I PK 99/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 99/11

POSTANOWIENIE

Dnia 19 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski

w sprawie z powództwa L. K.

przeciwko Sądowi Rejonowemu /…/

o wynagrodzenie za pracę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 stycznia 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 10 lutego 2011 r.,

odmawia

odstępując

przyjęcia

od

skargi

obciążania

kasacyjnej

powoda

do

rozpoznania,

zwrotem

kosztów

postępowania kasacyjnego na rzecz strony pozwanej.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych oddalił apelację powoda L. K. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 sierpnia 2010 r., oddalającego

powództwo przeciwko Sądowi Rejonowemu o wynagrodzenie za pracę.

Od wyroku Sądu Okręgowego powód wniósł skargę kasacyjną, w której

wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadnił powołaniem się na występujące w

sprawie istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do wyjaśnienia kwestii

Aczy w przypadku wskazania w prawomocnej uchwale Krajowej Rady Sądownictwa

o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku daty późniejszej niż końcowa data

rocznego okresu pobierania wynagrodzenia po stronie sędziego przeniesionego w

stan spoczynku powstaje roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za okres

przekraczający rok?@. Zdaniem powoda, Sąd Najwyższy przy rozstrzyganiu

przedmiotowego zagadnienia powinien mieć na względzie regulacje Kodeksu pracy

statuujące ochronę wynagrodzenia za pracę. Pozytywna odpowiedź na tak

postawione pytanie Aniewątpliwie przywracać będzie pożądany przez ustawodawcę

stan równowagi i płynności w sytuacji prawnej sędziego przechodzącego w stan

spoczynku i to bez uszczerbku dla budżetu, bowiem skutkiem zastosowania

preferowanej w niniejszej skardze metody wykładni, będzie zapewnienie sędziemu

środków do życia w opisanym spornym okresie, bez względu na przyjętą w uchwale

KRS datę przejścia sędziego w stan spoczynku@. Powód wniósł o zmianę

zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie od strony pozwanej kwoty

dochodzonej pozwem wraz z odsetkami ustawowymi oraz o zasądzenie kosztów

procesu, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany Sąd wniósł o odmowę przyjęcia

skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.

Skarżący przedstawia zagadnienie prawne dotyczące ustalenia, czy sędziemu sądu

powszechnego przysługuje wynagrodzenie za pracę w sytuacji, gdy upłynął już

roczny okres niewykonywania pracy z powodu choroby lub płatnego urlopu dla

poratowania zdrowia, a sędzia nie został jeszcze przeniesiony w stan spoczynku

(nie nabył uprawnienia do uposażenia spoczynkowego). Sformułowanego w ten

sposób zagadnienia nie można uznać za Aistotne zagadnienie prawne@ w

rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. przede wszystkim dlatego, że wskazanie

zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej

powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało

sformułowane i na wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Ten warunek jest podyktowany tym, że istotne zagadnienie prawne jest to

zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub

procesowego, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia

konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,

OSNC 2002 nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr

9, poz. 158 oraz z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 7-8, poz. 51).

Uzasadnienie wniosku powoda o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

spełnia tego wymagania, bowiem z jego treści nie wynika, z jakim konkretnym

przepisem prawa (materialnego) skarżący łączy przedstawiony przez siebie

problem prawny. Można co najwyżej domyślać się, że skarżącemu chodzi

najprawdopodobniej o wykładnię art. 94 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo

o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Nie jest jednak

rolą Sądu Najwyższego wyręczanie stron w odpowiednim formułowaniu wniosków

procesowych składanych w postępowaniu kasacyjnym.

Niezależnie od tego Sąd Najwyższy zauważa, że powołanie się przez

powoda w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych na pogląd wyrażony w wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 14 lutego 2007 r., III KRS 7/06 (OSNP 2008 nr 5-6, poz. 86)

jest chybione w świetle okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę

wyrokowania Sądu Okręgowego w rozpoznawanej sprawie. Pogląd wyrażony w

sprawie III KRS 7/06 dotyczył bowiem ustalenia przez Krajową Radę Sądownictwa

daty przeniesienia sędziego w stan spoczynku i bezpośrednio nie odnosił się do

problematyki związanej z ustaleniem okresu przez jaki sędziemu pozostającemu w

stanie czynnym przysługuje prawo do wynagrodzenia. Zwrócić należy przy tym

uwagę, że w uzasadnieniu innego wyroku z dnia 19 lutego 2009 r., III PO 7/08

(OSNP 2010 nr 17-18, poz. 222) - który wprawdzie dotyczył prokuratora, ale ze

względu na identyczną regulację odnosi się również do sędziów - Sąd Najwyższy

wyraźnie stwierdził, że decyzja Prokuratora Generalnego przenosząca prokuratora

w stan spoczynku (odpowiednio uchwała Krajowej Rady Sądownictwa przenosząca

sędziego w stan spoczynku) ma charakter konstytutywny (prawokształtujący), gdyż

powoduje zmianę statusu prawnego prokuratora ze stanu czynnego w stan

spoczynku. Decyzja ta wywiera (podobnie, jak w przypadku sędziego) podwójny

skutek.

