I PKN 120/97 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 18 kwietnia 1997 r

I PKN 120/97

Dla biegu terminu do złożenia kasacji (art. 3934) nie ma znaczenia złożenie

przez stronę (obojętnie - przed czy po upływie terminu) wniosku o ustanowienie

adwokata z urzędu.

Przewodniczący SSN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman

Kuczyński, Barbara Wagner.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia

1997 r. sprawy z powództwa Wawrzyńca K. przeciwko Dyrekcji Szkoły Podstawowej w

S. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od postanowienia Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 15 lipca

1996 r. [...]

p o s t a n o w i ł:

o d r z u c i ć kasację.

Uzasadnienie

Wawrzyniec K. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie przeciwko Szkole

Podstawowej w S. o przywrócenie do pracy.

Postanowieniem z dnia 15 lipca 1996 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Postanowienie to doręczono powodowi w dniu 24 lipca 1996 r. [...]

Zażalenie powoda na powyższe postanowienie odrzucił Sąd Apelacyjny w

Katowicach, postanowieniem z dnia 4 października 1996 r. [...] Sąd Apelacyjny

stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Sąd drugiej instancji już

po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, wobec czego nie

przysługuje od niego zażalenie, lecz kasacja.

Powód wówczas złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, który został

uwzględniony przez Sąd Wojewódzki w Częstochowie postanowieniem z dnia 15

listopada 1996 r.

Pełnomocnik powoda w dniu 6 stycznia 1997 r. złożył kasację od postanowienia

Sądu Wojewódzkiego w Częstochowie z dnia 15 lipca 1996 r., zarzucając naruszenie

przepisu art. 403 § 2 KPC.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie zapadło w dniu 15 lipca 1996 r., a więc po wejściu w

życie ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego,

rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 43, poz. 189).

Zgodnie więc z jej art. 11 ust. 1 postępowanie toczyło się według nowych przepisów.

Postanowienie Sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania

jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w związku z czym

przysługiwała od niego kasacja na podstawie art. 392 § 1 KPC. Zgodnie z art. 393 4

KPC kasację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie

miesięcznym od dnia doręczenia orzeczenia stronie skarżącej. Termin ten upłynął więc

24 sierpnia 1996 r. Dla jego upływu nie miało znaczenia ani złożenie przez powoda

zażalenia ani wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu. Doręczenie

dokonane stronie działającej osobiście jest bowiem prawnie skuteczne, choćby później

ustanowiła pełnomocnika lub uzyskała orzeczenie o ustanowieniu adwokata z urzędu.

W postanowieniu z dnia 26 listopada 1975 r., III PR 117/75 (OSNCP 1976 z. 7-8 poz.

177) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że złożenie przez stronę, korzystającą ze zwolnienia od

kosztów sądowych, wniosku o ustanowienie dla niej adwokata z urzędu w terminie do

wniesienia środka odwoławczego nie przerywa, ani nie niweczy w inny sposób tego

terminu. Żaden przepis obowiązującego prawa nie wymaga od sądu - po ustanowieniu

adwokata - ponownego doręczenia temu adwokatowi odpisów zaskarżalnych orzeczeń,

jeżeli wcześniejsze doręczenie orzeczenia samej stronie było skuteczne. Podzielając

ten pogląd i uznając, że tym bardziej ma on zastosowanie do sytuacji, w której wniosek

o ustanowienie adwokata z urzędu zostaje złożony już po upływie terminu do

zaskarżenia orzeczenia, należy stwierdzić, że doręczenie powodowi odpisu

postanowienia z dnia 15 lipca 1996 r. spowodowało rozpoczęcie biegu terminu z art.

3934 KPC, wobec czego kasacja powoda złożona w dniu 6 stycznia 1997 r., jako

złożona po terminie, podlegała odrzucenia na podstawie art. 393 w związku z art. 393

KPC.

Notka

Taki sam pogląd wynika np. z postanowienia z dnia 22 kwietnia 1997 r., II UZ 13/97

(OSNAPiUS 1997 nr 20 poz. 409). Odmienne natomiast stanowisko zostało wyrażone w uzasadnieniu

postanowienia z dnia 24 stycznia 1997 r., II UZ 14/96 (OSNAPiUS 1997 nr 16 poz. 304) oraz w

postanowieniu z dnia 26 maja 1997 r., II UZ 32/97.