I PZ 5/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PZ 5/10

POSTANOWIENIE

Dnia 15 kwietnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Katarzyna Gonera

w sprawie z powództwa A. R.

przeciwko Holdingowi Węglowemu Spółce Akcyjnej Kopalni Węgla Kamiennego

„S." w K.

o wynagrodzenie, dodatkową nagrodę roczną, nagrodę z okazji Dnia Górnika,

nagrodę jubileuszową, odprawę emerytalną, wynagrodzenie za godziny

nadliczbowe,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 kwietnia 2010 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 30 czerwca 2009 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy IX Wydział Pracy, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r.,

zawartym w punkcie III wyroku tego Sądu z dnia 30 czerwca 2009 r., odstąpił od

obciążenia powoda A. R. kosztami procesu w sprawie przeciwko Holdingowi

Węglowemu

Spółce

Akcyjnej

Kopalni

Węgla

Kamiennego

„S.”

w

K. o

wynagrodzenie, dodatkową nagrodę roczną, nagrodę z okazji Dnia Górnika,

nagrodę

jubileuszową,

odprawę

emerytalną,

wynagrodzenie

za

godziny

nadliczbowe. Wyrokiem tym, po rozpoznaniu apelacji powoda, Sąd Okręgowy

zmienił oddalający powództwo wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 maja 2007 r., w

ten sposób, że zasądził rzecz powoda jedynie kwotę 68,42 zł wraz z ustawowymi

odsetkami od dnia 23 września 2006 r. (pkt I wyroku), a w pozostałym zakresie

oddalił apelację (pkt II wyroku). Ze względu na precedensowy charakter sprawy

Sąd Okręgowy nie obciążył powoda kosztami procesu na zasadzie art. 102 k.p.c. w

związku z art. 108 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie o kosztach strona pozwana domagała się

jego zmiany i zasądzenia od powoda na rzecz wnoszącej zażalenie kosztów

zastępstwa prawnego w kwocie 7.200 zł za postępowania przed Sądem pierwszej i

drugiej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Zdaniem żalącej się w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniały

całkowite zwolnienie powoda od ponoszenia kosztów zastępstwa, ponieważ

wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd uwzględnił apelację powoda, a tym

samym powództwo jedynie w nieznacznym zakresie. Tymczasem strona pozwana

poniosła koszty związane z obsługą komputerów, drukarki, wydatki na papier w

celu

skompletowania

obszernej

dokumentacji

płacowej

niezbędnej

do

przeprowadzenia procesu oraz koszty związane ze zwiększoną ilością godzin pracy

przy kompletowaniu dokumentacji. W tej sprawie toczyło się wiele postępowań, w

tym także przed Sądem Najwyższym, który Sądowi drugiej instancji rozstrzygnięcie

o kosztach. Skoro w sprawie w sposób ewidentny wykazano, że roszczenie

powoda było niemal całkowicie bezpodstawne, to wygrywającej sprawę stronie

pozwanej należą się koszty procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego

(koszty opinii biegłych oraz zastępstwa procesowego w sumie w wielu instancjach),

zwłaszcza że powód nie cofnął powództwa, co mogłoby się przyczynić do

zmniejszenia ilości godzin pracy i wydatków związanych z procesem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie mogło być uwzględnione, ponieważ zabrakło w nim

uzasadnienia zarzutu naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 102 k.p.c., którego

zastosowanie Sąd ten uzasadnił „precedensowym charakterem sprawy”. W

wypadkach szczególnie uzasadnionych przepis ten dopuszcza fakultatywną

możliwość zasądzenia od strony przegrywającej spór tylko części kosztów albo tak jak w rozpoznawanej sprawie - nieobciążania jej w ogóle kosztami. Można go

stosować do strony przegrywającej spór, co oznacza, że zarzuty zażalenia

poniesienia określonych kosztów procesu przez stronę żalącą się, która wygrała

sprawę, nie mogą prowadzić do podważenia zasadności nieobciążenia strony

przegrywającej sprawę „ na zasadzie art. 102 k.p.c. w związku z art. 108 k.p.c.”,

jeżeli strona wygrywająca sprawę nie podważa uzasadnienia odstąpienia od

obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej sprawę ze względu na

wskazany przez sąd wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102

k.p.c. Wprawdzie uzasadnienie zastosowania tego przepisu przez wskazanie na

„precedensowy charakter sprawy” jest ogólnikowe, ale odniesienie takiej oceny

Sądu do zawiłego i skomplikowanego stanu prawnego rozpoznanej sprawy na

gruncie trudno zrozumiałych dla zwykłego pracownika spornych postanowień

zakładowego prawa pracy (holdingowej umowy zbiorowej oraz ponadzakładowego

układu zbiorowego pracy) - mogło prowadzić do uznania wystąpienia wypadku

szczególnie uzasadnionego, który usprawiedliwiał odstąpienie od obciążania

kosztami procesu pracownika przegrywającego sprawę, zwłaszcza gdy wnoszący

zażalenie pracodawca nie kontestował takiej oceny Sądu drugiej instancji ani

wskazanego uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c. Poza tym w judykaturze

przyjmuje się, że jeżeli regulacje płacowe są zawiłe lub wymagają dokonywania

skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, to w sprawach rodzących istotne

wątpliwości dotyczące wysokości należnego wynagrodzenia za pracę pracownik

może

dochodzić

wyjaśnienia

swoich

żywotnych

interesów

płacowych

w

postępowaniu sądowym i choćby jego żądania okazały się nieuzasadnione, istnieje

podstawa do zastosowania art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 27 kwietnia 1971 r., I PZ 17/71, OSNC 1971 nr 12, poz. 222).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na

podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.