I PKN 42/98 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 9 kwietnia 1998 r.

I PKN 42/98

Przejęcie przez nowego pracodawcę warsztatów szkolnych nie oznacza

częściowej likwidacji szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze

zm.), lecz powoduje skutki określone w art. 231 KP.

Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędzia SN: Józef Iwulski, Sędzia

SA: Alina Krusz-Stankiewicz (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 1998 r. sprawy z powództwa Andrzeja W. przeciwko Zespołowi Szkół Technicznych w S. o przywrócenie do

pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 30 września 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Suwałkach wyrokiem z 19 maja 1997 r. [...] przywrócił powoda Andrzeja W. do pracy w pozwanym Zespole Szkół Technicznych w S.

na dotychczasowych warunkach pracy i płacy, zasądził na jego rzecz od pozwanego

Zespołu kwotę 1323,20 zł pod warunkiem podjęcia pracy oraz oddalił powództwo w

stosunku do Centrum Kształcenia Praktycznego z uwagi na to, że nie stało się ono

pracodawcą powoda. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany Zespół Szkół Technicznych

naruszył przepisy prawa dotyczące rozwiązywania z nauczycielami stosunku pracy,

po ustaleniu, że powód był zatrudniony w Zespole Szkół od 28 sierpnia 1982 r. w

charakterze nauczyciela, początkowo na podstawie umowy o pracę zawartej na czas

nieokreślony, a od 18 marca 1992 r. na podstawie mianowania.

Decyzją z 12 grudnia 1996 r. Kurator Oświaty i Wychowania w S. przekazał

Centrum Kształcenia Praktycznego warsztaty szkolne Zespołu Szkół Technicznych,

w których był zatrudniony powód. Powód nie wyraził zgody na zmianę pracodawcy i

pismem z 23 grudnia 1996 r. zwrócił się do pozwanego Zespołu Szkół o rozwiązanie

z nim stosunku pracy, a następnie cofnął ten wniosek wobec uzyskania informacji, że

niepodjęcie pracy u nowego pracodawcy będzie skutkowało przeniesieniem go w

stan nieczynny. Pozwany Zespół Szkół wobec niewyrażenia przez powoda zgody na

przejście do pracy w Centrum przeniósł go w stan nieczynny z dniem 1 stycznia 1997

r.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Suwałkach wyrokiem z 7 września 1997 r. [...]

uznał, że przeniesienie powoda w stan nieczynny było bezskuteczne. W tej sytuacji

pozwany Zespół Szkół pismem z 26 marca 1997 r. rozwiązał z powodem stosunek

pracy z dniem 31 grudnia 1996 r. w oparciu o art. 231 § 3 i 4 KP. O naruszeniu przepisów prawa o rozwiązywaniu stosunku pracy z nauczycielami mianowanymi, zdaniem Sądu Rejonowego, świadczy zastosowanie wobec powoda powołanych przepisów Kodeksu pracy, zamiast art. 20 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela

w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 89, poz. 396), obowiązującym w dniu rozwiązania z

powodem stosunku pracy. Rozwiązanie z datą wsteczną było niedopuszczalne.

Na skutek apelacji pozwanego Zespołu Szkół Technicznych Sąd WojewódzkiSąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyrokiem z 30 września 1997

r. [...] zmienił zaskarżony wyrok w pkt I i II w ten sposób, że oddalił powództwo. Sąd

Wojewódzki nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego o naruszeniu przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu stosunku pracy z nauczycielem ustalając, że powód został powiadomiony o przejęciu warsztatów szkolnych przez innego pracodawcę, a ponadto przyjął, że przejęcie to nie oznacza częściowej likwidacji zakładu

pracy, a więc wyklucza możliwość rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 20

ustawy - Karta Nauczyciela, a nakazuje stosowanie wobec powoda i innych pracowników reguł wymienionych w art. 231 KP. Brak było zatem, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, podstaw do przywrócenia powoda do pracy u dotychczasowego pracodawcy,

skoro mógł on zostać pracownikiem zakładu przejmującego warsztaty, a nie wyraził

na to zgody w piśmie z 23 grudnia 1996 r., składając wniosek o rozwiązanie stosunku pracy, co wypełnia dyspozycję art. 231 § 3 KP i co doprowadziło do rozwiązania

stosunku pracy na skutek oświadczenia złożonego przez powoda, a nie pracodawcy.

