I PKN 11/96 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 8 października 1996 r.

I PKN 11/96

Kasacje od wydanych przed dniem 1 lipca 1996 r. prawomocnych i

kończących postępowanie w sprawie orzeczeń sądów pierwszej instancji lub

sądów rewizyjnych mogą w okresie dwóch lat od tej daty wnosić na podstawach i

w terminach przewidzianych uprzednio dla rewizji nadzwyczajnej jedynie Minister

Sprawiedliwości - Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich.

Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie: SN Kazimierz

Jaśkowski, SA Zbigniew Myszka (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 października 1996 r. sprawy z

powództwa Lidii K. przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Wojewódzkiemu w W. o

przeliczenie odprawy emerytalnej, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 9 czerwca 1994 r.

[...]

postanowił:

o d r z u c i ć kasację.

Uzasadnienie

Powódka Lidia K., emerytowany sędzia Sądu Wojewódzkiego w W., wniosła w

dniu 2 września 1996 r. (data wpływu) do Sądu Najwyższego pismo datowane 30

sierpnia 1996 r., określając je jako kasację w trybie art. 392 § 1 KPC, oraz domagała

się uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 28 lutego 1994 r. [...] i wyroku

Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 9 czerwca 1994 r. [...], jako naruszających prawo

materialne (art. 393 1 pkt 1 KPC).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasację do Sądu Najwyższego, jako nowy procesowy środek zaskarżenia

przysługujący stronie od wyroku lub postanowienia, wydanych przez sąd drugiej instancji i kończących postępowanie w sprawie, wprowadził rozdział 1 1 dodany do działu V

tytułu VI księgi pierwszej części pierwszej Kodeksu postępowania cywilnego. Normuje

to art.1 pkt 45 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania

cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o

postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43,

poz. 189). W przedmiocie kasacji nowela ta weszła w życie z dniem 1 lipca 1996 r. (art.

14 tej ustawy), wyznaczając kodeksową regułę, że kasacja, jako przysługujący stronie

nowy środek zaskarżania orzeczeń sądowych określonych w art. 392 KPC, odnosi się

do procesowej możliwości ich zakwestionowania począwszy od dnia wejścia w życie

ustawy z dnia 1 marca 1996 r. zmieniającej KPC, tj. od 1 lipca 1996 r. i dotyczy

orzeczeń wydanych od tego dnia (ex nunc). Tymczasem zakwestionowane orzeczenia

były wydane w 1994 r., a powódka składała podanie o złożenie rewizji nadzwyczajnej

od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 9 czerwca 1994 r.,

które zostało załatwione przez Ministra Sprawiedliwości odmownie w styczniu 1995 r.

Trzeba tu wskazać, że wobec orzeczeń wydanych przed dniem 1 lipca 1996 r., tj.

przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej KPC, ustawodawca przewidział

szczególną procedurę intertemporalną dopuszczającą możliwość zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń w drodze kasacji. Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej KPC - w okresie dwóch lat od wejścia w życie tej ustawy, Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich może zaskarżyć, w

drodze kasacji, prawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji lub sądu rewizyjnego,

wydane przed dniem 1 lipca 1996 r., na podstawach i w terminach, które były

przewidziane dla rewizji nadzwyczajnej. Powołany przepis przewiduje zaskarżanie w

drodze kasacji wszystkich prawomocnych orzeczeń wydanych przed dniem 1 lipca 1996

r., tj. przed wejściem w życie noweli KPC z dnia 1 marca 1996 r., tyle że uprawnia do

tego wyłącznie określone organy kompetentne do wniesienia kasacji na podstawach i w

terminach, które były przewidziane dla rewizji nadzwyczajnej [...] A zatem stronie nie

przysługuje kasacja od prawomocnych orzeczeń sądu pierwszej instancji lub sądu

rewizyjnego, wydanych przed dniem 1 lipca 1996 r. i kończących postępowanie w

sprawie. [...] W istocie rzeczy zatem pismo powódki, określone jako kasacja, nie jest

takim środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 392 § 1 KPC. Nie podlega więc

procedurze określonej w art. 3934 KPC, zobowiązującej stronę skarżącą do wniesienia

kasacji do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie w terminie miesięcznym od dnia

doręczenia stronie orzeczenia. Sąd Najwyższy nie był zobowiązany do skierowania tam

wniesionego pisma powódki, w celu wstępnego i koniecznego zweryfikowania go pod

kątem formalnych wymagań kasacji, która jej nie przysługuje. Skoro ta procedura

obowiązuje również od dnia 1 lipca 1996 r. - wejścia w życie noweli KPC z dnia 1 marca

1996 r. i nie znajduje zastosowania do inicjatywy procesowej powódki. Dlatego

wniesienie pisma powódki, określonego jako kasacja, należało uznać za pozbawione

procesowych skutków prawnych, a przez to za niedopuszczalny środek zaskarżenia,

który należało odrzucić (art. 3935 KPC).