I PKN 197/97 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 2 czerwca 1997 r.

I PKN 197/97

1. Jeżeli pracodawca przed dokonaniem pracownikowi wypowiedzenia

umowy o pracę zwrócił się do wszystkich działających u niego związków zawodowych o wskazanie pracowników reprezentowanych w indywidualnych sprawach pracowniczych i żaden ze związków nie wskazał tego pracownika, to wypowiedzenie umowy o pracę bez konsultacji określonej art. 38 KP nie narusza

tego przepisu (art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, Dz.U. Nr 55, poz. 234 ze zm.).

2. Zarzut naruszenia statutu spółki akcyjnej w zakresie praw i obowiązków

stron stosunku pracy może być w kasacji skutecznie zgłoszony tylko w ramach

podstawy polegającej na naruszeniu prawa materialnego (art. 9 § 1 KP).

Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski

(sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 1997 r. sprawy z powództwa

Stanisława D. przeciwko [...] Fabrykom Mebli Spółce Akcyjnej w B. o odszkodowanie,

na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Białymstoku z dnia 13 lutego 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej koszty

postępowania kasacyjnego w kwocie 600 zł (sześćset złotych).

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Białymstoku, wyrokiem z dnia 26 listopada 1996 r.

zasądził od pozwanych [...] Fabryk Mebli SA w B. kwotę 10 057,65 zł i oddalił powództwo Stanisława D. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę.

Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zatrudniony od 1 stycznia 1991 r.Dnia 13 lipca 1994

r. został powołany na członka zarządu Spółki i dnia 25 sierpnia 1994 r. zawarto z nim

umowę o pracę oraz powierzono obowiązki dyrektora d/s techniczno-produkcyjnych.

Dnia 11 lipca 1996 r. Rada Nadzorcza odwołała powoda z funkcji członka zarządu, zaś

uchwałą [...] upoważniła Zbysława K. - sekretarza Rady Nadzorczej, do rozwiązania z

powodem umowy o pracę. Dnia 7 października 1996 r. wręczono powodowi pismo

rozwiązujące umowę o pracę za wypowiedzeniem z podaniem odwołania z funkcji

członka zarządu jako przyczyny rozwiązania umowy. Zdaniem Sądu Rejonowego

między stronami istniała umowa o pracę na czas nie określony. Jej rozwiązanie

nastąpiło z naruszeniem art. 38 KP. Sąd Rejonowy przyjął, że zgodnie z art. 30 ust. 2 1

ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych pracodawca był obowiązany

zwrócić się do organizacji związkowej o informację o pracownikach korzystających z jej

ochrony. Według Sądu Rejonowego pracodawca nie dokonał tej czynności.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku, wyrokiem z dnia 13 lutego 1997 r. [...] zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i

oddalił powództwo. Sąd Wojewódzki stwierdził, że konsultacja związkowa zamiaru

wypowiedzenia umowy o pracę nie była wymagana, skoro powód nie był członkiem

związku zawodowego i żadnego związku nie upoważnił do obrony swoich praw pracowniczych. Potwierdzają to imienne listy pracowników korzystających z ochrony

związków zawodowych. Nadto Sąd Wojewódzki wywiódł, że umowa o pracę została

wypowiedziana przez upoważnionego członka Rady Nadzorczej.

Kasację od tego wyroku złożył powód. Zarzucił naruszenie prawa materialnego,

tj. art. 38 § 1 KP, przez błędną jego wykładnię i uznanie, że konsultacja zamiaru

wypowiedzenia powodowi umowy o pracę nie była potrzebna, jako że powód nie był

członkiem związku zawodowego i nie wskazał żadnego z dwóch działających w

zakładzie związków zawodowych. Powód zarzucił także naruszenie art. 32 KP przez

błędne uznanie, że strona pozwana złożyła skuteczne oświadczenie woli o rozwiązaniu

z powodem umowy o pracę za wypowiedzeniem. Powód zarzucił naruszenie przepisu

art. 233 § 1 KPC, polegające na nierozważeniu postanowień statutu strony pozwanej

