I PK 9/06 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 11 lipca 2006 r.

I PK 9/06

1. Naruszenie podstawowych obowiązków ze stosunku zatrudnienia stanowi negatywną przesłankę przyznania odprawy, o której mowa w art. 12

ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi

podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.), niezależnie od podstawy

rozwiązania stosunku pracy lub innego stosunku zatrudnienia osoby kierującej.

2. Z art. 221 k.h. nie wynikał zakaz zastrzeżenia w umowie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, że regulamin wynagradzania członków zarządu

będzie ustalany uchwałą wspólników, jednak przepis ten nie stanowił ustawowego oparcia dla takiego regulaminu w rozumieniu art. 9 § 1 k.p.

3. Stanowisko rady powiatu w kwestii zgłoszonego przez pracodawcę zamiaru rozwiązania z radnym stosunku pracy (art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 5

czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr

142, poz. 1592 ze zm) jest uzależnione od przyczyn, które je uzasadniają tylko w

tym sensie, że w przypadku, gdy przyczyny te wiążą się ze zdarzeniami związanymi z wykonywaniem mandatu, rada ma obowiązek odmówienia zgody; w

przypadkach, w których takiego związku nie ma, wyrażenie zgody lub jej odmowa zostały pozostawione jej uznaniu.

Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie: SN Zbigniew Hajn (sprawozdawca), SA Jolanta Strusińska-Żukowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy z

powództwa Sławomira Z. przeciwko Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych S. Spółce.

z o.o. w M. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie, odprawę pieniężną, na skutek

skargi kasacyjnej powoda i strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 22 czerwca 2005 r. [...]

1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok w punkcie 2 i w tym zakresie umorzył postępowanie apelacyjne;

2. u c h y l i ł zaskarżony wyrok w punkcie 1, w punkcie 3 w zakresie dotyczącym żądania wyrównania wynagrodzenia za pracę oraz w punkcie 4 i w tej części

przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Częstochowie do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania

kasacyjnego;

3. o d d a l i ł skargę kasacyjną strony pozwanej w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy po rozpoznaniu apelacji powoda Sławomira Z. oraz apelacji pozwanego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych „S." Spółki

z o.o. w M.: 1) zmienił wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Myszkowie z 15 listopada 2004 r. w punkcie II w części dotyczącej odprawy, w ten sposób, że zasądził od

pozwanego na rzecz powoda 20.100 zł z ustawowymi odsetkami od 12 lipca 2004 r.

tytułem odprawy; 2) oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie; 3) oddalił apelację pozwanego i 4) zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu.

W pozwie Sławomir Z. wniósł o przywrócenie do pracy w pozwanym przedsiębiorstwie w związku z bezprawnym rozwiązaniem z nim umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Na rozprawie 12 lipca 2004 r. powód rozszerzył żądanie domagając się zasądzenia 8.253,06 zł tytułem niewypłaconej części wynagrodzenia, 20.100 zł tytułem odprawy pieniężnej, należnej zgodnie z § 10 umowy o

pracę oraz 6.700 zł tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie

od powoda kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że na mocy umowy o pracę z 1 stycznia 1998

r., zawartej z zarządem Miasta M. reprezentowanym przez przewodniczącego zarządu Miasta Zbigniewa K., Sławomir Z. zatrudniony został na czas nieokreślony na stanowisku prezesa pozwanego przedsiębiorstwa. Dnia 18 lutego 2000 r. powód z

główną księgową Alicją N. zawarli w imieniu pozwanego z Bankiem Ś. SA w M.

umowę korzystania z systemu Multi Cash. W celu dokonania przelewów wynagrodzeń pracowniczych za pomocą tego systemu Sławomir Z. upoważnił 26 lutego 2004

r. Alicję N. do złożenia za niego podpisu elektronicznego przy użyciu przypisanej mu

dyskietki, przekazując tę dyskietkę w jej posiadanie. Rada nadzorcza pozwanego

podjęła 28 lutego 2004 r. uchwałę o odwołaniu powoda z funkcji prezesa zarządu.

Ponieważ powód był członkiem Rady Powiatu w M., pozwany zwrócił się do tej Rady

o wyrażenie zgody na wypowiedzenie mu umowy o pracę. Uchwałą z 26 marca 2004

r. Rada nie wyraziła zgody na rozwiązanie umowy o pracę z powodem. Pomimo to

powód otrzymał pismo o rozwiązaniu z nim umowy o pracę bez zachowania okresu

wypowiedzenia w trybie dyscyplinarnym, ze względu na ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, polegające na nienależytym zabezpieczeniu i udostępnieniu

osobom trzecim nośnika (dokumentu) elektronicznego oraz danych niezbędnych do

złożenia podpisu elektronicznego, co spowodowało użycie go przez osobę nieupoważnioną do wypłaty środków finansowych z konta Spółki. Pismo to powód otrzymał

29 marca 2004 r.

W ocenie Sądu pierwszej instancji powód wywodził swoje żądania przywrócenia do pracy, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, odprawy pieniężnej i

zindeksowanego wynagrodzenia z umowy o pracę zawartej 1 stycznia 1998 r.

