I PKN 461/00 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 6 czerwca 2001 r.

I PKN 461/00

Niewielkie różnice w sytuacji poszczególnych pracowników nie są podstawą podważenia zasadności wypowiedzenia umowy o pracę na czas nie

określony (art. 45 § 1 KP) jednemu z nich, wybranemu przez pracodawcę.

Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie: SN

Józef Iwulski, SA Kazimierz Josiak.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2001 r. sprawy z powództwa Pawła C. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowemu „C.”

S.A. w B. o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, na skutek kasacji powoda od

wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w KatowicachOśrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 16 marca 2000 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Powód Paweł C. w sprawie przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowemu „C.” S.A. w B., wniósł o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za

bezskuteczne. Powód pracował u strony pozwanej od dnia 1 marca 1994 r. na stanowisku operatora żurawia wieżowego. Pismem z dnia 25 czerwca 1999 r. pozwany

wypowiedział mu umowę o pracę, wskazując jako przyczynę likwidację stanowiska

pracy (art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz

o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.).

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 1999 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Tychach uznał

powództwo za zasadne i przywrócił powoda do pracy u strony pozwanej na dotychczasowe warunki pracy i płacy oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w wysokości 1.265,42 zł. W uzasadnieniu

wyroku Sąd pierwszej instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie nastąpił niepra-

widłowy dobór pracownika do zwolnienia.

Wyrokiem z dnia 16 marca 2000 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku zmienił wyrok

Sądu Rejonowego w ten sposób, iż powództwo oddalił. W ocenie Sądu drugiej instancji pozwany, wypowiadając umowę o pracę powodowi wskazał rzeczywistą i konkretną przyczynę. Jako kryterium przyjął on bowiem poziom kwalifikacji zawodowych

i dyspozycyjność pracownika w sytuacjach awaryjnych.

Kasację od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku wniósł powód.

W kasacji strona powodowa zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: 1) naruszenie

prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 45 §

1 KP, 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a polegające na niewyczerpującym przeprowadzeniu postępowania dowodowego (art.

227 KPC), oraz na dowolnej ocenie wiarygodności i mocy dowodów (art. 233 § 1

KPC).

W skardze kasacyjnej strona powodowa wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rybniku lub innemu Sądowi równorzędnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest bezzasadna. Sądy obu instancji podniosły, zgodnie z uchwałą

Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985

r., III PZP 10/85 (OSNCP z 1985 r. nr 11, poz. 164), w sprawie wykładni art. 45 KP,

że zmniejszenie stanu zatrudnienia w zakładzie pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia, a organ rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do

badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia (teza IX).

W uzasadnieniu powyższej tezy Sąd Najwyższy zauważył, iż ze względu na

konieczność pozostawienia zakładowi pracy stosownej swobody decyzji, bez której

realizacja polityki kadrowej byłaby nadmiernie utrudniona, wypowiedzenie umowy

określonemu pracownikowi może być zakwestionowane, jeżeli między nim a innymi

pracownikami występują wyraźne różnice w wykonywaniu obowiązków pracowniczych i kwalifikacjach zawodowych, a także innych przesłankach przemawiających

za ochroną tego pracownika. W rozpoznawanej sprawie, strona pozwana zatrudniała

czterech operatorów żurawi wieżowych, w tym dwóch posiadało uprawnienia II klasy

na ich obsługę oraz staż pracy znacznie dłuższy od stażu powoda, natomiast trzeci

operator - Bogdan K. i powód posiadali uprawnienia III klasy i zbliżony staż pracy, a

jeden z nich musiał zostać zwolniony. W konkretnej sprawie, gdy sytuacja zawodowa

(kwalifikacje i wykonywanie obowiązków pracowniczych) grupy pracowników jest

zbliżona pracodawca może używać dodatkowych kryteriów doboru do zwolnienia

wynikających w pierwszym rzędzie z dbałości o własny interes. W rozpoznawanej

sprawie czynnikiem, który zadecydował ostatecznie o doborze pracownika do zwolnienia, była kwestia dyspozycyjności. Bogdan K. zamieszkiwał bowiem bliżej pozwanego zakładu pracy niż powód, a tym samym był on bardziej dyspozycyjny, co potwierdziła jego częstsza, niż powoda, praca w sytuacjach awaryjnych. Należy zatem

zgodzić się z oceną Sądu Okręgowego, który uznał, że kryterium poziomu kwalifikacji

i dyspozycyjności przyjęte przez pozwanego w sytuacji konieczności ograniczenia

przez niego ilości zatrudnionych pracowników jest całkowicie dopuszczalne i sprawiedliwe oraz że powyższe kryteria nie naruszają zasad współżycia społecznego.

Wypowiedzenie umowy o pracę musi być uzasadnione (art. 45 § 1 KP), ale nie oznacza to, że pracodawca jest całkowicie pozbawiony prawa doboru pracownika do

zwolnienia. Niewielkie różnice w sytuacji pracowniczej zwolnionego pracownika w

porównaniu z innymi pracownikami nie są podstawą do podważenia zasadności wypowiedzenia.

Przepis art. 227 KPC określa co jest przedmiotem dowodu. Wskazany przez

stronę powodową zarzut kasacyjny jest zatem zbyt ogólny i na jego podstawie nie

można kwestionować prawidłowości przeprowadzonego przez Sąd Okręgowy postępowania dowodowego. Powołany przepis nie stanowi o obowiązkach sądu dotyczących rozpoznawania wniosku dowodowego. Obowiązek przeprowadzenia dowodu i

warunki uzasadniające pominięcie dowodu, odmowę jego przeprowadzenia ocenia

się w oparciu o treść art. 217 KPC. W rozpoznawanej sprawie, ten przepis nie został

jednak powołany w kasacji.

Ostatnia wskazana przez powoda podstawa kasacyjna, to naruszenie przez

Sąd Okręgowy przepisu art. 233 § 1 KPC. Postawienie w kasacji zarzutu obrazy art.

233 § 1 KPC nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego ustalonego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów; skarżący może

tylko wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, że sąd dru-

giej instancji rażąco naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady oceny

wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik

sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC

2000 z. 7-8, poz. 139). Strona powodowa w skardze kasacyjnej nie wskazała natomiast, że Sąd drugiej instancji uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, co mogłoby być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Przy sformułowaniu zarzutu naruszenia art.

233 § 1 KPC nie jest bowiem wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął

sąd, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż

ocena sądu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1998 r., III CKN 4/98, niepublikowany).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację w oparciu o przepis art. 39312 KPC.