I PKN 477/00 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 20 czerwca 2001 r.

I PKN 477/00

Pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku

pracy z wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy

z powodu choroby i pobierał zasiłek chorobowy, a bezpośrednio potem przeszedł na rentę inwalidzką, przysługuje prawo do jednorazowej odprawy na

podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) w związku z art. 28 ustawy z dnia 16

września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214

ze zm.).

Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera, Sędziowie SN: Józef Iwulski,

Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2001 r. sprawy z powództwa Anny K. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w D. - Burmistrzowi Miasta D. o

odprawę rentową, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2000 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu wyrokiem

z dnia 17 listopada 1999 r. [...], w sprawie z powództwa Anny K. przeciwko Urzędowi

Miejskiemu w D. - Burmistrzowi Miasta D. o odprawę rentową, zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki tytułem odprawy rentowej kwotę 16.751, 60 zł, stanowiącą

różnicę między należną powódce odprawą rentową w kwocie 26.761, 60 zł a wypłaconą jej odprawą z tytułu upływu kadencji zarządu gminy w kwocie 10.000 zł. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka była w okresie od dnia

16 czerwca 1995 r. do dnia 30 października 1998 r. burmistrzem miasta D. oraz że w

okresie od dnia 29 października 1998 r. do dnia 26 kwietnia 1999 r. z powodu nie-

zdolności do pracy przebywała na zwolnieniu lekarskim i otrzymywała zasiłek chorobowy wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. Natomiast od

dnia 27 kwietnia 1999 r. powódka otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy,

która została jej przyznana na podstawie decyzji organu rentowego z dnia 11

czerwca 1999 r. Sąd Okręgowy ustalił również, że w związku z upływem kadencji na

stanowisku burmistrza powódka otrzymała odprawę w wysokości trzymiesięcznego

wynagrodzenia za pracę na podstawie art. 14a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 22 marca

1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) w kwocie 10

tysięcy zł. Sąd Okręgowy stwierdził przy tym, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy powódka ma prawo do odprawy

rentowej. Mając jednak na uwadze art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.), Sąd ten stanął na stanowisku, że pomimo iż „stosunek pracy powódki ustał z upływem kadencji w dniu 30

października 1998 r., to nabyła ona prawo do spornej odprawy, bowiem na rentę

przeszła po wyczerpaniu nieprzerwanego okresu zasiłkowego, który rozpoczął się

jeszcze w czasie trwania zatrudnienia”. W apelacji od powyższego wyroku Sądu

Okręgowego strona pozwana zarzuciła, że wyrok ten narusza art. 21 ust. 1 ustawy o

pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9

lipca 1990 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (jednolity tekst:

Dz.U. z 1993 r. Nr 111, poz. 493 ze zm.), bowiem nietrafnie przyjmuje, że powódka

nabyła prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej po przejściu na rentę inwalidzką,

a ponadto narusza także art. 4772 KPC przez zastosowanie tego przepisu do powódki. W uzasadnieniu apelacji strona pozwana wywiodła natomiast, że stosunek pracy

powódki nie uległ rozwiązaniu w związku z jej przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy, ale wygasł w związku z upływem kadencji, a wobec tego ma ona jedynie prawo do odprawy w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia (zgodnie z art.

14a ust. 1 i ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych), natomiast nie ma prawa

do odprawy rentowej.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 lutego 2000 r. [...] oddalił apelację. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd

Apelacyjny w pełni podzielił dokonaną przez Sąd Okręgowy w Przemyślu ocenę

prawną dotyczącą zasadności roszczeń powódki i zwracając uwagę na to, że po-

wódka jeszcze przed rozwiązaniem umowy o pracę korzystała z zasiłku chorobowego, jej okres zasiłkowy trwał nadal także po rozwiązaniu umowy o pracę, a bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego powódka otrzymała rentę z tytułu niezdolności do pracy. W takiej sytuacji, stosownie do powołanej w tym kontekście

przez Sąd Apelacyjny uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1989 r. (III PZP

