I PZ 4/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PZ 4/12

POSTANOWIENIE

Dnia 15 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa J. S.

przeciwko Wojewódzkiemu Ośrodkowi Ruchu Drogowego w S.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 czerwca 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 21 października 2011 r.,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 października 2011 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną powoda J. S. od wyroku tego

Sądu z dnia 20 kwietnia 2011 r. w sprawie przeciwko Wojewódzkiemu Ośrodkowi

Ruchu Drogowego w S. o przywrócenie do pracy. W uzasadnieniu tego

postanowienia Sąd Okręgowy podniósł, że skarga kasacyjna nie została należycie

opłacona pomimo uprzedniego wezwania powoda do usunięcia tego braku pisma

procesowego.

Na postanowienie Sądu Okręgowego powód wniósł do Sądu Najwyższego

zażalenie, w którym zarzucił obrazę art. 231 i art. 3986 § 2 k.p.c. oraz art. 35 ust. 1,

art. 101 ust. 1, art. 107 ust. 1 i 2 oraz art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 90,

poz. 594 ze zm.). W uzasadnieniu zażalenia powód w szczególności podniósł, że

"gdyby dochodził swoim roszczeniem nie przywrócenia do pracy - tylko

odszkodowania - to wartość przedmiotu sporu stanowiłaby podana kwota pieniężna

(art. 19 § 1 k.p.c.), a nie abstrakcyjna i nieracjonalnie wpływająca na wysokość

kosztów sądowych suma wynagrodzenia za pracę za okres jednego roku".

Zdaniem powoda, Sąd Okręgowy odrzucając skargę kasacyjną pozbawił go prawa

do sądu w sytuacji, gdy powód nie jest w stanie uiścić opłaty stosunkowej w kwocie

3.590 zł bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny, zaś w momencie

wnoszenia powództwa nie był w stanie przewidzieć, że sytuacja procesowa zmusi

go do poddania przedmiotowej sprawy kontroli Sądu Najwyższego. Powód wniósł o

uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu

do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne, bowiem Sąd drugiej instancji postąpił zgodnie ze

wskazanymi przepisami procesowymi, odrzucając skargę kasacyjną powoda z

uwagi na jej nieopłacenie (po stosownym wezwaniu) opłatą sądową w wymaganej

wysokości. Nie ma wątpliwości, że spośród dwóch alternatywnie przysługujących

roszczeń przewidzianych w art. 45 § 1 k.p., powód wybrał majątkowe roszczenie

niepieniężne o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne (o

przywrócenie do pracy), a nie o zapłatę odszkodowania (roszczenie pieniężne). W

takiej sytuacji wartość przedmiotu sporu (a w konsekwencji również wartość

przedmiotu zaskarżenia w apelacji i skardze kasacyjnej) wyznaczał art. 23 1 k.p.c., a

nie kwota pieniężna podana w pozwie (art. 19 § 1 k.p.c.). W myśl art. 23 1 k.p.c., w

sprawach o roszczenia pracowników dotyczące rozwiązania stosunku pracy

wartość przedmiotu sporu stanowi - przy umowach na czas nieokreślony - suma

wynagrodzenia za okres jednego roku. Skoro ustalona w ten sposób wartość

przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego (powołana przez samego powoda w skardze)

wynosiła 72.400 zł, to skarga kasacyjna, zgodnie z art. 35 ust. 1 zdanie drugie

ustawy o

kosztach

sądowych

w sprawach

cywilnych,

podlegała

opłacie

stosunkowej (5% wartości przedmiotu zaskarżenia). Skarżący przy wnoszeniu

skargi kasacyjnej uiścił opłatę w kwocie 30 zł, jednocześnie składając wniosek o

zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad tę kwotę. Sąd

Okręgowy postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. oddalił ten wniosek i

następnie wezwał pełnomocnika powoda do uiszczenia brakującej części opłaty

sądowej (w kwocie 3.590 zł) pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powód nie

uiścił opłaty, o którą został wezwany i złożył kolejny wniosek o częściowe

zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (tym razem ponad kwotę 50

złotych). Sąd Okręgowy odrzucił ponownie złożony wniosek o zwolnienie od

kosztów sądowych i w konsekwencji odrzucił skargę kasacyjną powoda.

Przedstawione w zażaleniu argumenty, że skala spoczywającego na

powodzie obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, jest

niesłusznie zróżnicowana w zależności od rodzaju dochodzonego roszczenia, nie

mogą odnieść skutku z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 231 k.p.c., zwłaszcza

że to powód dokonuje wyboru roszczenia przysługującego na podstawie art. 45 § 1

k.p.

Jeżeli chodzi o podnoszony w zażaleniu brak możliwości opłacenia przez

powoda skargi kasacyjnej ze względu na jego sytuację majątkową, to było to

przedmiotem rozpoznania Sądu przy ocenie wniosku o zwolnienie od kosztów

sądowych. Sąd Najwyższy nie może tej kwestii rozważać, gdyż postanowienie

Sądu Okręgowego z dnia 11 sierpnia 2011 r. oddalające wniosek powoda o

częściowe

zwolnienie

od

kosztów

sądowych

jest

niezaskarżalne

a

w

rozpoznawanym zażaleniu powód nie zamieścił wniosku zgłoszonego w trybie art.

380 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2005 r., II CZ

57/05, LEX nr 603858 oraz z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 53/06, LEX nr 846607).

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na

mocy art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.