I PKN 515/97 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 5 lutego 1998 r.

I PKN 515/97

Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Teresa Flemming-Kulesza, Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 1998 r. sprawy z powództwa

Wiesławy B. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej "M." Spółce

z o.o. w B. o stwierdzenie niezgodności z prawem oddelegowania do wykonywania

innej pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu WojewódzkiegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 17 kwietnia 1997 r. [...]

z m i e n i ł zaskarżony wyrok i oddalił apelację powódki od wyroku Sądu

Rejonowego-Sądu Pracy w Bełchatowie z dnia 7 października 1996 r. [...]

Uzasadnienie

Pozwane Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej "M." Sp. z o.o. w B. w

sprawie z powództwa Wiesławy B. o ustalenie, wniosło kasację od wyroku Sądu

Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 17 kwietnia

1997 r. [...] Zaskarżonym wyrokiem zmieniono wyrok Sądu I instancji, oddalający

powództwo i ustalono, ze oddelegowanie powódki do pracy w charakterze sprzątaczki z dniem 1 kwietnia 1996 r. nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. W kasacji zarzucono naruszenie art. 189 KPC polegające na przyjęciu, że powódka ma

interes prawny w ustaleniu, iż powierzenie jej na podstawie art. 42 § 4 KP pracy na

stanowisku sprzątaczki jest niezgodne z prawem, mimo że pracy tej nie wykonywała

z powodu choroby, a w dacie wyrokowania przez oba Sądy polecenie powierzenia tej

pracy nie obowiązywało. Zarzucono także naruszenie art. 42 § 4 KP polegające na

uznaniu przez Sąd II instancji, że nie został spełniony przewidziany w tym przepisie

warunek dopuszczalności czasowego powierzenia innej pracy, według którego musi

ona odpowiadać kwalifikacjom pracownika. Zdaniem wnoszącego kasację praca

sprzątaczki była odpowiednia do kwalifikacji powódki, zatrudnionej jako maszynistka,

- 2 posiadającej wykształcenie średnie ogólnokształcące i dodatkowo tytuł technikaekonomisty. W kasacji twierdzi się, że praca sprzątaczki jest odpowiednia dla

powódki dlatego, że nie wymaga specjalnych kwalifikacji.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Kasacja jest uzasadniona z uwagi na naruszenie art. 189 KPC. Według tego

przepisu powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku

prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W przypadku wydania polecenia

na podstawie art. 42 § 4 KP okres wykonywania innej pracy nie może przekraczać 3

miesięcy. Mimo zatem, że powódka miała interes prawny w zwalczaniu bezprawnego

- jej zdaniem - polecenia pracodawcy, to trwało to tylko do czasu istnienia obowiązku

wykonania polecenia innej pracy. Z reguły jest to upływ 3 miesięcy, a w niniejszej

sprawie - z uwagi na usprawiedliwioną nieobecność powódki po dniu otrzymania

tego polecenia - dzień jego cofnięcia (25 września 1996 r.). Trafnie podniesiono w

kasacji, że powództwo o ustalenie nie może mieć wyłącznie charakteru prewencyjnego. O istnieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 189 KPC nie świadczy sama

obawa powódki, że w przyszłości otrzyma podobne polecenie.

Nie są natomiast uzasadnione wywody wnoszącego kasację dotyczące rozumienia pojęcia pracy odpowiadającej kwalifikacjom pracownika. W przepisie art. 42 §

4 KP nie określono, że chodzi tu o pracę, do której pracownik ma wystarczające

kwalifikacje, a tylko przy takim brzmieniu tego przepisu pogląd wnoszącego kasację

byłby trafny. Pracą odpowiednią do kwalifikacji pracownika jest praca, która ich nie

przekracza, ale też przy której te kwalifikacje znajdą zastosowanie, choć niekoniecznie w pełnym zakresie. Dokonując wykładni art. 42 § 4 KP należy mieć na względzie,

że jako przepis wprowadzający wyjątek od zasady wykonywania pracy umówionego

rodzaju (art. 22 § 1 KP), podlega on ścisłej wykładni.

Z tych względów na mocy art. 39315 KPC orzeczono jak w sentencji.