19/89), pracownik nie traci uprawnień do odprawy, gdyż w istocie rzeczy przechodzi

na rentę inwalidzką w sposób bezpośredni po ustaniu zatrudnienia.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie strona

pozwana zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych

w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz

§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych,

wobec przyjęcia, że „powódce w związku z wygaśnięciem mandatu burmistrza miasta D. należy się oprócz odprawy pieniężnej z tym związanej, również odprawa rentowa”. W uzasadnieniu kasacji strona pozwana wyraziła przekonanie, że w rozpoznawanej sprawie „stosunek pracy powódki nie uległ rozwiązaniu w związku z przejściem na rentę inwalidzką z tytułu niezdolności do pracy, ale w związku z wyborem

zarządu nowej kadencji (wygaśnięcie mandatu). Bez znaczenia wydaje się być

stwierdzenie niezdolności do pracy powódki. Kwestią decydującą jest tu przyczyna

wygaśnięcia stosunku pracy. Gdyby z powódką wcześniej, przed wygaśnięciem

mandatu, rozwiązano stosunek pracy w związku przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy, miałaby ona prawo do odprawy rentowej”. Tymczasem, w danym

wypadku powódka w dniu 29 października 1998 r., a więc na jeden dzień przed

upływem kadencji na stanowisku burmistrza (sprawowanym od dnia 16 czerwca

1995 r.), zachorowała i na zwolnieniu lekarskim przebywała do dnia 26 kwietnia 1999

r., a od dnia 27 kwietnia 1998 r. do dnia 30 czerwca 2002 r. przyznano jej rentę inwalidzką z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 czerwca 1998 r. Dodatkowo, w uzasadnieniu kasacji

podniesiono, że funkcja odprawy z art. 14a ustawy o pracownikach samorządowych,

którą powódce przyznano oraz odprawy z art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych są zbliżone, mają one charakter świadczeń dodatkowych i w konsekwencji: „To przemawia przeciwko łączeniu obydwu odpraw”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest zasadna. Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się w zasadzie

wraz z wygaśnięciem mandatu (art. 73 § 2 KP), a pracownikowi samorządowemu

zatrudnionemu w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru, z którym rozwiązany

został stosunek pracy z upływem kadencji, przysługuje odprawa pieniężna (art. 14a

ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych).

Równocześnie, pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy z wyboru, który w czasie trwania zatrudnienia stał się niezdolny do pracy

z powodu choroby, przysługuje zasiłek chorobowy (art. 1, art. 2 pkt. 1 oraz art. 5 ust.

1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r.

Nr 30, poz. 143 ze zm. - obowiązującej do dnia 31 sierpnia 1999 r. oraz art. 2 pkt. 1,

art. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z

tytułu ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. Nr 60,

poz. 636 ze zm.). W konsekwencji, w sytuacji, gdy bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego pracownik ten przechodzi na rentę inwalidzką, nabywa

on także prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ustawy o pracownikach urzędów

państwowych oraz § 8 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych.

Skoro więc w rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że powódka począwszy

od dnia 29 października 1998 r., czyli jeszcze w czasie trwania jej zatrudnienia na

stanowisku burmistrza miasta D., aż do dnia 26 kwietnia 1999 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy i pobierała zasiłek chorobowy, a

bezpośrednio potem - z dniem 27 kwietnia 1999 r., na podstawie decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w P. z dnia 11 czerwca 1999 r., zaczęła pobierać rentę z tytułu niezdolności do pracy, to oznacza to, iż z chwilą przejścia na tę

rentę nabyła ona prawo do jednorazowej odprawy na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy

o pracownikach samorządowych w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Tym samym, zarzut kasacji, jakoby powódce nie

przysługiwało prawo do odprawy rentowej, okazał się bezzasadny.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 KPC

orzekł jak w sentencji.