I PKN 40/96 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 27 lutego 1997 r.

I PKN 40/96

O charakterze pisma procesowego jako środka zaskarżenia wyroku

pierwszoinstancyjnego rozstrzyga treść pisma, a nie jego nazwa.

Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef

Iwulski, Maria Mańkowska.

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra

Wiśniewskiego, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 1997 r. sprawy z powództwa Jana W.

przeciwko Spółdzielni Handlowo-Produkcyjnej w Z. o uznanie za bezskuteczne

wypowiedzenia warunków pracy i płacy, na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości [...]

od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Złotoryi z dnia

13 marca 1996 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

o d r z u c i ć kasację.

Uzasadnienie

Powód Jan W. w pozwie z dnia 6 lutego 1996 r., sprecyzowanym na rozprawie w

dniu 13 marca 1996 r., domagał się uznania za bezskuteczne wypowiedzenia

warunków pracy i płacy, dokonanego mu przez pozwaną Spółdzielnię Handlowo-Produkcyjną w Z. w dniu 29 stycznia 1996 r. Z treści tego wypowiedzenia, dołączonego do

pozwu jako załącznik, wynika, że powód był zatrudniony na pół etatu jako specjalista do

spraw bhp i na pół etatu jako dozorca w budynku administracyjnym Spółdzielni. Pismem

datowanym 25 stycznia 1996 r. i doręczonym powodowi w dniu 29 stycznia 1996 r.,

Spółdzielnia z powołaniem się na redukcję zatrudnienia wypowiedziała

zainteresowanemu drugie pół etatu i zaproponowała od dnia 1 maja 1996 r. pracę na

stanowisku specjalisty do spraw bhp w połowie normy czasu pracy i za wynagrodzeniem w wysokości 180 zł. Powód zarzucił w pozwie, że to wypowiedzenie

zmieniające zostało dokonane bez udziału NSZZ Pracowników Spółdzielni, którego jest

przewodniczącym.

Temu twierdzeniu powoda nie zaprzeczyła pozwana Spółdzielnia, która odpowiadając na pozew w dniu 22 lutego 1996 r. podniosła jedynie, że nie była w stanie

ustalić, czy w jej zakładzie "istnieje zarejestrowana organizacja związkowa" oraz jaki

jest ewentualnie skład oraz kadencja jej statutowych organów.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Złotoryi wyrokiem z dnia 13 marca 1996 r. [...],

oddalił powództwo bez obciążania powoda kosztami procesu. Natomiast postanowieniem z dnia 15 maja 1996 r. Sąd ten odrzucił złożony przez powoda w dniu 11 maja

1996 r. wniosek o wydanie wyroku z uzasadnieniem, uznając za spóźniony wniosek o

sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku.

Powyższy wyrok kasacją z dnia 18 listopada 1996 r. zaskarżył Minister Spra-

wiedliwości, zarzucając rażące naruszenie: art. 3 § 2 KPC (w brzmieniu sprzed dnia 1

lipca 1996 r.), art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym

(Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), art. 32 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o

związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.), art. 10 ust. 3 i art. 10a ustawy

z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych

ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), a także naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazując na powyższe zarzuty, Minister Sprawiedliwości na podstawie

art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania

cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o

postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43,

poz. 189) domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi

Rejonowemu do ponownego rozpoznania. [...]

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przesłanką warunkującą przystąpienie do badania skargi kasacyjnej pod

względem merytorycznym, jest uprzednie ustalenie jej dopuszczalności. Jako podstawę

wniesienia przedmiotowej skargi Minister Sprawiedliwości wskazał art. 12 ust. 1 i 2

ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu

układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189). Przepis art.

12 ust. 1 tej ustawy stanowi, że w okresie dwóch lat od dnia jej wejścia w życie, tj. od

dnia 1 lipca 1996 r., Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny może (obok

Rzecznika Praw Obywatelskich) w drodze kasacji zaskarżyć wydane przed tym dniem

prawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji lub sądu rewizyjnego kończące

postępowanie w sprawie, stosując podstawy i terminy, które były przewidziane dla

rewizji nadzwyczajnej. Uczynienie użytku z cytowanej kompetencji jest więc dopuszczalne jedynie wobec orzeczeń prawomocnych, a więc orzeczeń, co do których nie

przysługuje środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia (art. 363 § 1 KPC).

Przymiotu prawomocności nie ma jednak orzeczenie objęte niniejszą kasacją,

gdyż zostało przez powoda w ustawowym terminie zaskarżone rewizją. Tak bowiem

należy zakwalifikować pismo powoda skierowane do Sądu Rejonowego w dniu 22

marca 1996 r. Co prawda sformułowanie tego pisma sugeruje zwracanie się o

"wykładnię prawną" i "prawidłową interpretację przepisów do przedmiotowej sprawy",

ale z jego treści wyraźnie wynika, że powód kwestionuje wydane orzeczenie, gdyż

wypowiedzenie mu przez stronę pozwaną warunków pracy i płacy nie spełnia - zdaniem

skarżącego - wymagań przewidzianych "przepisami wykonawczymi" dotyczącymi

pełnienia funkcji związkowej. Takiej oceny prawnego charakteru pisma z dnia 22 marca

1996 r. nie zmienia fakt, że do jego treści został włączony nie podnoszony w

postępowaniu argument o przysługiwaniu powodowi ochrony z tytułu pełnienia funkcji

radnego.

Analizowane tu pismo nie spełniało oczywiście wymagań, jakie obowiązujący

wówczas przepis art. 370 KPC ustanawiał wobec rewizji, ale rzeczą Sądu Rejonowego

było wezwanie powoda do poprawienia lub uzupełnienia pisma w tygodniowym terminie

pod rygorem jego zwrotu (art. 130 § 1 KPC). Żądanie uzupełnienia braków pisma

procesowego jest stronie przekazywane drogą korespondencyjną. Tymczasem Sąd, jak

wynika z adnotacji poczynionych na piśmie powoda, wezwał go do sekretariatu na dzień

9 kwietnia 1996 r., po czym w dniu 15 kwietnia 1996 r. udzielił mu bliżej nie określonej

"informacji ustnej" [...]. Charakteru owej ustnej informacji nie wyjaśnił Sąd Rejonowy

również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, sporządzonym na wezwanie Sądu

Najwyższego zgodnie z § 107 ust. 2 regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów

powszechnych, chociaż w ostatnim akapicie tego uzasadnienia jest mowa o mandacie

radnego, który to wątek powód podniósł po raz pierwszy w piśmie z dnia 22 marca 1996

r.

Wskazany tryb usuwania formalnych braków pisma procesowego jest niedopuszczalny, więc strona nie może ponosić konsekwencji jego zastosowania. Próbą ich

przypisania powodowi jest zaś postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 15 maja 1996 r.

Orzeczenie to kwalifikuje bowiem pismo powoda z dnia 11 maja 1996 r. "o wydanie

wyroku z uzasadnieniem" jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia i odrzuca go na

podstawie art. 328 § 1 KPC (w brzmieniu sprzed 1 lipca 1996 r.), chociaż pismem tym

potwierdzony został wcześniejszy zamiar rewidowania wyroku.

Rewizji powoda wniesionej w dniu 22 marca 1996 r. trzeba więc nadać odpowiedni bieg. Natomiast kasację Ministra Sprawiedliwości należało odrzucić jako

przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną, co też Sąd Najwyższy uczynił na

podstawie art. 3938 § 1 KPC w związku z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r.