I PZ 157/02 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 12 marca 2003 r.

I PZ 157/02

Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego kasacji, do czego strona została wezwana w trybie doręczenia zastępczego (art.

139 § 1 k.p.c.), powołujący się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17

września 2002 r. (SK 35/01) o niezgodności siedmiodniowego okresu przechowywania przesyłki w pocztowej placówce oddawczej z konstytucyjnym prawem

do sądu, może odnieść skutek jedynie wobec doręczenia dokonanego po dniu

31 marca 2003 r. (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP).

Przewodniczący SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN:

Katarzyna Gonera, Andrzej Kijowski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca

2003 r. sprawy z powództwa Henryka P. przeciwko Miejskiej Komunikacji Samochodowej Spółce z o.o. w S.K. o przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia powoda na

postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach z dnia 17 września 2002 r. [...]

o d d a l i ł zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach postanowieniem z dnia 17 września 2002 r. odrzucił kasację Henryka P. od wyroku tegoż

Sądu z dnia 22 maja 2002 r. [...], który wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Skarżysku Kamiennej z dnia 15 października 2001 r. [...], przywracający powoda do pracy

w Miejskiej Komunikacji Samochodowej w S.K., zmienił w ten sposób, że powództwo

oddalił. W motywach tego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że pełnomocnik

powoda, wezwany do uzupełnienia kasacji przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, braku tego w wyznaczonym terminie 7 dni nie uzupełnił.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powód domagał się jego zmiany, zaś

w uzasadnieniu tego żądania wskazał, że jego pełnomocnik nigdy nie otrzymał żadnego wezwania do usunięcia formalnych braków kasacji, która została wniesiona

przez uprawnioną osobę i w ustawowym terminie, więc powinien być jej nadany właściwy bieg.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Skarżący abstrahuje od tego,

że sposób doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym może - zależnie od

okoliczności - przybierać różną postać, w tym również doręczenia zastępczego.

Przepis art. 139 § 1 k.p.c. stanowi bowiem, że w razie niemożności doręczenia pisma

w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, a więc przede wszystkim

bezpośrednio adresatowi lub jego dorosłemu domownikowi albo osobie upoważnionej do obioru (art. 138 k.p.c.), należy złożyć pismo w urzędzie pocztowym lub lokalu

organu gminy, a zawiadomienie o tym umieścić na drzwiach mieszkania adresata lub

w skrzynce listowej. W takiej sytuacji listonosz, zgodnie z przepisami rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu

doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 62,

poz. 697), wydanego na podstawie upoważnienia z art. 131 § 2 k.p.c., oddaje niezwłocznie przesyłkę wraz z odpowiednio wypełnionym formularzem potwierdzenia

odbioru właściwej placówce oddawczej (§ 9 ust. 1), która potwierdza pozostawienie

przesyłki przez umieszczenie na niej adnotacji o awizowaniu wraz ze wskazaniem

daty oraz podpisu pracownika (§ 9 ust. 2), po czym przechowuje awizowaną przesyłkę przez okres 7 dni od dnia jej złożenia (§ 9 ust. 3), wydaje przesyłkę adresatowi

zgłaszającemu się po jej odbiór (§ 9 ust. 4), a w przypadku niepodjęcia przesyłki we

wspomnianym terminie zwraca ją organowi wysyłającemu (§ 9 ust. 5), przy czym

procedura ta rodzi prawne domniemanie, że pismo doszło do rąk jego adresata, a co

za tym idzie - że dokonane w ten sposób doręczenie było prawidłowe. Owo domniemanie jest obalalne, przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu

Najwyższego do kwestionowania prawidłowości doręczenia zastępczego właściwa

jest instytucja przywrócenia terminu (art. 168 -169 k.p.c.), gdyż obalenie domniemania o doręczeniu pisma w trybie zastępczym nie prowadzi do wniosku, iż doręczenie

nie zostało dokonane, tylko powoduje uchylenie ujemnych skutków w zakresie biegu

terminów, jakie wiążą się dla strony z tym doręczeniem (por. np. postanowienia SN z

dnia 4 września 1970 r., I PZ 53/70, OSNCP 1971 nr 6, poz. 100 oraz z dnia 12

stycznia 1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973 nr 12, poz. 215).

Co prawda Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 września 2002 r., SK

35/01 (OTK - A 2002 nr 5, poz. 60), orzekł, iż przepis § 9 ust. 3 powołanego wyżej

rozporządzenia, w zakresie, w jakim ustanawia tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce oddawczej przesyłek - pism sądowych, a tym samym

uniemożliwia powtórne zawiadomienie adresata o tym piśmie, jest niezgodny z art.

45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz postanowił równocześnie o utracie mocy tego przepisu

wykonawczego dopiero z dniem 31 marca 2003 r. Do tej daty przepis ten był więc

częścią obowiązującego porządku prawnego, a skarżący reprezentowany przez

profesjonalnego pełnomocnika, nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia formalnego braku kasacji.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39318 § 3 w

związku z art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.