I PRN 94/95 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 16 stycznia 1996 r.

I PRN 94/95

Niezbadanie przez sąd legitymacji biernej pozwanej osoby fizycznej

wówczas, gdy w aktach sprawy są dokumenty przemawiające za tym, że tę legitymację posiada spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, stanowi rażące

naruszenie prawa (art. 417 § 1 k.p.c.).

Przewodniczący SSN: Józef Iwulski, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski

(sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz,

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w

dniu 16 stycznia 1996 r. sprawy z powództwa Józefa K. przeciwko Stefanowi K. o wynagrodzenie za pracę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od

wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Gdańsku z dnia 4 listopada 1993 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu-Sądowi

Pracy w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Powód Józef K. wytoczył powództwo przeciwko stronie pozwanej określonej jako

- Stefan K. "T." Usługi Transportowe - żądając zasądzenia kwoty 9.833.120 starych

złotych tytułem wynagrodzenia za pracę.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 listopada 1993 r. zasądził na rzecz powoda od Stefana K. kwotę 9.534.000 starych złotych z ustawowymi

odsetkami. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia.

Od tego wyroku rewizję nadzwyczajną złożył Minister Sprawiedliwości zarzucając

rażące naruszenie art. 159 § 3 k.h. i art. 316 k.p.c. oraz naruszenie interesu

Rzeczypospolitej Polskiej, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi

Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiono, że po stronie pozwanej zachodzi brak legitymacji

biernej, jako że powód był pracownikiem Zakładu Transportowo-Usługowego "T.",

stanowiącego spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, zaś za zobowiązania takiej

spółki wspólnicy nie ponoszą osobistej odpowiedzialności (art. 159 § 3 k.h.). Zdaniem

Ministra Sąd był zobowiązany na podstawie art. 316 k.p.c. do wyjaśnienia z urzędu

sprawy legitymacji biernej, gdyż odpowiedź na pozew i świadectwo pracy powoda

zawierały nadruki określające "T." jako spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zasądzenie wynagrodzenia od wspólnika rażąco narusza powołane przepisy i interes

Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Przepis art. 159 § 3 k.h., dotyczący spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

stanowi, iż wspólnicy nie odpowiadają osobiście za zobowiązania spółki. Wynikająca z

tego przepisu zasada osobistej nieodpowiedzialności wspólników za zobowiązania

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (obowiązująca z wyjątkami przewidzianymi w

ustawach, na przykład w art. 171 § 2 i art. 186 § 1 k.h.) należy do cech konstrukcyjnych

tej spółki. Wspólnicy nie odpowiadają osobiście, lecz odpowiada spółka co powoduje,

że wspólnicy ponoszą ciężar majątkowy tej odpowiedzialności do wysokości udziałów

objętych w spółce.

W uzasadnieniu Sądu Rejonowego, sporządzonym na żądanie Sądu Najwyższego (art. 419 § 3 k.p.c.) stwierdzono, że Sąd ten uznał, iż Stefan K. ma bierną

legitymację jako osoba prowadząca działalność na podstawie ustawy o działalności

gospodarczej, gdy tymczasem legitymację tę ma "T.", spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że skoro na dwóch dokumentach

znajdujących się w aktach sprawy pracodawca powoda oznaczony jest jako spółka z

ograniczoną odpowiedzialnością, to sąd powinien z urzędu zbadać sprawę legitymacji

biernej. Nieuczynienie tego rażąco narusza art. 3 § 2 k.p.c. zobowiązujący sąd, między

innymi do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i do

podejmowania w tym zakresie działań z urzędu. Narusza to zarazem interes

Rzeczypospolitej Polskiej i powoduje uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej mimo upływu

terminu z art. 421 § 2 k.p.c.

Z tych względów na mocy art. 422 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.