I PKN 656/98 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 13 kwietnia 1999 r.

I PKN 656/98

Powierzenie stanowiska dyrektora placówki szkolnej "do czasu rozstrzygnięcia konkursu" jest uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art.

36a ust. 8 zdanie drugie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

(jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.), pozwalającym na powierzenie tego stanowiska na okres krótszy niż 5 lat szkolnych, nie krótszy jednak

niż 1 rok szkolny.

Przewodniczący: SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Roman Kuczyński

(sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 1999 r. sprawy z powództwa Ireny B. przeciwko Kuratorium Oświaty w R. o ustalenie, na skutek kasacji

powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Warszawie z dnia 20 maja 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Powódka Irena B. w pozwie przeciwko Kuratorium Oświaty w R., domagała się

ustalenia, ze powierzono jej stanowisko dyrektora Bursy Szkolnej [...] w R. na okres 5

lat.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Radomiu ustalił, że powódka była od 1 grudnia

1987 r. do 30 listopada 1995 r. kierownikiem Internatu Zespołu Szkół Mechanicznych

w R., a wobec przekształcenia tej placówki w Bursę Szkolną [...] powierzono jej z

dniem 1 grudnia 1995 r. stanowisko dyrektora Bursy na okres do czasu przeprowadzenia konkursu na to stanowisko. Pierwszy konkurs przeprowadzono 28 maja1996

r., a wobec braku jego rozstrzygnięcia (kandydatury uzyskały równą liczbę głosów)

powódce powierzono pełnienie funkcji dyrektora na rok szkolny 1996/1997 do czasu

rozstrzygnięcia kolejnego konkursu, do którego powódka nie przystąpiła, a który wy-

łonił kandydata na stanowisko dyrektora w osobie G.W. i z dniem 1 września 1997 r.

stanowisko to zostało obsadzone. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy

wyrokiem z dnia 24 lutego 1998 r. oddalił powództwo.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 1998 r. oddalił apelację powódki, podzielając stanowisko Sądu

pierwszej instancji.

Powyższy wyrok powódka zaskarżyła kasacją zarzucając naruszenie przepisu

art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z

1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.).

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja jest bezzasadna. Przede wszystkim ogranicza się ona wyłącznie do

zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o

systemie oświaty, nie zarzucając wyrokowi Sądu drugiej instancji naruszenia przepisów postępowania, co oznacza, że Sąd Najwyższy, który rozpatruje sprawę w granicach kasacji (art. 39311 KPC) i nie dopatruje się w niniejszej sprawie nieważności

postępowania, jest związany stanem faktycznym ustalonym w postępowaniu przed

Sądami obu instancji. Z dowodów zgromadzonych w tym postępowaniu wynika, że

pismem z dnia 14 listopada 1995 r. powierzono powódce zorganizowanie działalności Bursy Szkolnej [...] w R. i pełnienie funkcji dyrektora tej placówki do czasu rozstrzygnięcia konkursu na to stanowisko [...]. W piśmie tym nie ma żadnej informacji, z

której powódka mogłaby wyprowadzić wniosek, iż powierzono jej stanowisko dyrektora na okres 5 lat. Powódka sama na rozprawie w dniu 4 listopada 1997 r. informacyjnie wyjaśniła [...], że została dyrektorem tej placówki na okres 1 roku, „Kurator

Oświaty powierzył mi obowiązki dyrektora Bursy Szkolnej [...] z dniem 1 grudnia 1995

r. do czasu rozstrzygnięcia konkursu na dyrektora”. Następnie, wobec niewyłonienia

kandydata na dyrektora w konkursie w maju 1996 r., powódka została przez przedstawiciela Kuratorium w obecności Rady Pedagogicznej ustnie poinformowana (zeznania św. Danieli B. [...]), iż nadal będzie pełniła funkcję dyrektora Bursy do czasu

rozstrzygnięcia kolejnego konkursu. Okoliczności tej powódka, przesłuchana w charakterze strony [...] nie negowała. Zeznała natomiast, że do konkursu w 1997 r. nie