(akt notarialny z dnia 4 października 1995 r.) określających, które z władz spółki

uprawnione są do składania oświadczeń woli w przedmiocie rozwiązania umowy o

pracę za wypowiedzeniem. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Powód wywiódł w szczególności, że o

zamiarze wypowiedzenia umowy pracodawca obowiązany jest zawiadomić na piśmie

zakładową organizację związkową, której pracownik jest członkiem lub która wyraziła

zgodę na obronę praw danego pracownika. Tryb ten jest obligatoryjny, a jego niezachowanie stanowi naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę. Nadto, uzasadniając drugą podstawę kasacji powód wywiódł, że Sąd Wojewódzki, nie rozważając

treści statutu pozwanej, naruszył przepis art. 233 § 1 KPC. W myśl art. 16 ust. 2

Statutu, pracownicy Spółki podlegają Zarządowi. Zarząd zawiera i rozwiązuje z nimi

umowę o pracę. Wypowiedzenie umowy o pracę jest jednostronnym oświadczeniem

woli jednej ze stron, które ma na celu zakończenie istniejącego stosunku pracy po

upływie okresu wypowiedzenia. Skuteczność oświadczenia woli zależna jest od tego,

czy zostało złożone przez organy uprawnione Statutem Spółki Akcyjnej. W tym

przypadku, zamiast Zarządu, wypowiedzenie umowy o pracę podpisał sekretarz Rady

Nadzorczej. Nie zostały więc spełnione wymagania przewidziane w statucie, a złożone

przez osobę nieuprawnioną oświadczenie woli nie może być prawnie skuteczne.

Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji i przyznanie kosztów postępowania

kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd drugiej instancji rozpoznawał apelację strony pozwanej według przepisów

znowelizowanego Kodeksu postępowania cywilnego (w brzmieniu nadanym ustawą z

dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń

Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu

układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 43, poz.189). Sąd drugiej

instancji mógł więc przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe czyniąc na

jego podstawie uzupełniające ustalenia faktyczne. Sąd Wojewódzki ustalił, że powód

nie był członkiem związku zawodowego i żadnego związku nie upoważnił do obrony

swoich praw pracowniczych, co potwierdzają imienne listy pracowników korzystających

z ochrony związków zawodowych. Wprawdzie uzasadnienie Sądu drugiej instancji w

tym zakresie powinno być bardziej precyzyjne, ale mimo to wskazane wyżej

okoliczności wynikają z jego treści w sposób dostateczny. Skoro więc strona pozwana

przed dokonaniem powodowi wypowiedzenia umowy o pracę zwróciła się do wszystkich

działających u niej związków zawodowych o wskazanie osób reprezentowanych w indywidualnych sprawach pracowniczych, a żaden ze związków nie wskazał powoda jako

osoby reprezentowanej, to nie może być mowy o naruszeniu przepisu art. 30 ust. 21

ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 55, poz. 234 ze zm.)

oraz art. 38 KP.

Sąd Najwyższy zgodnie z art. 39311 KPC rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.

Jest więc związany podstawami w niej wskazanymi. Co do dokonania powodowi

wypowiedzenia umowy o pracę przez nie upoważnionego przedstawiciela strony

pozwanej, w kasacji zarzut został sformułowany w płaszczyźnie naruszenia przepisów

postępowania przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Tymczasem stan

faktyczny sprawy był w tej kwestii niesporny i został prawidłowo przez Sądy ustalony.

Nie budziło przecież wątpliwości, że wypowiedzenia dokonał sekretarz Rady Nadzorczej

strony pozwanej, a nie przedstawiciel zarządu, chociaż w momencie dokonania

wypowiedzenia powód nie był już członkiem zarządu, zatem nie powinny mieć do niego

zastosowania zasady dotyczące rozwiązywania umów o pracę z członkami zarządu.

Jest to jednak problem zastosowania prawa materialnego, a nie kwestia ustaleń

faktycznych. W szczególności kwestia ta wymagała oceny w płaszczyźnie zastosowania

przepisów statutu strony pozwanej, a ten jest źródłem prawa materialnego w zakresie

regulującym prawa i obowiązki stron stosunku pracy (art. 9 § 1 KP). Dlatego zarzut ten

nie mógł być uwzględniony w zakresie podniesionej podstawy naruszenia prawa

procesowego.

Wobec tego należało uznać, że kasacja nie miała usprawiedliwionych podstaw i

podlegała oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 KPC w związku z art. 393 19 KPC i 391

KPC oraz na podstawie § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4

czerwca 1992 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed

organami wymiaru sprawiedliwości (Dz.U. Nr 48, poz. 220 ze zm.).