I PKN 579/99 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 11 stycznia 2000 r.

I PKN 579/99

Przepis art. 466 KPC, uprawniający pracownika działającego bez adwokata lub radcy prawnego do zgłoszenia ustnie do protokołu pisma procesowego, nie ma zastosowania do pracownika będącego radcą prawnym.

Przewodniczący Prezes SN Jan Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Józef Iwulski, Jerzy Kwaśniewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia

2000 r. sprawy z powództwa Jerzego B. przeciwko Przedsiębiorstwu Gospodarki

Komunalnej i Mieszkaniowej Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w M. o zapłatę, na skutek kasacji powoda od postanowienia Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 czerwca 1999 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

o d d a l i ć kasację.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił apelację powoda Jerzego

B. od wyroku Sądu Rejonowego w Choszcznie z dnia 26 lutego 1999 r., po uprzednim bezskutecznym wezwaniu powoda do nadesłania czytelnego odpisu lub maszynopisu apelacji pod rygorem jej odrzucenia. Fakt sporządzenia apelacji nieczytelnym

pismem ręcznym został przez Sąd potraktowany jako brak formalny apelacji w rozumieniu art. 368 KPC. W ostatnim dniu terminu wpłynęło do Sądu pismo powoda z

wnioskiem o przyjęcie apelacji do protokołu sądowego z uwagi na spowodowaną

chorobą oczu niemożność pisania na maszynie, przy czym, wbrew treści tego pisma,

nie zostało do niego dołączone zaświadczenie lekarskie, które by ten fakt potwierdziło. Sąd stwierdził także, że powód jest radcą prawnym i w toku procesu zarówno

pozew jak i inne pisma procesowe sporządzał pismem maszynowym. Sąd uznał po-

nadto, że przewidziana w art. 466 KPC możliwość złożenia ustnie do protokołu treści

środków odwoławczych nie dotyczy sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie, tj.

uzupełnienia formalnego braku już złożonej apelacji.

Powód wniósł od postanowienia Sądu Okręgowego kasację. Zarzucił w niej

naruszenie prawa materialnego, nie podając przy tym, który konkretnie przepis został

naruszony ani nie uzasadniając na czym owo naruszenie miałoby polegać oraz

prawa procesowego, tj. art. 466 KPC, które miało istotny wpływ na wynik sprawy

przez przyjęcie, że powodowi, który jest inwalidą III grupy z powodu ślepoty na oko

lewe i zaćmy na oko prawe nie przysługuje prawo złożenia apelacji od wyroku sądu

rejonowego do protokołu sądowego. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie § 332

regulaminu urzędowania sądów powszechnych, gdyż w takiej sytuacji jak u niego

sąd na rozprawie powinien wyjaśnić wątpliwości związane z niemożnością złożenia

maszynopisu apelacji przez powoda i po wyjaśnieniu przyczyny przyjąć środek odwoławczy do protokołu sądowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3933 KPC kasacja powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Ponieważ skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego nie podał, który konkretnie przepis został naruszony ani nie uzasadnił na

czym owo naruszenie miałoby polegać, to tym samym uniemożliwił Sądowi Najwyższemu kontrolę kasacyjną w tym zakresie.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego Sąd Najwyższy

uznał, że nie jest on zasadny ani w odniesieniu do art. 466 KPC, ani § 332 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. regulamin wewnętrznego

urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 218 ze zm.).

Zgodnie z art. 466 KPC pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata

lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie ustnie do protokołu treść środków odwoławczych i innych pism procesowych, a także poprawki i uzupełnienia tych pism.

Chociaż z brzmienia tego przepisu wynika, iż Sąd Okręgowy niesłusznie stwierdził,

że uprawnienie w nim ustanowione nie dotyczy sytuacji, w której chodzi o uzupełnienie braku formalnego apelacji już złożonej (jest to bowiem uzupełnienie środka odwoławczego), to jednakże zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Prawo do ust-

nego zgłaszania w sądzie pism procesowych nie przysługuje pracownikowi lub ubezpieczonemu działającemu bez adwokata lub radcy prawnego, który sam jest radcą

prawnym. Przemawia za tym wykładnia funkcjonalna tego przepisu. Funkcją tej regulacji jest bowiem udzielenie pomocy proceduralnej pracownikowi lub ubezpieczonemu nieporadnemu, który nie jest w stanie dokonać należycie pewnych czynności

procesowych sam, a nie odciążenie strony umiejącej sobie radzić. Trudno uznać za

osobę nieporadną w zakresie czynności związanych z procedurą cywilną osobę,

która wykonuje zawód radcy prawnego. Sam fakt, że radca prawny nie może czytelnie pisać ręcznie i pisać na maszynie uprawnia jedynie do wniosku, że jest to osoba

która ma pewne trudności „techniczne” z osobistym sporządzeniem pisma procesowego, czy też jego uzupełnieniem, a nie trudności o charakterze „merytorycznym”.

Tylko w tym drugim przypadku uzasadniona jest pomoc sądu. Z tych względów Sąd

Najwyższy uznał, że skarżącemu nie przysługiwało uprawnienie określone w art. 466

KPC.

Sąd Najwyższy zważył ponadto, że nawet w sprawie, w której występowałby

pracownik lub ubezpieczony, któremu przysługiwałoby uprawnienie określone w art.

466 KPC, to jego realizacja nie jest możliwa w sytuacji, w której zgłosiłby on chęć

skorzystania z tego uprawnienia w ostatnim dniu terminu zakreślonego do dokonania

danej czynności przez wniesienie do sądu pisma zawierającego taki wniosek, bez

osobistego stawienia się w sądzie. Przyznanie prawa do zgłoszenia treści pism procesowych ustnie do protokołu nie oznacza, że możliwe jest przekraczanie terminów

przewidzianych do dokonania danych czynności.

Z tych samych przyczyn nieuzasadniony jest zarzut naruszenia § 332 regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych. Przepis ten poza tym dotyczy jedynie pisma wszczynającego postępowanie w sprawie o roszczenie pracownika z zakresu prawa pracy lub odwołania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, a nie środków odwoławczych, czy też ich uzupełnień.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC orzekł jak w

sentencji.