I PKN 565/98 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 9 lutego 1999 r.

I PKN 565/98

Konieczność zatrudnienia nowych pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami, których powód nie posiada przemawia za uznaniem niecelowości

przywrócenia go do pracy (art. 45 § 2 KP).

Przewodniczący: SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Teresa FlemmingKulesza, Maria Mańkowska (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 1999 r. sprawy z powództwa

Marii U. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w U.D. o uznanie za bezskuteczne

wypowiedzenia umowy o pracę, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 14 lipca 1998 r.

[...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Powódka Maria U. w pozwie przeciwko Zakładowi Opieki Zdrowotnej w U.D.

wniosła o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia jej umowy o pracę z powodu

ukończenia wieku emerytalnego i uzyskania uprawnień emerytalnych, jako sprzecznego z art. 113 KP.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Sanoku, wyrokiem z dnia 8 maja 1998 r., oddalił

powództwo i ustalił, iż powódka była zatrudniona u strony pozwanej od 1 marca 1968

r., od 1 stycznia 1989 r. na stanowisku statystyka medycznego. W dniu 27 stycznia

1998 r. powódka osiągnęła wiek emerytalny i posiada ponad 20-letni okres zatrudnienia. Trzy związki zawodowe działające na terenie ZOZ-u nie sprzeciwiły się rozwiązaniu z powódką umowy o pracę z dniem 30 czerwca 1998 r. Strona pozwana

wprowadza bowiem rejestr usług medycznych, polegający na pełnym skomputeryzowaniu statystyki i wiąże się to z koniecznością zatrudnienia osób o wyższych kwalifi-

kacjach. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się dyskryminacyjnych praktyk w działaniu pozwanego, a w dokonanym wypowiedzeniu nie stwierdził naruszenia art. 45 §

1 KP, skoro uzasadnia je planowana reorganizacja działu zatrudniającego powódkę.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie, wyrokiem

z dnia 14 lipca 1998 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził na rzecz

powódki odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia na podstawie art. 471 KP i oddalił dalej idącą apelację powódki. Sąd Wojewódzki uznał, że

osiągnięcie wieku emerytalnego i uzyskanie uprawnień do emerytury nie mogą stanowić samodzielnej podstawy wypowiedzenia umowy o pracę z uwagi na art.11 3 KP,

zakazujący w stosunkach pracowniczych praktyk dyskryminacyjnych ze względu na

wiek. Rozwiązanie z powódką umowy o pracę nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów o pracę, jednakże przywrócenie powódki do pracy na

dotychczas zajmowane stanowisko byłoby niecelowe ze względu na planowane

zmiany organizacyjne, wynikające z wprowadzenia skomputeryzowanego rejestru

usług medycznych.

Pełnomocnik powódki wniósł kasację od powyższego wyroku, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.

45 § 1 i § 2 KP w związku z art. 8 KP oraz naruszenie przepisu postępowania - art.

233 § 1 KPC.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest zasadna. Sąd drugiej instancji uzupełnił ustalenia faktyczne,

poprzez przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego i prawidłowo je

ocenił, nie naruszając granic swobodnej oceny, wyznaczonych w art. 233 § 1 KPC.

Ustalenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach

sprawy. Planowana u strony pozwanej reorganizacja służby zdrowia i podjęte działania przygotowawcze celem wprowadzenia skomputeryzowanego rejestru usług medycznych spowodowały konieczność przeszkolenia pracowników i zatrudnienia nowych pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami, których nie posiada powódka. Są

to kryteria obiektywne i wynikają z reguł logicznego rozumowania, dlatego w takich

warunkach przywrócenie powódki do pracy na dotychczasowe stanowisko słusznie

uznał Sąd Wojewódzki za niecelowe i zastosował art. 45 § 2 KP. Stanowisko to nie

narusza art. 8 KP w sytuacji, gdy dalsza prawidłowa współpraca z pracownikiem nie

jest możliwa, a powódka nabyła już uprawnienia emerytalne.

Stosownie do art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach

kasacji, zatem występujący w sprawie problem dyskryminacji powódki wymyka się

spod kontroli kasacyjnej. Jedynie zatem na marginesie tej sprawy Sąd Najwyższy

wyraża pogląd, iż z zakazu praktyk dyskryminacyjnych w stosunkach pracy (art. 113

KP ), wprowadzonego do Kodeksu pracy ustawą nowelizacyjną z dnia 2 lutego 1996

r. (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.) wynika niedopuszczalność jakiejkolwiek dyskryminacji, a w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość, przekonania oraz przynależność związkową. Zarzut powódki, że została

pozbawiona pracy z uwagi na dyskryminację z powodu wieku nie dotyczył istoty

problemu występującego w postępowaniu kasacyjnym, skoro Sąd uznał powództwo

za usprawiedliwione w zasadzie, jedynie oceniając przywrócenie do pracy jako niecelowe (art. 45 § 2 KP). Można zaznaczyć, że oceny czy występuje w sprawie dyskryminacja pracownika, należy dokonywać także w płaszczyźnie zasady równego

traktowania z art. 112 KP. Dopiero nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji prawnej

pracowników, na przykład kobiet i mężczyzn, przybiera charakter dyskryminacji ze

względu na płeć lub ze względu na wiek. Problem ten jednak, przy braku zarzutu

kasacyjnego z art. 112 i 113 KP, pozostawał poza zakresem granic rozpoznania kasacji i nie mógł być przez Sąd Najwyższy rozważony.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy

orzekł jak w sentencji.