Po

pierwsze

pozbawia

prokuratora

możliwości

wykonywania

prokuratorskich czynności zawodowych, do których upoważniają przepisy o ustroju

prokuratury, po drugie zaś kończy stosunek pracy łączący prokuratora z jednostką

organizacyjną prokuratury, w której pełni służbę. Nie można wprawdzie wykluczyć,

że niektóre decyzje prawokształtujące w odniesieniu do prokuratorskich stosunków

służbowych mogą mieć skutek wsteczny, ale pogląd ten należy odnieść tylko do

sytuacji wynikających z prawa materialnego, a w szczególności do sytuacji, w

których

zastosowanie

takiego

skutku

odbędzie

się

z

korzyścią

dla

zainteresowanego. Nie można więc wyłączyć możliwości przeniesienia prokuratora

w stan spoczynku (podobnie, jak sędziego) z datą wsteczną w razie, gdy upłynął

już roczny okres niepełnienia obowiązków służbowych z powodu choroby lub okres

przebywania na płatnym urlopie dla poratowania zdrowia. W takiej sytuacji,

wsteczne przeniesienie prokuratora w stan spoczynku jest wynikiem zachowania

ciągłości trwania stosunku służbowego (przekształcenia stosunku służbowego

obejmującego stosunek pracy w stosunek służbowy istniejący w stanie spoczynku),

co umożliwia prokuratorowi zachowanie ciągłości świadczeń wynikających ze

stosunku służbowego (wynagrodzenia za pracę i uposażenia w stanie spoczynku).

Inaczej rzecz ujmując, wyklucza to istnienie okresu, w którym prokuratorowi nie

będzie przysługiwało żadne z tych świadczeń, mimo ciągłości trwania stosunku

służbowego.

Należy wszak zauważyć, że powołane orzeczenia zostały wydane w

następstwie wniesienia we właściwym trybie przez osoby uprawnione odwołań od

decyzji o przeniesieniu sędziego (prokuratora) w stan spoczynku. Wskutek

zaskarżenia do Sądu Najwyższego uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (decyzji

Prokuratora Generalnego) o przeniesieniu sędziego (prokuratora) w stan

spoczynku istniała więc możliwość modyfikacji prawokształtującej uchwały (decyzji)

przenoszącej

sędziego

(prokuratora)

w

stan

spoczynku

przez

ustalenie

wcześniejszej daty przeniesienia. W stanie faktyczny rozpoznawanej sprawy powód

nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wniesienia odwołania od

uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 17 grudnia 2009 r. przenoszącej go

właśnie z tym dniem (a nie z datą wsteczną - dniem upływu rocznego terminu

niepełnienia służby z powodu choroby) w stan spoczynku. Tym samym

prawokształtująca

uchwała

Krajowej

Rady

Sądownictwa

wywołała

skutek

polegający na przeniesieniu powoda w stan spoczynku (i nabyciu prawa do

uposażenia spoczynkowego) z dniem 17 grudnia 2009 r. Skoro więc w dniu 15

sierpnia 2009 r. upłynął roczny okres niewykonywania przez powoda pracy ze

względu na chorobę, to z tym dniem powód utracił prawo do wynagrodzenia za

pracę (art. 94 § 1 Prawa o u.s.p.). W okresie od 15 sierpnia 2009 r. do 17 grudnia

2009 r. powód pozostawał więc w służbie czynnej (której faktycznie nie pełnił z

powodu choroby), ale po upływie terminu przewidzianego w art. 94 § 1 Prawa o

u.s.p. nie przysługiwało mu wynagrodzenie za pracę. Wobec tego Sąd Okręgowy

trafnie powołał się na zasadę prawa pracy wynikającą z art. 80 k.p., zgodnie z którą

wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy

tylko wówczas, gdy przewiduje to konkretny przepis. W takim stanie faktycznym, jak

ustalony w rozpoznawanej sprawie, przepis taki nie istnieje, a w szczególności nie

może nim być art. 94 § 1 Prawa o u.s.p., który w żaden sposób nie może być tak

interpretowany. Gdyby powód został przeniesiony w stan spoczynku z datą

wsteczną w stosunku do daty podjęcia uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, to i

tak za okres po 15 sierpnia 2009 r. nie przysługiwałoby mu wynagrodzenie za

pracę, ale uposażenie w stanie spoczynku.

Powyższe okoliczności wyłączające prawo powoda do wynagrodzenia za

pracę i prowadzące do oddalenia powództwa miał na uwadze Sąd Okręgowy przy

wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Zaprezentowana przez ten Sąd wykładnia

przepisów prawa jest więc adekwatna do ustaleń faktycznych sprawy, wobec czego

przedstawione przez powoda wątpliwości dotyczące uprawnienia sędziego do

wynagrodzenia należnego mu po upływie rocznego okresu choroby, nie mogą

uzasadniać przyjęcia skargi do rozpoznania.

Z powołanych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. i mając na uwadze specyficzny

charakter sprawy odstąpił od obciążenia powoda obowiązkiem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego na rzecz strony pozwanej na podstawie art. 102 k.p.c.