I PZ 19/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PZ 19/11

POSTANOWIENIE

Dnia 4 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Katarzyna Gonera

SSN Zbigniew Korzeniowski

w sprawie z powództwa J. S.

przeciwko Uniwersytetowi Medycznemu w B.

o dopuszczenie do pracy i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 października 2011 r.,

zażalenia powoda na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 marca 2011 r.,

oddala zażalenie i zasądza od powoda na rzecz strony

pozwanej kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem w przedmiocie kosztów procesu zawartym w punkcie

drugim wyroku z dnia 29 marca 2011 r., Sąd Apelacyjny zasądził od powoda J. S.

na rzecz pozwanego Uniwersytetu Medycznego w B. kwotę 2.030 zł tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego, Sąd

Apelacyjny wskazał, że powód określił wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji

na kwotę 93.189 zł. Tak więc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik

procesu (apelacja powoda od wyroku Sądu pierwszej instancji została oddalona w

całości) za podstawę ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego

należnych stronie przeciwnej należało przyjąć wskazaną przez powoda wartość

przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego. Sąd drugiej instancji uznał też, że w sprawie

nie zachodziły podstawy do odstąpienia od obciążenia powodami kosztami

zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej, gdyż powód aktualnie znajduje

się `w lepszej niż przeciętna sytuacji finansowej@.

Postanowienie to w części dotyczącej kwoty ponad 960 zł powód zaskarżył

zażaleniem, w którym zarzucił naruszenie: 1) § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.

1349 ze zm.), wskutek zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego za instancję

odwoławczą `wbrew regule wynikającej z tego przepisu@ oraz 2) § 6 pkt 6 tego

rozporządzenia, wskutek jego zastosowania przy ustaleniu podstawy obliczenia

kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zażalenia powód wywiódł w

szczególności, że prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego oddalono jego

powództwo w zakresie roszczeń o dopuszczenie do pracy i o zapłatę 10.000 zł

tytułem wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy. Skoro roszczenia te zostały

objęte

jednym

pozwem,

zaś powód

żądał od

strony pozwanej zapłaty

wynagrodzenia w kwocie 10.000 zł, to jedynie ta kwota powinna być podstawą

zasądzenia kosztów postępowania należnych stronie przeciwnej. Z tej przyczyny

bezzasadne było przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że wysokość wynagrodzenia, o

którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jest równa wartości przedmiotu

zaskarżenia i wynosi 93.189 zł. Powinien być zastosowany § 6 pkt 4

rozporządzenia, gdyż wynikająca § 11 ust. 1 pkt 2 wysokość wynagrodzenia

wynosiła 10.000 zł. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego

i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania celem zmiany

zaskarżonego orzeczenia przez zastąpienie wymienionej w nim kwoty 2.030 zł

kwotą 960 zł oraz o zasądzenie na rzecz powoda od strony pozwanej kosztów

postępowania zażaleniowego.

W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o oddalenie zażalenia i o

zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne, gdyż wskazane w nim podstawy (naruszenie §

11 ust. 1 pkt 2 oraz § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r.) nie są usprawiedliwione. Powód dochodził w sprawie dwóch

roszczeń, z których pierwsze dotyczyło dopuszczenia do pracy u pozwanego

(roszczenie majątkowe, niepieniężne) a drugie było roszczeniem pieniężnym

o zapłatę kwoty 10.000 zł tytułem wynagrodzenia za gotowość do pracy. Wyrokiem

Sądu pierwszej instancji powództwo zostało oddalone w całości. W apelacji od

całości wyroku Sądu pierwszej instancji powód oznaczył wartość przedmiotu

zaskarżenia na kwotę 93.189 zł i od tej kwoty uiścił należną opłatę stosunkową

w wysokości 4.660 zł. Już to potwierdza, że przedmiotem zaskarżenia w

postępowaniu apelacyjnym było orzeczenie Sądu pierwszej instancji oddalające

powództwo, zarówno w zakresie roszczenia o dopuszczenie do pracy, jak i w części

obejmującej zapłatę kwoty 10.000 zł tytułem wynagrodzenia za czas gotowości do

pracy. Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu odwoławczym podlegała

więc ustaleniu w odniesieniu do każdego z dwóch dochodzonych pozwem

roszczeń. W przypadku roszczenia o zapłatę wynagrodzenia wartość tę wyznaczała

podana przez powoda kwota pieniężna w wysokości 10.000 zł (art. 19 § 1 k.p.c.).

