I PZ 9/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PZ 9/11

POSTANOWIENIE

Dnia 27 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca)

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa S. M.

przeciwko Zarządowi Budynków Miejskich I TBS Spółki z o. o. w G.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 czerwca 2011 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w G.

z dnia 21 grudnia 2010 r.,

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w G. – Sąd Pracy postanowieniem z 20 października 2010 r.,

odrzucił - na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. - pozew S. M. przeciwko Zarządowi

Budynków Miejskich I Towarzystwu Budownictwa Społecznego Spółce z o.o. w G.

o przywrócenie do pracy.

Sąd Rejonowy stwierdził, że odwołanie powódki wraz z wnioskiem o

przywrócenie terminu do jego wniesienia nie może odnieść skutku, ponieważ

przedmiotowa sprawa została już prawomocnie osądzona. Wyrokiem z 8 stycznia

2010 r., w sprawie VI P …/09, Sąd Rejonowy w G. – Sąd Pracy oddalił powództwo

S. M. o przywrócenie do pracy w pozwanej Spółce ze względu na wygaśnięcie

roszczenia w związku z przekroczeniem terminu do jego wniesienia. Wyrok ten

został „utrzymany w mocy” przez Sąd Okręgowy w G., który wyrokiem z 20 maja

2010 r., oddalił apelację powódki.

Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego wniosła powódka podnosząc,

że poprzednie odwołanie wniosła po terminie bez swojej winy, gdyż była

reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie dotrzymał terminu.

Powódka zarzuciła w zażaleniu, że nie można utożsamiać pojęcia strony i pojęcia

pracownika; w związku z tym nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki z

art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., gdyż nie można utożsamiać pełnomocnika z pracownikiem

a sprawy przegranej przez pełnomocnika ze sprawą niniejszą, wniesioną przez

samą powódkę. W ocenie powódki, skoro art. 265 § 1 k.p. posługuje się pojęciem

pracownika a nie strony, to powódce jako pracownikowi przysługuje prawo do

domagania się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wypowiedzenia.

Sąd

Okręgowy

w

G. -

Sąd

Pracy

i

Ubezpieczeń

Społecznych

postanowieniem z 21 grudnia 2010 r., oddalił zażalenie.

Sąd Okręgowy przypomniał, że zgodnie z treścią art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. sąd

odrzuci (czyli musi odrzucić) pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi

samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.

Powództwo S. M. o przywrócenie do pracy w wyniku wniesienia odwołania od

wypowiedzenia zawartej z powódką umowy o pracę, dokonanego przez pozwaną

Spółkę - Zarząd Budynków Miejskich I Towarzystwo Budownictwa Społecznego

Spółkę z o.o. - w dniu 27 maja 2009 r., było już przedmiotem postępowania

sądowego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z 8 stycznia 2010 r., oddalono

powództwo skarżącej o przywrócenie do pracy u strony pozwanej, z uwagi na jego

wniesienie z przekroczeniem terminu z art. 264 k.p. Apelację powódki od wyroku

Sądu Rejonowego oddalił Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z 20 maja 2010 r. W toku

poprzedniego postępowania Sądy obu instancji analizowały wnikliwie kwestię

przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę

(art. 265 k.p.) i uznały, że powódka nie uprawdopodobniła okoliczności

przemawiających za uwzględnieniem tego wniosku i przywróceniem terminu do

wniesienia odwołania.

Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Okręgowego wniósł w imieniu

powódki jej pełnomocnik, zarzucając: 1) obrazę przepisów prawa materialnego, a

mianowicie art. 265 § 1 k.p., polegającą na niewłaściwej interpretacji tego przepisu

poprzez brak rozróżnienia pojęcia pracownika od pojęcia pełnomocnika strony

procesowej, a w konsekwencji uznanie za prawidłowe odrzucenia pozwu na

podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. przez Sąd Rejonowy w G.; 2) obrazę przepisów

postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, a to art. 378 § 1 k.p.c. w

związku z art. 397 § 2 k.p.c. poprzez nierozpoznanie zarzutu zawartego w

zażaleniu w zakresie nierozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania

sądowego w sprawie.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i merytoryczne

rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu oraz zasądzenie od strony pozwanej

kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozważenia wymagała przede wszystkim dopuszczalność wniesionego

zażalenia.

