I PKN 170/97 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 16 maja 1997 r.

I PKN 170/97

Wypowiedzenie umowy o pracę nawet sprzeczne z prawem lub nieuzasadnione nie jest nieważne z mocy prawa.

Przewodniczący SSN: Józef Iwulski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Jerzy

Kuźniar (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 1997 r. sprawy z powództwa

Lecha M. przeciwko Bankowi Komunalnemu, Spółce Akcyjnej w G. o zapłatę odszkodowania, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 28 listopada 1996 r. [...]

o d d a l i ł kasację i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł

(sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powód Lech M. dochodził zasądzenia od pozwanego Banku Komunalnego SA w

G. kwoty 23.472 zł z ustawowymi odsetkami tytułem wynagrodzenia za trzymiesięczny

okres wypowiedzenia liczony od doręczenia mu świadectwa pracy w dniu 31

października 1995 r., bowiem wcześniej nie doszło do skutecznego rozwiązania umowy

o pracę.

Wyrokiem z dnia 11 września 1996 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni, oddalił powództwo ustalając

następujący stan faktyczny.

W dniu 1 lipca 1992 r. strony zawarły umowę o pracę na czas nie określony, na

podstawie której powód został zatrudniony w charakterze wiceprezesa zarządu Banku.

Poprzednio - od 9 listopada 1991 r. do 30 czerwca 1992 r. - powód zatrudniony był na

czas określony. W tym samym okresie strony pozostawały w regulowanym przepisami

Kodeksu handlowego stosunku prawnym, wynikającym z wyboru powoda do zarządu

Banku. W dniu 26 stycznia 1995 r. Rada Banku odwołała powoda z funkcji wiceprezesa

zarządu i wypowiedziała mu umowę o pracę ze skutkiem na 31 października 1995 r. Do

15 lipca 1995 r., a następnie od 24 lipca 1995 r. do dnia 31 lipca 1995 r. powód

przebywał na zwolnieniu lekarskim. Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że

gdyby strony łączyła umowa o pracę, to należałoby przyjąć, że nie doszło do jej

rozwiązania, a powód miałby - czego nie dochodzi - roszczenie o ustalenie istnienia

stosunku pracy. Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę nie zostało dokonane

przez uprawniony organ. Pozew złożony w dniu 26 lipca 1996 r., a więc w ponad rok od

otrzymanego wypowiedzenia dokonanego przez nieuprawniony podmiot, jest spóźniony

stosownie do art. 264 § 1 KP. Wobec takiego żądania powoda, Sąd uznał za zbędne

prowadzenie postępowania dowodowego dla ustalenia rodzaju łączącego strony

stosunku pracy, "roszczenie powoda jest bowiem bezzasadne zarówno w sytuacji,

kiedy byłby pracownikiem powołanym, jak również pracownikiem zatrudnionym na

podstawie umowy o pracę".

Sąd Apelacyjny w Gdańsku, oddalił apelację powoda od tego wyroku, stwierdzając, że niezależnie od stosunku nawiązanego na podstawie prawa handlowego,

strony związane były umową o pracę, a jej wypowiedzenie zostało ostatecznie dokonane ze skutkiem na dzień 31 października 1995 r. z zachowaniem trzymiesięcznego

okresu. Pismo to pochodziło od nieuprawnionego organu, a według twierdzeń powoda

zostało doręczone w czasie usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Mimo tego wbrew ocenie Sądu Wojewódzkiego - wywarło ono jednak skutek prawny, skoro powód

nie odwołał się od niego we właściwym terminie. Oznacza to, że mimo wadliwego

wypowiedzenia umowy o pracę, uległa ona rozwiązaniu z dniem 31 października 1995

r. Prawo pracy bowiem nie zna nieważności wypowiedzenia z mocy prawa.

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją powód i zarzucając naruszenie prawa

materialnego przez pominięcie art. 61 KC, błędną wykładnię art. 65 KC oraz niezastosowanie art. 49 KP, a także art. 233 § 1 KPC mające wpływ na wynik sprawy. Powód

wniósł o jego zmianę i uwzględnienie powództwa, ewentualnie o jego uchylenie i

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu, albo Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Zdaniem kasacji, strony łączył stosunek pracy z powołania. Pismem

z dnia 20 listopada 1995 r. Rada Banku - reprezentująca spółkę z mocy art. 374 KH stwierdziła, że pismo z dnia 20 lipca 1995 r. jest potwierdzeniem faktu rozpoczęcia

biegu wypowiedzenia i informacją o dacie rozwiązania stosunku pracy, co świadczy o

tym, że "pismo z dnia 20 listopada odbiera oświadczeniu z dnia 20 lipca 1995 r.

charakter oświadczenia woli, czyli odwołuje je".

W odpowiedzi na kasację, pozwany Bank Komunalny SA w G. wniósł o jej

oddalenie z zasądzeniem kosztów procesu, podnosząc, że "skarga nie spełnia wymagań formalnych przewidzianych przepisami KPC".

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę na skutek kasacji, Sąd Najwyższy działa w ramach ustalonego stanu faktycznego i w granicach kasacji. Oznacza to, że jest on związany

podstawami kasacji oraz jej wnioskami. W rozpoznawanej sprawie wskazano obie

podstawy kasacji wymienione w art. 3931 KPC, to jest naruszenie prawa materialnego i

przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Podstawy te jednak w

sprawie nie występuje, a powołane przepisy art. 61, 65 KC oraz art. 49 KP, a także art.

233 § 1 KPC nie zostały w toku postępowania naruszone.

Zgodzić się należy z poglądem Sądu Apelacyjnego, że strony były związane

stosunkiem pracy, niezależnie od łączącego je stosunku wynikającego z prawa handlowego. Umowy znajdujące się w aktach osobowych wyraźnie wskazują, że stosunek

pracy łączący strony powstał na podstawie umowy o pracę, przy czym umowa ta

została następnie rozwiązana pismem z dnia 20 lipca 1995 r. za wypowiedzeniem, ze

skutkiem na dzień 31 października 1995 r. Niezaskarżenie tej decyzji pracodawcy

spowodowało, że wystąpił skutek prawny w postaci ustania zatrudnienia. Nawet gdyby

przyjąć, że wypowiedzenie to było wadliwe ze względów formalnoprawnych albo

merytorycznie nieuzasadnione, to wywarło ono skutek prawny. Trafnie bowiem przyjmuje Sąd Apelacyjny, że na podstawie przepisów prawa pracy nie można mówić o

nieważności wypowiedzenia umowy o pracę z mocy samego prawa. Nie ulega wątpli-

wości, że oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę dotarło do

pracownika i mógł on się z nim zapoznać (art. 61 KC), a jego treść była niewątpliwa i

nie wymagała tłumaczenia (art. 65 KC). Skoro nie doszło do "anulowania" tego oświadczenia woli o wypowiedzeniu, to wystąpił też jego skutek w postaci ustania

zatrudnienia z upływem okresu wypowiedzenia, to jest z dniem 31 października 1995 r.

W tym kontekście zarzuty podniesione w kasacji nie są trafne i nie mogą wywołać

zamierzonego skutku. Niezrozumiałe jest też twierdzenie, że świadectwo pracy zawiera

w swej treści wypowiedzenie umowy o pracę i tym samym "anuluje" pismo o wypowiedzeniu z dnia 20 lipca 1995 r. Świadectwo pracy jest dokumentem zawierającym informacje, o których mowa w art. 97 § 2 KP. Jest więc ono oświadczeniem wiedzy

wydawanym pracownikowi w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy

(art. 97 § 1 KP). Chybiony jest też zarzut naruszenia istotnych przepisów postępowania,

to jest art. 233 § 1 KPC. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów na

podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a kasacja nie określa

bliżej, na czym polegało naruszenie tej zasady. Sama polemika z wynikami

postępowania dowodowego i ich oceną dokonaną przez Sąd orzekający nie stanowi

podstawy kasacyjnej. Zwrócić też trzeba uwagę, że Sąd Apelacyjny nie przeprowadził

żadnych dowodów, stąd zarzut, iż wyrok tego Sądu narusza art. 233 § 1 KPC nie jest

zasadny.

Mając to wszystko na względzie, orzeczono jak w sentencji zgodnie z art. 393 12

KPC. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 KPC,

uwzględniając taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego.