I PKN 501/01 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PKN 501/01

POSTANOWIENIE

Dnia 3 kwietnia 2002 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

Sędzia Sądu Najwyższego Andrzej Kijowski

w sprawie z powództwa J. S.

przeciwko (…) Regionalnej Kasie Chorych w S.

o przywrócenie do pracy

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Administracyjnej, Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w dniu 3 kwietnia 2002 r.

kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w S.

z dnia 16 maja 2001 r., sygn. akt VI Pa (…)

1) o d m a w i a przyjęcia kasacji do rozpoznania;

2) z a s ą d z a od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 100 zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w S. wyrokiem z dnia 30 stycznia 2001 r., P (…),

zasądził od pozwanej (…) Regionalnej Kasy Chorych w S. na rzecz powódki J. S.

kwotę 3150 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 1999 r. jako odszkodowanie

za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę dokonane pismem z dnia 29

czerwca 1999 r., odmawiając powódce przywrócenia do pracy, które byłoby

nieuzasadnione ze względu „na jej stosunek do obowiązków”, a zarazem niemożliwe,

gdyż wskutek zaistniałych zmian organizacyjnych dotychczasowe stanowisko w

Departamencie Kontroli przestało istnieć. Apelację wniesioną przez powódkę oddalił

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. wyrokiem z dnia 16 maja

2001 r., VI Pa (…). Sąd Okręgowy przeprowadził uzupełniające dowody na rozprawie

apelacyjnej w dniu 9 maja 2001 r., a poza rozprawą – dowód z akt osobowych T. B.,

który przejął zakres pracowniczych powinności powódki. Na tej podstawie Sąd

Okręgowy ustalił dodatkowo, że kompetencje przypisane samodzielnemu stanowisku

do spraw kontroli wewnętrznej, zajmowanemu przez powódkę i usytuowanemu w

strukturze dawnego Departamentu Kontroli, są po likwidacji tego Departamentu

wykonywane obecnie przez pracownika na stanowisku kontroli wewnętrznej,

umiejscowionym w Wydziale Informacji i Promocji Departamentu OrganizacyjnoPrawnego. Na stanowisku tym zatrudniony jest od 19 lutego 2001 r. T. B., który

posiada porównywalne z powódką przygotowanie zawodowe, natomiast miejsca jego

poprzednich zatrudnień (kierownik Wydziału Kontroli w I Oddziale ZUS w S.,

specjalista kontroli państwowej w szczecińskiej Delegaturze NIK, naczelnik Wydziału

Kontroli w Urzędzie Marszałkowskim) „upoważniają do wyciągnięcia wniosku, że jest

to niewątpliwie osoba o szerszych kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym niż

powódka”.

Kasację od powyższego wyroku wniosła powódka, zarzucając naruszenie

przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy

„przez zastosowanie art. 382 KPC w związku z art. 379 pkt 5 KPC oraz art. 236 KPC

i art. 233 KPC przez przeprowadzenie tak na rozprawie apelacyjnej, jak i poza

rozprawą przedłożonych do akt dowodów przez pozwaną, bez jednoczesnego

umożliwienia powódce ustosunkowania się do uzupełnionego materiału zebranego w

postępowaniu, chociażby przez uzupełniające przesłuchanie powódki na okoliczność

zestawienia jej kwalifikacji zawodowych z kwalifikacjami T. B., pozorności

powierzenia mu m.in. czynności dotychczas objętych zakresem obowiązków powódki

i dowolne przyjęcie, że T. B. jest niewątpliwie osobą o szerszych kwalifikacjach i

doświadczeniu zawodowym niż powódka”. Na tej podstawie skarżąca domagała się

uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do

ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 393 KPC stanowi w § 1, że jeżeli zaskarżone orzeczenie nie

narusza prawa w oczywisty sposób, ani nie zachodzi nieważność postępowania, to

Sąd Najwyższy może zgodnie z § 2 tego przepisu odmówić przyjęcia kasacji do

rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, czy też

potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie, a ponadto wówczas, gdy kasacja jest oczywiście

bezzasadna. Skarżąca twierdzi, że przeciw odmowie przyjęcia kasacji do

rozpoznania

przemawia

zarzut

nieważności postępowania, a

także

istotne

zagadnienie prawne związane z przeprowadzeniem dowodu poza rozprawą, na

której Sąd zamknął przewód sądowy a możliwością obrony swych praw przez stronę.

