I PKN 492/00 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 16 maja 2001 r.

I PKN 492/00

Przy ocenie, czy zmiany organizacyjne w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy

z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr

56, poz. 357 ze zm.) uzasadniają przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny

należy uwzględnić wszystkie posiadane przez niego kwalifikacje nauczycielskie, a nie tylko kwalifikacje odnoszące się do przedmiotów, których nauczał

przed przeniesieniem w stan nieczynny.

Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie: SN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), SA Kazimierz Josiak.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2001 r. sprawy z powództwa

Kazimierza P. i Marii P. przeciwko Szkole Podstawowej w W. o uznanie przeniesienia w stan nieczynny za bezskuteczne, na skutek kasacji powoda Kazimierza P. od

wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z

dnia 28 marca 2000 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z

dnia 28 marca 2000 r. zmienił zaskarżony przez pozwaną Szkołę Podstawową w W.

wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Limanowej z dnia 7 grudnia 1999 r, przywracający powoda Kazimierza P. do pracy, w ten sposób, że oddalił jego powództwo. W

sprawie tej Sąd pierwszej instancji przywrócił powoda do pracy w pozwanej Szkole

po ustaleniu, że w wyniku zmian organizacyjnych polegających na utworzeniu zespołu szkół obejmujących szkołę podstawową i gimnazjum nie zmniejszyła, ale

zwiększyła się liczba godzin lekcyjnych, skoro większość nauczycieli prowadzi zajęcia w godzinach nadliczbowych, a do gimnazjum przyjęto nauczycieli spoza pozwa-

nej szkoły. Stanowiska tego nie podzielił Sąd drugiej instancji, który przyjął, że po

zmianach organizacyjnych nie było dla powoda wystarczającej ilości godzin lekcyjnych wychowania muzycznego, sztuki i plastyki umożliwiających jego dalsze zatrudnianie w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd ten uznał, że występowanie godzin nadliczbowych z innych przedmiotów nie sprzeciwiało się przeniesieniu powoda w stan

nieczynny, które nie było szykaną, skoro dyrektor szkoły nie miał możliwości zatrudnienia powoda w pełnym wymiarze zajęć zgodnie z jego kwalifikacjami.

W kasacji powoda podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela i przyjęcie, że zmiany organizacyjne w pozwanej szkole uniemożliwiły dalsze zatrudnienie

powoda w pełnym wymiarze zajęć, a także naruszenia art. 94 ust. 1 Karty Nauczyciela oraz § 2a pkt 3 i § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia

10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie

mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) przez przyjęcie, że

powód ma kwalifikacje nauczycielskie wyłącznie do nauczania muzyki, sztuki i

plastyki. Skarżący utrzymywał, że powód jako absolwent liceum pedagogicznego

posiada kwalifikacje do nauczania wszystkich przedmiotów z zakresu szkoły podstawowej. Ponadto powód ukończył jednoroczne studia podyplomowe z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowo technicznej, które uprawniają go do prowadzenia biblioteki.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wprawdzie kasacja zawiera wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego, co powoduje, że Sąd Najwyższy rozpoznający skargę kasacyjną w granicach

podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia, jest związany stanem faktycznym, jaki

stanowił podstawę orzekania przez Sąd drugiej instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 58/97, OSNAPiUS 1997 nr 22, poz. 436), to

jednak należało uwzględnić zarzuty kasacji. Prawidłowe rozpoznanie sprawy nakazywało odnieść się przede wszystkim do wskazanej powodowi przyczyny przeniesienia go w stan nieczynny. Strona pozwana określiła tę przyczynę jako zmiany organizacyjne polegające na zmniejszeniu liczby oddziałów w związku z reformą systemu

oświaty. Tymczasem w świetle miarodajnych ustaleń faktycznych była to przyczyna

nieprawdziwa, albowiem w wyniku zmian organizacyjnych u strony pozwanej nie

doszło do zmniejszenia liczby oddziałów szkolnych, a wręcz przeciwnie doszło do ich

zwiększenia w związku z utworzeniem gimnazjum, które wraz ze szkołą podstawową

w W. utworzyło jedną jednostkę organizacyjną, tj. Zespół Szkół Publicznych w W.

Zaistniałe zmiany organizacyjne doprowadziły do zwiększenia liczby godzin lekcyjnych i nie spowodowały ograniczenia możliwości zatrudnienia nauczycieli, skoro do

gimnazjum przyjęto nowych nauczycieli spoza szkoły podstawowej, a większość

nauczycieli pracuje w godzinach ponadwymiarowych. Przyczyna przeniesienia w

stan nieczynny nie istniała, jeżeli w wyniku tych zmian organizacyjnych wystąpiła

potrzeba zatrudnienia nowych nauczycieli, a strona pozwana nie powołała się na

zmiany planu nauczania jako przyczynę uzasadniającą przeniesienie powoda w stan

nieczynny uniemożliwiającą dalsze jego zatrudnienie w pełnym wymiarze zajęć. Ponadto przy ocenie czy zmiany organizacyjne w rozumieniu art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela uniemożliwiają dalsze zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć

należy uwzględnić wszystkie posiadane przez niego kwalifikacje nauczycielskie, a

nie tylko kwalifikacje odnoszące się do przedmiotów, których nauczał przed podjęciem decyzji o przeniesieniu go w stan nieczynny. Dopiero w ramach takich całościowych ustaleń i porównania kwalifikacji wszystkich zatrudnionych nauczycieli daje

się prawidłowo ocenić, czy wybór konkretnego nauczyciela do przeniesienia w stan

nieczynny był uzasadniony, a w szczególności, czy nie dyskryminował go w stosunku

do nauczycieli o niższych kwalifikacjach. W tym zakresie sprawa wymaga ponownego zbadania, zważywszy że powód legitymuje się wyższym wykształceniem pedagogicznym, uzupełnionym studiami podyplomowymi w zakresie bibliotekoznawstwa i

informacji naukowej i twierdzi w szczególności, że zajęcia w bibliotece prowadzą

nauczyciele bez wymaganych kwalifikacji w tym zakresie. Stanowisko powoda zdaje

się potwierdzać pismo nowego dyrektora strony pozwanej z dnia 23 kwietnia 2001 r.,

który wyraził zainteresowanie „rozstrzygnięciem sprawy na korzyść Kazimierza P.,

gdyż jest to jedyny nauczyciel w ZSP w W. legitymujący się kwalifikacjami wynikającymi z posiadanych dyplomów”, co być może doprowadzi do uznania powództwa.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy wyrokował kasatoryjnie na podstawie art. 39313 KPC.