I PZP 13/96 · Sąd Najwyższy

Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego

z dnia 12 czerwca 1996 r.

I PZP 13/96

Konfederacja Pracodawców Polskich nie jest podmiotem uprawnionym do

składania wniosków o podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały mającej na celu

wyjaśnienie budzących wątpliwości w praktyce przepisów prawnych.

Przewodniczący: Prezes SN Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Teresa FlemmingKulesza (sprawozdawca), Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski, Janusz Łętowski, Maria

Mańkowska, Teresa Romer.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca

1996 r. wniosku Konfederacji Pracodawców Polskich skierowanego przez Pierwszego

Prezesa Sądu Najwyższego do rozpoznania przez skład siedmiu sędziów Izby

Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego o podjęcie

uchwały zawierającej odpowiedź na następujące zagadnienie prawne:

Czy ustawodawca w przepisie art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy sformułował

bezwzględny obowiązek uzyskania zgody wszystkich organizacji związkowych dla

wprowadzenia w życie regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, czy

też ratio legis przepisu polega na bezwzględnym obowiązku przeprowadzenia procedury uzgodnień ze wszystkimi organizacjami związkowymi ?

2. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1 (bezwzględny obowiązek

zgody wszystkich organizacji związkowych) - czy istnieje możliwość realizacji

postanowień ustawy przez Kierownika Zakładu Pracy - Pracodawcę ?

p o s t a n o w i ł:

o d m ó w i ć podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Konfederacja Pracodawców Polskich w piśmie z 11 kwietnia 1996 r., adresowanym do Sądu Najwyższego -"Izby Pracy", powołując się na art. 13 pkt 3 ustawy z

dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz. U. z 1994 r., Nr 13,

poz. 48 ze zm.) wniosła o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie budzących

wątpliwości w praktyce przepisów prawnych zawartych w art. 8 ust. 2 poprzez

udzielenie odpowiedzi na pytania przytoczone we wstępnej części postanowienia.

Z uzasadnienia wniosku wynika, że chodzi o wyjaśnienie wątpliwości jakie budzi

treść przepisu art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu

świadczeń socjalnych (Dz. U. Nr 43, poz. 163 ze zm.). Wątpliwość powstała przy

tworzeniu regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w Kopalni "W.".

Regulamin ten został uzgodniony przez dyrektora z czterema organizacjami

związkowymi działającymi na terenie Kopalni, natomiast piąta organizacja związkowa

nie wyraziła zgody na treść proponowanego regulaminu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 13 pkt 3 wymienionej wyżej ustawy o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy wykonuje swoje funkcje między innymi przez podejmowanie uchwał

mających na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości w praktyce

lub których stosowanie wywołało rozbieżność w orzecznictwie.

Uchwały, o których mowa w tym przepisie nie są podejmowane z urzędu lecz na

wniosek uprawnionych podmiotów. Taka konkluzja wypływa z treści art. 16 ust. 2 tejże

ustawy. W przepisie tym wymieniono Pierwszego Prezesa i prezesa Sądu

Najwyższego, Ministra Sprawiedliwości, Rzecznika Praw Obywatelskich, a jeżeli chodzi

o sprawy z zakresu prawa pracy również Ministra Pracy i Polityki Socjalnej jako

podmioty uprawnione do przedstawiania wniosków o podjęcie uchwał.

Ponadto w myśl art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach

zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) organizacjom wymienionym w ust. 1 tegoż

artykułu (czyli ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej i ogólnokrajowemu

związkowi zawodowemu reprezentatywnemu dla pracowników większości zakładów

pracy), przysługuje prawo występowania do Sądu Najwyższego z wnioskami o

wyjaśnienie przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych budzących wątpliwości

lub których stosowanie wywołało rozbieżność w orzecznictwie. W ustawie z tej samej

daty (23 maja 1991 r.) o organizacjach pracodawców (Dz. U. Nr 55, poz. 235 ze zm.)

nie przewidziano dla organizacji pracodawców takiego uprawnienia. Pewna symetria

uprawnień związków zawodowych i organizacji pracodawców została jedynie

przewidziana w art. 16 ust. 1 i 2 tejże ustawy, jeżeli chodzi o uprawnienie do opiniowania założeń i projektów ustaw oraz aktów wykonawczych do tych ustaw.

Z powyższego omówienia przepisów prawnych wynika, że uprawnienie do

występowania do Sądu Najwyższego z wnioskami o podjęcie uchwał przysługuje wyraźnie określonym w ustawach, nielicznym podmiotom. Nie jest ono uzależnione od rangi

czy znaczenia w życiu publicznym (np. przysługuje tylko dwóm ministrom, a nie

przysługuje premierowi), ani od innych możliwych do zdefiniowania cech. Nie podlega

zatem ocenie Sądu Najwyższego to, czy powinno ono przysługiwać również innym

podmiotom. Konfederacja Pracodawców Polskich nie została wymieniona jako podmiot

uprawniony do przedstawiania wniosku o podjęcie uchwały.

Przedstawienie wniosku przez podmiot nieuprawniony stanowi uzasadnioną

przyczynę odmowy podjęcia uchwały (art. 20 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym) bez

potrzeby analizowania, czy zachodzą pozostałe przesłanki podjęcia uchwały wymienione w art. 13 pkt. 3.

Z tych względów Sąd Najwyższy w składzie powiększonym postanowił jak wyżej.