I PZ 23/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PZ 23/12

POSTANOWIENIE

Dnia 19 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. S.

przeciwko A. Spółce z o. o.

o odszkodowanie za naruszenie zasady równości w zatrudnieniu,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 listopada 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w P.

z dnia 31 maja 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie drugim

wyroku z dnia 31 maja 2012 r. przyznał na rzecz radcy prawnego T. B. kwotę 900 zł

(powiększoną o podatek VAT) tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc

prawna świadczoną z urzędu na rzecz powoda za drugą instancję. W niniejszej

sprawie mimo faktu, że apelacja pełnomocnika powoda została oddalona Sąd nie

obciążył go na podstawie art. 102 k.p.c. kosztami procesu na rzecz pozwanego z

uwagi na fakt, iż byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z

ustaleń niniejszej sprawy wynikało, że powód był ofiarą dyskryminacji a wysokość

zasądzonego odszkodowania zależała od obrachunku Sądu. Nadto wskutek

działań pozwanego pozbawiony został pracy i tym samym źródła utrzymania. Wyżej

wymienione wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu

Sąd przyznał stosownie do § 11 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust 1 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego. Charakter sprawy i stopień jej skomplikowania nie uzasadniał

podwyższenia tej stawki do wysokości 150% zgodnie z § 15 cytowanego

rozporządzenia.

Pełnomocnik powoda – radca prawny T. B. w dniu 11 lipca 2012 wniósł

zażalenie

od

wyżej

wskazanego

postanowienia

o

kosztach

skarżąc

to

postanowienie w zakresie rozstrzygnięcia co do kosztów zastępstwa procesowego

poprzez oddalenie wniosku o zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w kwocie przekraczającej stawkę minimalną

wynikającą z norm przepisanych, z ograniczeniem do kwoty 450 zł + 23% VAT, tj.

553,50 zł. W zażaleniu powołał się na naruszenie § 2 ust. 1, § 3 ust. 1, § 6 pkt 5, §

12 ust. 1 pkt 1, § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat

za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji zasądzenie kosztów

nieopłaconej

pomocy

prawnej

z

urzędu

w

zaniżonej

wysokości,

nieodzwierciedlającej w pełni skomplikowanego charakteru sprawy, i złożoności jej

stanu faktycznego i prawnego, w tym konieczności sporządzenia apelacji powoda i

odpowiedzi na apelację pozwanego, a zatem związanego z tym znacznego nakładu

pracy pełnomocnika powoda w postępowaniu apelacyjnym. Podnosząc powyższe

zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na rzecz

pełnomocnika powoda - radcy prawnego T. B. dalszej kwoty 450 zł + 23% VAT

tytułem kosztów nieopłaconej przez powoda pomocy prawnej świadczonej z urzędu

oraz o zwrotu opłaty uiszczonej od niniejszego zażalenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie jest nieuzasadnione. W niniejszej sprawie należy w pierwszej

kolejności zauważyć, że § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28

września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia

przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego

ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) stanowi, że koszty

nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę

w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w

rozdziałach 3 i 4, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.

Punkt pierwszy ustanawia jedynie górną granicę kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego z urzędu i jest odstępstwem od zasad ustalonych

w rozdziałach 3 i 4 ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przez Skarb

Państwa. Po drugie, zgodnie z art. 98 § 3 w związku z art. 99 k.p.c., do

niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego

zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w

odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz

koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stosownie zaś do

art. 109 § 2 zdanie drugie k.p.c., przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych

przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego radcą prawnym sąd

bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte

przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w

przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Stawki opłat za czynności

radców prawnych, o których mowa w art. 98 § 3 k.p.c. określa rozporządzenie

Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.

1349). Według § 2 tego rozporządzenia podstawę zasądzenia opłaty, stanowią

stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. W świetle powyższych unormowań

nie ulega wątpliwości, że podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne

określone w rozporządzeniu; jeżeli natomiast przemawia za tym niezbędny nakład

pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej

wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, wówczas sąd może zasądzić opłatę wyższą. (por.

postanowienie SN z dnia 21 grudnia 2010 r., III CZ 64/10, niepubl.). Odstępstwo od

zasądzenia kosztów w innej wysokości, niż stanowią o tym wskazane wyżej

przepisy o stawkach minimalnych jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym

sądu orzekającego i to do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpiły

okoliczności uzasadniające zasadzenie kosztów w wyższej wysokości. Z tego

względu

sposób

stosowania

§

powołanego

rozporządzenia

podlega

dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej i w zasadzie wymyka się spod kontroli

sprawowanej przez Sąd Najwyższy, chyba że zaskarżone orzeczenie zostało

wydane z rażącym naruszeniem prawa. Jednakże w niniejszej sprawie nie

zachodzą takie okoliczności, skoro strona powodowa przegrała spór sądowy, a

mimo to została przez sąd na podstawie art. 102 k.p.c. uwolniona od ponoszenia

kosztów procesu w myśl art. 98 k.p.c., tym samym nieuzasadnione było pokrywanie

przez Skarb Państwa wyższych kosztów zastępstwa procesowego od tych

przewidzianych w przepisach o stawkach minimalnych (tj. w § 11 ust. 1 pkt 2 w

związku z § 12 ust 1 powołanego rozporządzenia).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w związku z

art. 39814 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych

podstaw.