Natomiast w odniesieniu do roszczenia o dopuszczenie do pracy wartość tę

zgodnie z art. 231 k.p.c. stanowiła suma wynagrodzenia za pracę przysługującego

powodowi za okres jednego roku. Wartość tych roszczeń podlegała zliczeniu na

podstawie art. 21 k.p.c.

Jako

podstawę

zasądzenia

kosztów

zastępstwa

procesowego

przysługujących przeciwnikowi Sąd Apelacyjny wskazał § 12 ust. 3 w związku z

§ 11 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 28 września 2002 r. Powołanie § 6 pkt 6 rozporządzenia nastąpiło wskutek

odesłania do tego przepisu zawartego w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Również

§ 12 ust. 3 rozporządzenia jest przepisem odsyłającym (do § 11). W konsekwencji

§ 6 pkt 6 rozporządzenia samodzielnie nie stanowił podstawy prawnej orzeczenia

i zarzut jego naruszenia nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy zażalenia.

Ocena trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia zależy od wykładni § 11 ust. 1 pkt 2

rozporządzenia i jego zastosowania.

Paragraf 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie został naruszony w sposób

wskazany przez żalącego się, gdyż nietrafny jest pogląd, że podstawę zasądzenia

kosztów zastępstwa procesowego należało ustalić wyłącznie według wartości

jednego z roszczeń (wynagrodzenia za gotowość do pracy). Wbrew wywodom

żalącego się z `literalnego brzmienia@ § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. nie wynika, że w sytuacji, gdy powód

jednym pozwem dochodzi kilku roszczeń, z których jedno jest roszczeniem

o wynagrodzenie, to podstawę obliczenia kosztów postępowania należnych stronie

przeciwnej

stanowi

wyłącznie

wysokość

tego

wynagrodzenia.

Roszczenie

w zakresie zapłaty wynagrodzenia za czas gotowości do pracy, dla potrzeb

zasądzenia należnych kosztów zastępstwa procesowego za czynności radcy

prawnego z tytułu prowadzenia sprawy, podlegało kwalifikacji bezpośrednio według

§ 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bowiem w tym zakresie był to spór

`o wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne niż wymienione w pkt 4@.

Oczywiście nietrafne było wskazanie przez Sąd Apelacyjny § 11 ust. 1 pkt 3

rozporządzenia jako podstawy prawnej orzeczenia o kosztach, gdyż przepis ten

dotyczy roszczeń niemajątkowych, a takiego charakteru nie miało żadne z roszczeń

dochodzonych w sprawie. W szczególności według tego przepisu nie mogło być

kwalifikowane roszczenie o dopuszczenie do pracy, które - co wyżej wywiedziono ma charakter majątkowy. Błędnie więc powód uważa, że oddalenie apelacji co do

oddalenia powództwa w zakresie tego roszczenia powinno prowadzić do

zastosowania stawki minimalnego wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 60 zł

wynikającej z § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W § 11 ust. 1 rozporządzenia wśród

spraw z zakresu prawa pracy nie wymieniono spraw o dopuszczenie do pracy. Jest

to bez wątpienia roszczenie o charakterze majątkowym (art. 23 1 k.p.c.), nie jest

roszczeniem z wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, a ponadto może być

realizowane jedynie w czasie trwania stosunku pracy (nie dotyczy nawiązania, czy

rozwiązania lub ustania stosunku pracy). Z tej przyczyny nie można go

zakwalifikować jako sprawy o roszczenia wymienione w § 11 ust. 1 pkt 3-5

rozporządzenia. Roszczenie o dopuszczenie do pracy można kwalifikować do

kategorii spraw objętych § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia lub spraw wymienionych

w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, w zależności od oceny, które z nich są

sprawami o `najbardziej zbliżonym rodzaju@ (§ 5 rozporządzenia). Ocena w tym

zakresie

wykraczałaby

jednak

poza

powołane

zarzuty

naruszenia

prawa

procesowego, którymi z mocy art. 378 § 1 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821

k.p.c. Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym jest związany (postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2009 r., I PZ 17/09, OSNP 2011 nr 15-16, poz.

207).

Zarzuty naruszenia § 6 pkt 6 oraz § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sposób wskazany w zażaleniu

okazały się więc nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy oddalił

zażalenie powoda na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i orzekł o

kosztach postępowania zażaleniowego na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 12

ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.