Wydane powodowi 1 kwietnia 1997 r. świadectwo pracy potwierdziło jedynie realizację tego oświadczenia.

Kasację od tego wyroku wniósł powód zarzucając naruszenie art. 23 KP

przez niewłaściwe jego zastosowanie zamiast art. 20 Karty Nauczyciela oraz naruszenie art. 365 § 1 KPC przez nieuwzględnienie mocy wiążącej prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 7 marca 1997 r. [...] i w związku z tym

zarzutem wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącego ustalony stan faktyczny sprawy świadczy jednoznacznie

o tym, że sprawa przejścia nauczycieli, w tym powoda do pracy, w Centrum miała

być rozstrzygnięta w oparciu o przepisy art. 18 i 20 Karty Nauczyciela, a nie na podstawie art. 231 KP i brak było podstaw do rozwiązania z powodem stosunku pracy z

datą wsteczną z dniem 31 grudnia 1996 r., co oznacza, że wobec treści powołanego

wyżej wyroku Sądu Rejonowego uznającego przeniesienie powoda w stan nieczynny

za bezskuteczne, jest on nadal pracownikiem pozwanego Zespołu Szkół

Technicznych na dotychczasowych warunkach.

Pozwany wniósł o oddalenie kasacji podkreślając, że nie zachodzą przesłanki

do uwzględnienia zarzutów w niej zawartych, gdyż Sąd Wojewódzki nie naruszył

przepisów prawa materialnego oraz przepisów dotyczących postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w

granicach kasacji, biorąc jedynie pod uwagę z urzędu nieważność postępowania,

która nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Kasacja powoda zawiera zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie przez Sąd Wojewódzki art. 23 1 KP

w miejsce art. 20 Karty Nauczyciela oraz zarzut naruszenia art. 365 § 1 KPC, który

nie dotyczy przeprowadzania postępowania dowodowego i oceny zebranego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia przez Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, na jakich

faktach Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie. Oznacza to, że Sąd Najwyższy przyjmuje za

niekwestionowany ustalony stan faktyczny sprawy, a zarzuty podniesione w kasacji

nie znajdują uzasadnienia, gdyż rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego odpowiada

prawu, aczkolwiek z nieco innym uzasadnieniem. Przede wszystkim należy podkreślić, że Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że ustalony w sprawie stan faktyczny

odpowiada dyspozycji art. 231 KP.

Sąd Najwyższy prezentował już pogląd, między innymi w powołanym przez

Sąd Wojewódzki wyroku z 17 maja 1995 r., że w razie przejęcia przez innego pracodawcę części szkoły nie dochodzi do jej likwidacji, a więc brak było podstaw do rozwiązania z powodem stosunku pracy w oparciu o art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela,

czego domagał się powód. W takim przypadku dochodzi do zmiany podmiotowej

pracodawcy, o której mowa w art. 231 KP, ze wszystkimi jej skutkami i w trybie przewidzianym w tym przepisie, w brzmieniu obowiązującym od 2 czerwca 1996 r. ustalonym ustawą z 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie

innych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110). Nawet gdyby przyjąć, co sugeruje powód, że

zamiarem pozwanego Zespołu Szkół było pierwotnie zastosowanie wobec powoda

art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, to i tak działanie to byłoby pozbawione podstaw

prawnych.

