I PZ 3/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PZ 3/10

POSTANOWIENIE

Dnia 11 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z powództwa T. D.

przeciwko Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w N.

o zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 marca 2010 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w O.

z dnia 22 grudnia 2009 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy w O. IV Wydział

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił zażalenie powódki T. D. na

postanowienie tego Sądu zawarte w punkcie II wyroku tego Sądu z dnia 19

listopada 2009 r., oddalającego apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego w

S. z dnia 8 lipca 2009 r. w sprawie przeciwko Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy

Społecznej w N. o zadośćuczynienie. Zaskarżonym postanowieniem zasądzono od

powódki na rzecz pozwanego kwotę 450 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu

za instancję odwoławczą.

W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu zażalenia Sąd Okręgowy

wskazał,

że

profesjonalny

pełnomocnik

powódki

wniósł

zażalenie

na

rozstrzygnięcie o kosztach wydane przez Sąd drugiej instancji (Sąd Okręgowy) do

Sądu Apelacyjnego. Tymczasem w sprawie przysługuje zażalenie do Sądu

Najwyższego w oparciu o art. 3941 § 2 k.p.c. Wskazanie niewłaściwego Sądu do

rozpoznania środka zaskarżenia uzasadnia odrzucenie zażalenia. Nie jest to brak

formalny, bowiem pełnomocnik wskazał w jego ocenie Sąd właściwy do

rozpoznania sprawy. Nie ma zatem uzasadnienia przerzucanie na Sąd drugiej

instancji wskazywania zawodowemu pełnomocnikowi właściwego sądu do

rozpoznania zażalenia. Dlatego Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie na podstawie art.

397 § 2 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. i art. 3941 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powódki domagał się jego

uchylenia w całości, zarzucając naruszenie art. 370 k.p.c. przez odrzucenie

zażalenia pomimo niewystąpienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. W

ocenie wnoszącej zażalenie, „interpretacja zastosowana przez Sąd Okręgowy jest

sprzeczna z literalnym brzmieniem w/w przepisu, który nakazuje odrzucenie pisma,

którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest usprawiedliwione, ponieważ Sąd Okręgowy błędnie uznał za

niedopuszczalne zażalenie powódki z powodu niewłaściwego oznaczenia

sądu

odwoławczego, którym nie był oznaczony przez wnoszącą zażalenie Sąd

Apelacyjny, bo właściwym sądem odwoławczym był Sąd Najwyższy (art. 394 1 § 1

pkt 2 k.p.c.). Skierowanie środka zaskarżenia za pośrednictwem sądu właściwego

do oznaczonego niewłaściwie sądu odwoławczego nie stanowi eo ipso i de iure o

„konstrukcyjnej” - w wadliwej ocenie Sądu Okręgowego - niedopuszczalności

środka odwoławczego z innych przyczyn w rozumieniu art. 370 k.p.c. już dlatego,

że wadę oznaczenia (wskazania) właściwego sądu odwoławczego strona skarżąca

zawsze może usunąć w otwartym terminie do zaskarżenia orzeczenia, np. przez

oznaczenie lub w każdym czasie przez sprostowanie tej oczywistej omyłki

pisarskiej w oznaczeniu sądu odwoławczego. „Właściwości sądu” nie zalicza się do

przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 28 maja 2008 r., II CZ 31/08, LEX nr 494152), co oznacza, że

wniesienie w otwartym terminie kodeksowym (art. 394 § 2 k.p.c.) zażalenia za

pośrednictwem sądu właściwego, który wydał zaskarżone postanowienie, na adres

niewłaściwie oznaczonego (niewłaściwego instancyjnie) sądu, wymaga przekazania

zażalenia do właściwego sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał, że zasada

określona w art. 200 § 1 k.p.c., z której wynika, iż sąd, który stwierdza swą

niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu, znajduje odpowiednie

zastosowanie

(odniesienie)

do

przekazania

sprawy

właściwemu

sądowi

odwoławczemu w przypadku, gdy wnoszący środek zaskarżenia za pośrednictwem

sądu właściwego skierował go pod adres niewłaściwego sądu odwoławczego.

Potwierdzają to dyspozycje art. 371 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c., z których

wynika, że sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, przekazuje terminowo

wniesiony za jego pośrednictwem środek zaskarżenia wraz z aktami sprawy do

sądu drugiej instancji lub właściwego sądu odwoławczego.

Należy podkreślić, że pełnomocnik wnoszącej zażalenie oczywiście bezzasadnie

twierdził w zażaleniu, że oznaczenie (wskazanie) niewłaściwego sądu, który nie był

uprawniony do rozpoznania wniesionego środka zaskarżenia (zażalenia), było

wadą formalną, która zobowiązywała Sąd drugiej instancji do wezwania strony do

uzupełnienia wniesionego środka zaskarżenia. Tymczasem skoro w rozpoznawanej

sprawie pełnomocnik powódki, legitymująca się profesjonalnym statusem prawnym

adwokata, skierowała do Sądu Apelacyjnego zażalenie na postanowienie Sądu

Okręgowego w O. (orzekającemu w drugiej instancji) w przedmiocie zasądzenia od

powódki kosztów procesu za instancję odwoławczą (apelacyjną), to wniesiony

środek zaskarżenia nie zawierał braku formalnego oznaczenia sądu (art. 126 § 1

pkt 1 k.p.c.), na którego adres, za pośrednictwem sądu właściwego, oczywiście

błędnie został skierowany środek zaskarżenia. Tylko bowiem w przypadku, gdyby

autorka zażalenia w ogóle nie oznaczyła sądu, do którego skierowała zażalenie

powódki, wystąpiłby brak formalny i potencjalny obowiązek wezwania strony do

jego uzupełnienia.

Jedynie w przypadku wniesienia środka zaskarżenia bezpośrednio do sądu

odwoławczego o zachowaniu ustawowego terminu do jego wniesienia decyduje

data, w jakiej środek zaskarżenia dotarł lub został nadany do właściwego sądu, za

którego pośrednictwem powinien być tam skierowany (por. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 28 listopada 1987 r., III CZP 33/87, OSNC 1988 nr 6, poz. 73 i

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1998 r., III CKN 941/98, LEX

nr 519262). Natomiast środek zaskarżenia wniesiony w otwartym terminie

zaskarżenia za pośrednictwem sądu właściwego, który wydał zaskarżone

orzeczenie, nie jest spóźniony i ten sąd powinien przekazać go właściwemu sądowi

odwoławczemu także wtedy, gdy strona skarżąca oznaczyła wadliwie właściwy sąd

odwoławczy. O zachowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia decyduje

wniesienie go w kodeksowo przepisanym terminie do sądu właściwego, który wydał

zaskarżone orzeczenie, choćby do rozpoznania środka odwoławczego był inny sąd

odwoławczy niż wadliwie oznaczony przez wnoszącego środek zaskarżenia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy powinien rozważyć

rozpoznanie zażalenia w trybie art. 359 § 1 k.p.c. w związku z art. 102 k.p.c., albo

skierować je do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. W tym celu Sąd Najwyższy

postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 §

1 k.p.c.