stanęła i uważała, że konkurs ten nie powinien się odbyć, gdyż powierzono jej funkcję dyrektora na okres lat 5. Otóż tego rodzaju stanowisko powódki jest całkowicie

nieuprawnione i nie znajduje jakiegokolwiek logicznego uzasadnienia w materiale

dowodowym i może być jedynie rezultatem błędnej wykładni art. 36a ustawy o systemie oświaty. Ponieważ powódka była kierowniczką internatu przekształconego w

bursę w trakcie roku szkolnego (listopad 1995 r.), zaś konkursy na objęcie stanowisk

kierowniczych w oświacie odbywają się z reguły przed okresem wakacji kończących

dany rok szkolny, tak, aby nowy rok szkolny rozpoczynał się już pod kierownictwem

dyrektora wyłonionego w drodze konkursu – zasadne było powierzenie powódce pismem z dnia 14 listopada 1995 r. stanowiska dyrektora do czasu rozstrzygnięcia konkursu. Tym samym nie znajduje uzasadnienia pogląd powódki, że zgodnie z treścią

art. 36a ust. 8 zdanie pierwsze omawianej ustawy powierzono jej stanowisko dyrektora na 5 lat szkolnych. Zdanie drugie ustępu 8 tego przepisu pozwala bowiem na powierzenie stanowiska w uzasadnionych wypadkach na krótszy okres, jednak nie krótszy niż jeden rok szkolny. Takim uzasadnionym wypadkiem jest właśnie potrzeba

wyłonienia dyrektora w drodze konkursu. Nie można bowiem poszczególnych ustępów jednego przepisu prawa (art. 36a ustawy) traktować wybiórczo, lecz należy

przepis interpretować całościowo. Z ustępu 3 art. 36a ustawy wynika zasada, iż kandydata na dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Jeżeli zatem

powierzenie powódce stanowiska dyrektora miało miejsce podcza roku szkolnego z

uwagi na przekształcenie dotychczasowej placówki i nastąpiło bez konkursu – to,

przy braku wyraźnego powierzenia tego stanowiska powódce na okres lat 5 i wobec

zakreślenia granicy pełnienia tej funkcji do rozstrzygnięcia konkursu, należało uznać,

że powierzenie stanowiska nastąpiło na okres 1 roku szkolnego. Podkreślić wypada,

iż pismo Kuratorium z 14 listopada 1995 r. używa określenia „do czasu rozstrzygnięcia konkursu”, a nie do daty zorganizowania konkursu. Jeżeli zatem pierwszy, najbliższy czasowo dacie powierzenia powódce stanowiska dyrektora konkurs nie wyłonił kandydata, dopuszczalne było „przedłużenie” powódce pełnienia tej funkcji,

także w takiej formie, jak uczyniono to w niniejszej sprawie. Pismo z dnia 14 listopada 1995 r. zachowało aktualność, zaś wobec zamiaru Kuratorium przeprowadzenia

kolejnego konkursu zachodził uzasadniony przypadek, o jakim mowa w zdaniu drugim ustępu 8 art. 36a ustawy o systemie oświaty, pozwalający na powierzenie stanowiska na okres krótszy niż 5 lat, nie krócej jednak niż na 1 rok szkolny.

Z okoliczności sprawy nie wynikało nic, co uprawniałoby powódkę do mniemania, że powierzono jej stanowisko dyrektora na okres 5 lat. Z powodu tego błędnego mniemania nie stanęła ona do konkursu w 1997 r. Skoro zatem nie istnieje w

przedmiotowej sprawie żaden dowód świadczący o powierzeniu powódce stanowiska

dyrektora Bursy na lat 5, a kasacja nie zawiera zarzutu naruszenia przez Sąd drugiej

instancji (który podzielił ustalenia Sądu pierwszej instancji) przepisów postępowania,

to należy uznać, że nie doszło do obrazy art. 36a ustawy o systemie oświaty.

Tym samym Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do

uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku.