I PKN 16/97 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 27 lutego 1997 r.

I PKN 16/97

Kasacja w sprawie o przywrócenie do pracy jest dopuszczalna bez względu na

wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 393 pkt 1 KPC).

Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Maria Mańkowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 1997 r. sprawy z powództwa

Agnieszki K. przeciwko PKP Oddział Drogowy w N.S. o uznanie wypowiedzenia umowy o

pracę za bezskuteczne, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 20 września 1996 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

umorzyć postępowanie kasacyjne.

Uzasadnienie

Strona pozwana - PKP Oddział Drogowy w N.S. - wniosła kasację od wyroku Sądu

Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 20 września 1996

r. [...] Strona pozwana zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie przepisu § 14 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17

lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych (Dz. U. Nr 19, poz. 97) w związku z art.

264 KP oraz art. 5 ust. 3 i art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych

zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładów

pracy (Dz. U. z 1990 r., Nr 4, poz. 19) przez potwierdzenie w wyroku Sądu drugiej instancji

stanowczego, nie zaś informacyjnego charakteru oświadczenia powódki o przerwaniu urlopu

wychowawczego, przy braku terminu podjęcia pracy w ciągu 30 dni. Strona pozwana wniosła

o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, ewentualne o jego uchylenie wraz z

poprzedzającym go wyrokiem Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Sanoku i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania. Strona pozwana wywiodła, że zaskarżonym wyrokiem została

oddalona jej rewizja od wyroku Sądu Rejonowego w Sanoku z dnia 10 czerwca 1996 r. [...],

przywracającego powódkę Agnieszkę K. do pracy. Zdaniem strony pozwanej nastąpiło to z

naruszeniem wskazanych przepisów, gdyż powódka przebywając na urlopie wychowawczym

nie zgłosiła pracodawcy przerwania tego urlopu, a wypowiedzenie jej umowy o pracę było

uzasadnione przyczynami leżącymi po stronie pracodawcy.

Na rozprawie przed Sądem Najwyższym powódka oświadczyła, że w wyniku

zaskarżonych wyroków podjęła zatrudnienie u strony pozwanej, przekwalifikowała się i

obecnie jest zatrudniona zgodnie z nowymi kwalifikacjami.

Pełnomocnik strony pozwanej oświadczył, że w tej sytuacji "ogranicza przedmiot

kasacji do pkt II wyroku Sądu Rejonowego i czyni przedmiotem zaskarżenia zasądzenie na

rzecz powódki wynagrodzenia za okres dwóch miesięcy pozostawania bez pracy".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądów było roszczenie o przywrócenie do pracy i

wynikające z niego roszczenie o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Kasacja w

tym zakresie była dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, gdyż

roszczenie o przywrócenie do pracy ma charakter mieszany, a wyrok uwzględniający takie

powództwo jest zarówno kształtujący jak i zasądzający świadczenie (por. uchwała składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1976 r., V PZP 12/75, OSNCP 1976 z. 9

poz. 187, PiP 1979 nr 1 s. 171 z cz. kr. gl. W. Uziaka, PiP 1977 nr 7 s. 166 z apr. gl. K.

Kolby, NP 1978 nr 2 s. 318 z cz. kr. gl. T. Liszcz, OSPiKA 1978 z. 6 poz. 103 z cz. kr. gl. K.

Korzana). Zgodnie z art. 393 pkt 1 KPC (w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 1 marca

1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu

postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz

niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 43, poz. 189) kasacja nie jest dopuszczalna w sprawach o

świadczenia, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy złotych.

Niezależnie więc od wartości przedmiotu zaskarżenia kasacja jest dopuszczalna w sprawach

o prawa niemajątkowe oraz w sprawach o świadczenia majątkowe, ale w których powództwo

zmierza do ustalenia czy ukształtowania prawa (stosunku prawnego).

Przy powództwie o przywrócenie do pracy roszczenie zmierza przede wszystkim do

ukształtowanie prawa przez stworzenie między stronami nowego stosunku pracy o treści

istniejącej przed rozwiązaniem umowy o pracę. Podstawową konsekwencją wyroku

uwzględniającego takie roszczenie jest więc ukształtowanie nowego stosunku prawnego, a

dopiero w wyniku tego następuje skutek w zakresie obowiązku dopuszczenia pracownika do

pracy i zapłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, co zależy jeszcze od

zgłoszenia przez pracownika w odpowiednim czasie gotowości podjęcia zatrudnienia (art. 47

§ 1 i 48 § 1 KP). Elementy zasądzenia świadczenia w takim wyroku mają więc charakter

wtórny wobec jego kształtującego charakteru. Należy wobec tego uznać, że w rozumieniu art.

393 pkt 1 KPC powództwo o przywrócenie do pracy zmierza do ukształtowania stosunku

prawnego, a tym samym zaskarżenie kasacją wyroku orzekającego przywrócenie do pracy

nie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Pełnomocnik strony pozwanej na rozprawie "ograniczył kasację", co należy traktować

jako jej cofnięcie w zakresie dotyczącym przywrócenia do pracy. To cofnięcie kasacji

należało uznać za dopuszczalne w świetle art. 469 KPC. Wydanie wyroku w tym zakresie

stało się więc zbędne, co prowadziło do umorzenia postępowania w tym zakresie - art. 355 §

1 w związku z art. 39319 i art. 391 KPC. Po ograniczeniu zakresu zaskarżenia, kasacja, która

była dopuszczalna przy jej wniesieniu, stała się niedopuszczalna w świetle art. 393 pkt 1

KPC, gdyż jej przedmiotem stało się tylko roszczenie o świadczenie, a wartość przedmiotu

zaskarżenie była niższa niż pięć tysięcy złotych. Wskazane powyżej przepisy w związku z

art. 393 pkt 1 KPC uzasadniały więc także w tym zakresie umorzenie postępowania

kasacyjnego.