I PKN 518/99 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 9 lutego 2000 r.

I PKN 518/99

Przepis art. 44 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach

państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80 ze zm.), zgodnie z

którym zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa powołuje dyrektor za zgodą rady

pracowniczej, jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 KP.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Jerzy Kwaśniewski, Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2000 r. sprawy z powództwa

Mariana B. przeciwko „T.S.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. - Oddziałowi w L. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu

Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 6 maja 1999

r. [...]

o d d a l i ł kasację i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Marian B. domagał się początkowo przywrócenia do pracy w „T.S.” Spółce z

ograniczoną odpowiedzialnością w W., a następnie ustalenia, że łączy go stosunek

pracy z tym pracodawcą.

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Lublinie wyrokiem z dnia 16 grudnia 1998 r. oddalił powództwo dokonawszy następujących ustaleń faktycznych.

Powód zatrudniony był w Przedsiębiorstwie Państwowym „T.S.” w W. na podstawie powołania na stanowisku zastępcy dyrektora do spraw Oddziału w L. Przedsiębiorstwo Państwowe „T.S.” na podstawie aktu komercjalizacji zostało przekształcone

w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest Skarb

Państwa. Zarząd Spółki 31 grudnia 1997 r. faxem przekazał do wszystkich oddziałów

informację dotyczącą dalszego zatrudnienia pracowników byłego Przedsiębiorstwa

Państwowego „T.S.”, oraz wygaśnięcia stosunków pracy pracowników zatrudnionych

na podstawie powołania. W 5 stycznia 1998 r. w pierwszym dniu roboczym nowego

roku, powód stawił się do pracy około 640, a około 900 przyjechał z W. dyrektor pozwanej Spółki i wręczył mu pismo o wygaśnięciu stosunku pracy z dniem 1 stycznia

1998 r. w związku z komercjalizacją Przedsiębiorstwa Państwowego „T.S.”. Powód

po raz pierwszy dowiedział się wówczas, że nie będzie zatrudniony w pozwanej

Spółce. Zdaniem Sądu Rejonowego stosunek pracy powoda nawiązany na podstawie powołania nie przekształcił się w umowny po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu pracy z 1996 r. (zgodnie z art. 8 ustawy nowelizacyjnej z dnia 2 lutego 1996 r.),

gdyż art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest przepisem odrębnym w

rozumieniu art. 68 § 1 KP w znowelizowanym brzmieniu. Między stronami nie doszło

też do nawiązania stosunku pracy przez fakt stawienia się powoda do pracy 5 stycznia 1998 r.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z

dnia 6 maja 1999 r. oddalił apelację powoda od tego wyroku. Sąd drugiej instancji

uznał za prawidłowe ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy i podzielił motywy

jego rozstrzygnięcia, w szczególności interpretację art. 8 ustawy z dnia 2 lutego 1996

r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24,

poz. 110).

Powód wniósł kasację od tego wyroku zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie

ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw na skutek uznania, że art.

44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 § 1 KP „i w związku z tym uznanie, że nie nastąpiło przekształcenie stosunku pracy powoda na podstawie powołania w stosunek pracy zawarty na czas nieokreślony”. Zarzucił też naruszenie art. 231 § 5 KP poprzez niezaproponowanie mu

nowych warunków pracy i płacy pomimo przejęcia zakładu pracy. Kasacja zawiera

wniosek o uchylenie wyroków Sądu Okręgowego i Sądu Rejonowego w Lublinie i

przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o orzeczenie co do istoty sprawy i „uznanie, że powoda łączy z pozwanym

T.S. Sp. z o.o. w Warszawie stosunek pracy zawarty na czas nieokreślony”.

Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy istotna była podstawa zatrudnienia

powoda w dacie komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, które było jego pracodawcą. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.)

stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego oraz pracowników zatrudnionych na podstawie powołania wygasa z mocy prawa z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa państwowego z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Nie było sporne,

że stosunek pracy powoda na stanowisku zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego nawiązał się na podstawie powołania. Sporny problem dotyczył tego, czy

przekształcił się on stosunek w umowny zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lutego

1996 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr

24, poz. 110). Stałoby się tak wówczas, gdyby powód był zatrudniony na stanowisku

pracy nie wymienionym w przepisach, o których mowa w art. 68 § 1 Kodeksu pracy.

Problem sprowadzał się zatem do tego, czy stosunek pracy zastępcy dyrektora

przedsiębiorstwa państwowego zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o

przedsiębiorstwach państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80 ze

zm.) nawiązuje się na podstawie powołania i czy przepis art. 44 jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 § 1 KP. Przepis art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach

państwowych stanowi, że zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej.

Należy interpretować go jako przepis odrębny zawierający określenie przypadku

nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu art. 68 § 1 KP. Nie

ma podstaw, aby zawarte w nim sformułowanie „powołuje” rozumieć inaczej niż

wskazuje na to wykładnia językowa. Stosunek pracy powoda nie przekształcił się

więc w oparty na umowie o pracę, co skutkowało jego wygaśnięciem na podstawie

art. 6 ust. 3 ustawy o prywatyzacji i komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych.

Pogląd taki przedstawiony był też w doktrynie („Prawo pracy wobec komercjalizacji i

prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych”, Prawo Pracy 1997, nr 2). Wymienione w

kasacji (objęte zarzutami) przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Skoro stosunek pracy powoda wygasł z datą wykreślenia przedsiębiorstwa

państwowego z rejestru, nie został on przejęty przez Spółkę wpisaną do rejestru z tą

datą (art. 10 ustawy o komercjalizacji), a więc nie miał do niego zastosowania przepis art. 231 § 5 KP.

Kasacja jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała zatem oddaleniu (art. 39312 KPC). O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 KPC.