Zdaniem skarżącej dochodzi wówczas do pozbawienia wspomnianej możliwości w

danej instancji między innymi wskutek niemożliwości podniesienia zarzutów co do

prawdziwości dowodzonych okoliczności, jak też jakości dokumentów, a także

wykazania nowymi dowodami przeciwieństwa dowodzonej okoliczności.

Powyższa argumentacja jest chybiona. Nie istnieje – wbrew pozorom –

prawny problem dopuszczalności przeprowadzenia przez sąd drugiej instancji po

zamknięciu rozprawy apelacyjnej dowodu z akt osobowych pracownika, który przejął

obowiązki osoby zwolnionej z pracy i domagającej się przywrócenia

na

dotychczasowe stanowisko. Nietrafny jest w szczególności zarzut, że taki tryb

przeprowadzenia wspomnianego dowodu pozbawia stronę możności obrony swoich

praw, a tym samym powoduje nieważność postępowania (art. 379 pkt 5 KPC). Akta

osobowe obejmują bowiem jedynie dokumenty szczegółowo określone w przepisach

rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie

zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze

stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz. U. Nr

62, poz. 286). Katalog tych dokumentów jest zatem znany i w zasadnie nie może dla

strony być źródłem zaskoczenia. Zakres dokumentów wyznacza też przedmiotowe

ramy podobnego dowodu. Chociaż więc Sąd Okręgowy w postanowieniu o

przeprowadzeniu dowodu z akt osobowych T. B. nie wskazał faktów podlegających

udowodnieniu, lecz to naruszenie art. 236 KPC należy do kategorii uchybień nie

mogących wywrzeć istotnego wpływu na wynik sprawy. Przedmiotem tego dowodu

mogły bowiem być „z natury rzeczy” jedynie fakty dotyczące zatrudnienia T. B. u

strony pozwanej oraz ewentualnie jego wcześniejszego stażu pracy i szeroko

rozumianych kwalifikacji, przy czym z treści zarzutów apelacji, a także z przebiegu

rozprawy apelacyjnej należało wnosić, że ustalenia Sądu Okręgowego obejmą

porównanie zawodowej przydatności skarżącej oraz jej następcy. Innymi słowy, tezę

dowodową skarżąca mogła w tym wypadku łatwo wywnioskować z kontekstu

sytuacyjnego przedmiotowej sprawy.

Nic zresztą nie stało na przeszkodzie, aby z zawartością akt osobowych T.B.

skarżąca zapoznała się osobiście i ewentualne zarzuty „co do prawdziwości

dowodzonych okoliczności, jak i jakości dokumentów” podniosła natychmiast w

stosownym piśmie procesowym, domagającym się również ponownego otwarcia

zamkniętej rozprawy apelacyjnej. Skarżąca mogła zresztą i we własnym interesie

powinna od początku sprawy przejawiać zgodnie z art. 3 KPC wyraźną aktywność

dowodową

i

w

przewidywaniu

prawdopodobnego

przebiegu

postępowania

proponować dowody na okoliczność, że do wykonywanej pracy miała kwalifikacje

najwyższe z możliwych i uzyskiwała w niej adekwatne efekty. Granic swobodnej

oceny dowodów z art. 233 § 1 KPC nie przekracza też twierdzenie Sądu

Okręgowego, że z przebiegu dotychczasowej kariery zawodowej T. B. wynika, iż jest

on „niewątpliwie osobą o szerszych kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym niż

powódka”, nawet gdyby równocześnie uznać językową nieprecyzyjność cytowanej

wypowiedzi.

W niniejszej sprawie nie zachodzą więc okoliczności wymienione w art. 393 §

2 KPC, a po rozważeniu przesłanek wskazanych w art. 393 § 1 KPC, Sąd Najwyższy

zdecydował się orzec o nieprzyjeciu kasacji do rozpoznania, przy czym o kosztach

postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 KPC.