Zażalenie do Sądu Najwyższego może być wniesione jedynie na te

postanowienia sądu drugiej instancji, które są wymienione w przepisach Kodeksu

postępowania

cywilnego

jako

objęte

możliwością

zaskarżenia

do

Sądu

Najwyższego.

Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje

na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a także na

postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były

przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Według art. 394 1 § 2 k.p.c.,

w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także

na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z

wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1 k.p.c. (w przedmiocie

odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania), a także postanowień wydanych w

wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Inaczej

mówiąc, według art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawie kasacyjnej zażalenie przysługuje na

postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z

wyłączeniem jednak postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia

postępowania (od nich bowiem przysługuje skarga kasacyjna), a także postanowień

wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej

instancji.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Sąd drugiej instancji w

wyniku rozpoznania (i oddalenia) zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej

instancji, którym Sąd ten na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. odrzucił pozew.

Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego jest

zatem postanowieniem

wydanym w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej

instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu, co wyklucza możliwość jego

zaskarżenia zażaleniem do Sądu Najwyższego. Ten rodzaj postanowień został

jednoznacznie i wyraźnie wyłączony z kategorii postanowień zaskarżalnych

zażaleniem do Sądu Najwyższego, co wynika z art. 394 1 § 2 k.p.c. Od

postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu lub

umorzenia postępowania może być wniesiona do Sądu Najwyższego skarga

kasacyjna na podstawie art. 3981 k.p.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że postanowieniem sądu

drugiej instancji „w przedmiocie odrzucenia pozwu” – kończącym postępowanie –

jest między innymi orzeczenie oddalające zażalenie na postanowienie sądu

pierwszej instancji odrzucające pozew. Od postanowień tych przysługuje skarga

kasacyjna jako środek nadzwyczajny, o szczególnej randze, mający zastosowanie

tylko do orzeczeń o największym znaczeniu procesowym. Należą do tej grupy

orzeczeń – zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. – także postanowienia w przedmiocie

odrzucenia pozwu, a więc orzeczenia rozstrzygające kwestie dotyczące przesłanek

procesowych (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 1998 r., I PZ

21/98, OSNAPiUS 1999, nr 15, poz. 490; z 21 marca 2006 r., III CSK 48/06, OSNC

2007, nr 1, poz. 12). Od zaskarżonego postanowienia nie przysługiwało stronie

zażalenie, lecz ewentualnie skarga kasacyjna. Pełnomocnik skarżącej dokonał

błędnego wyboru środka zaskarżenia.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że niewłaściwy wybór

środka zaskarżenia dokonany przez profesjonalnego pełnomocnika (np. skarga

kasacyjna zamiast zażalenia albo zażalenie zamiast skargi kasacyjnej) nie może

być potraktowany jako mylne oznaczenie pisma procesowego ze skutkami

wynikającymi z art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c. W takiej sytuacji mamy do

czynienia nie z błędnym oznaczeniem pisma procesowego, lecz z wadliwie dobraną

i nieprawidłowo dokonaną czynnością procesową (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 26 sierpnia 1998 r., II CZ 71/98, OSNC 1998, nr 12, poz. 226; z 9

marca 2000 r., V CZ 28/00, LEX nr 52425; z 19 października 2001 r., I CZ 131/01,

LEX nr 553666 i z 24 listopada 2004 r., V CZ 121/04, LexPolonica nr 1344295).

Skoro zatem na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie

na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu nie

przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, to wniesiony przez pełnomocnika

powódki środek zaskarżenia należało uznać za niedopuszczalny i tym samym

podlegający odrzuceniu z mocy art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. i

art. 370 k.p.c.

W zażaleniu pełnomocnik powódki zarzucił, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił

zawartego w jej zażaleniu na postanowienie Sądu Rejonowego „wniosku o

wznowienie postępowania”. Skargę o wznowienie postępowania powódka powinna

wnieść osobno, nie można zawrzeć skargi o wznowienie postępowania w

zażaleniu, są to bowiem dwa zupełnie różne środki prawne.