Z przepisu art. 23 § 1 KP jednoznacznie wynika, że z mocy prawa, z dniem

przejęcia całości lub części zakładu przez nowego pracodawcę, staje się on stroną w

dotychczasowych stosunkach pracy. Dotychczasowy pracodawca nie ma więc uzasadnienia prawnego do rozwiązywania umów o pracę, a tym bardziej stosunków

pracy istniejących na podstawie mianowania.

Ustawodawca natomiast wyposażył pracowników, których dotyczy niezależna

od nich zmiana w uprawnienie do rozwiązania stosunku pracy za uprzednim siedmiodniowym uprzedzeniem (art. 231 § 4 KP). W kontekście tego przepisu należy

oceniać oświadczenie powoda z 23 grudnia 1996 r., w którym nie wyrażał zgody na

kontynuowanie zatrudnienia i wnosił o rozwiązanie z nim stosunku pracy. Oświadczenie to niewątpliwie wywołałoby skutek prawny przewidziany art. 231 § 4 KP, gdyby

nie fakt, że kolejnym pismem z 24 grudnia 1996 r. cofnął to swoje oświadczenie.

Skuteczność tego cofnięcia należy rozpatrywać według reguł obowiązujących w

prawie cywilnym poprzez art. 300 KP, gdyż prawo pracy nie zawiera uregulowań

dotyczących zasad składania oświadczeń woli.

Ponieważ oświadczenie z 23 grudnia 1996 r. dotarło już do pracodawcy dla

skutecznego jego cofnięcia wymagana była zgoda strony, do której oświadczenie

zostało skierowane.

W ocenie Sądu Najwyższego taką domniemaną zgodę wyrażoną poprzez

konkretne działanie, było przeniesienie powoda pismem z 30 grudnia 1996 r. w stan

nieczynny na okres od 1 stycznia 1997 r. do 30 czerwca 1997 r. Skoro pozwany wyraził zgodę na cofnięcie oświadczenia powoda zmierzającego do rozwiązania sto-

sunku pracy, to z dniem 1 stycznia 1997 r., tak jak i pozostali pracownicy warsztatów,

stał się on pracownikiem Centrum Kształcenia Praktycznego w S. W żadnym natomiast razie nie pozostawał od tej daty pracownikiem Zespołu Szkół Technicznych i

bezpodstawne było przywrócenie go do pracy w tym Zespole.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że gdyby przyjąć, że pismo pozwanego o

przeniesieniu powoda w stan nieczynny nie zawierało domniemanej zgody na cofnięcie przez niego oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy, to wówczas doszłoby

do jego rozwiązania w trybie art. 231 § 4 KP, a więc również powód nie pozostawałby

od 1 stycznia 1997 r. w stosunku pracy z pozwanym Zespołem.

W ustalonym stanie faktycznym nietrafny jest więc zarzut kasacji, że to pozwany rozwiązał z powodem stosunek pracy, gdyż nie złożył on w tej kwestii pierwotnie żadnego oświadczenia, a późniejsze działanie pozwanego wywołane było koniecznością uregulowania sytuacji powoda, zwłaszcza wobec treści powołanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z 7 marca 1997 r. [...].

Zupełnie natomiast niezrozumiały jest zarzut kasacji powoda naruszenia przez

Sąd Wojewódzki art. 365 § 1 KPC, zwłaszcza że zarzut ten nie został należycie uzasadniony, gdyż powód jedynie stwierdził, iż uznanie za bezskuteczne przeniesienia

powoda w stan nieczynny oznacza, że jest on pracownikiem pozwanego Zespołu

Szkół Technicznych na dotychczasowych warunkach. Wniosek ten nie znajduje żadnego uzasadnienia ze względów opisanych wyżej, a wyrok Sądu Rejonowego był

jedynie wyrokiem ustalającym bezskuteczność przeniesienia powoda w stan nieczynny, co pośrednio potwierdził Sąd Wojewódzki w niniejszej sprawie uznając, że

wobec powoda nie ma zastosowania art. 20 Karty Nauczyciela.

Z opisanych przyczyn kasacja podlega oddaleniu na podstawie art. 393 12

KPC.