Umowę tę uznać należy za zgodną z prawem i w pełni skuteczną. Odnośnie do żądania przywrócenia do pracy Sąd Rejonowy stwierdził, że skoro powód w momencie

rozwiązania stosunku pracy był radnym, to zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 5

czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142,

poz. 1592 ze zm.), rozwiązanie z nim stosunku pracy wymagało uprzedniej zgody

Rady Powiatu, której był członkiem. Zgody takiej pracodawca nie uzyskał. W tej sytuacji rozwiązanie z powodem umowy o pracę nastąpiło z naruszeniem art. 22 ust. 2

wymienionej wyżej ustawy. Jednocześnie Sąd uznał, że przywrócenie powoda do

pracy byłoby niecelowe, ponieważ jego zatrudnienie było ściśle związane z funkcją

prezesa zarządu pozwanej Spółki, a po odwołaniu powoda powołany został nowy

zarząd i prezes. Ponadto powód naruszył swoje podstawowe obowiązki pracownicze

udzielając pisemnego upoważnienia Alicji N. do dokonania przelewu w systemie

Multi Cash i przekazując jej dyskietkę z hasłem dostępu. Z regulaminu korzystania z

tego systemu wynikało, że dyskietka ma charakter dokumentu poufnego, powinna

być przechowywana w sposób właściwy dla dokumentów poufnych i wykorzystywana

wyłącznie przez osoby uprawnione. To właśnie powód podpisał umowę korzystania z

systemu. Znany mu był regulamin, który zobowiązywał użytkowników do zachowania

zasad poufności przy przechowywaniu kodu PIN, kodu podpisu elektronicznego i

hasła systemu. W tej sytuacji wyrażenie przez powoda zgody na posłużenie się jego

podpisem było niedopuszczalne. W stosunku do pracownika na stanowisku kierowniczym, jakie zajmował powód, wymaga się szczególnej staranności i odpowiedzialno-

ści, a także stosuje się ostrzejsze kryteria oceny pracy. Dlatego Sąd uznał, że powód

dopuścił się naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

Powyższa okoliczność ma także bezpośredni związek ze zgłoszonym w toku

postępowania żądaniem zasądzenia odprawy pieniężnej. Zgodnie z § 10 umowy o

pracę, w przypadku rozwiązania umowy powód uzyskał prawo do odprawy pieniężnej

w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia, obejmującego wszystkie przysługujące

mu dodatki. Powód z racji zajmowanego stanowiska podlega jednak również ustawie

z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami

prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.). Przepis artykułu 12 tej ustawy przyznaje

takim osobom prawo do odprawy w wysokości nie wyższej niż trzykrotność wynagrodzenia miesięcznego jedynie w razie odwołania ze stanowiska lub rozwiązania

umowy o pracę, z innych przyczyn niż naruszenie podstawowych obowiązków ze

stosunku zatrudnienia. Z tego względu Sąd, przyjmując, że powód dopuścił się takiego naruszenia, uznał, że nie nabył on prawa do odprawy pieniężnej.

Ustawa z dnia 3 marca 2000 r. nie pozbawia jednak powoda prawa do zindeksowanego wynagrodzenia dochodzonego za okres od lipca 2001 r. do grudnia 2003

r. Jest to wynagrodzenie miesięczne, przeliczane w okresach półrocznych. Zgodnie z

regulaminem wynagradzania członków zarządu pozwanego, stanowiącym załącznik

do uchwały zgromadzenia wspólników tej spółki z 22 września 2000 r., wskaźnik

wzrostu wynagrodzenia prezesa zarządu ustala się w wysokości 4,2 średniej płacy w

spółce, liczonej bez wynagrodzeń członków zarządu. Wynagrodzenia członków zarządu są w świetle regulaminu przeliczane w okresach półrocznych, na dzień 30

czerwca i 31 grudnia każdego roku, po obliczeniu za ten okres wysokości średniej

płacy w Spółce. Zdaniem Sądu, wymieniony regulamin jest regulaminem w rozumieniu art. 772 k.p. i stanowi źródło uprawnień członków zarządu, a więc i powoda. Regulamin ten został uchwalony na podstawie § 30 ust. 1 pkt 15 umowy spółki, zgodnie

z którym określenie zasad wynagradzania członków zarządu wymaga uchwały zgromadzenia wspólników. W tej sytuacji upoważniony organ pozwanego pracodawcy

określił nowe zasady wynagradzania członków zarządu. Ponieważ były one korzystniejsze dla pracowników, pracodawca nie był zobowiązany do dokonania wypowiedzenia dotychczasowych warunków płacy.

Wobec powyższego Sąd Rejonowy wyrokiem z 15 listopada 2004 r.: (I) zasądził od pozwanego na rzecz powoda: (1) 20.100 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę oraz (2) 7.275 zł, tytułem zindekso-

wanego wynagrodzenia za pracę; (II) w pozostałym zakresie oddalił powództwo; (III)

wyrokowi w pkt I. 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 6.000 zł; (IV)

zniósł koszty procesu między stronami.

Apelacje od powyższego wyroku wniosły obie strony.

Powód zaskarżył wyrok w odniesieniu do punktów II oraz IV zarzucając mu

naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 9 § 1 k.p., przez

przyjęcie, że umowa o korzystanie z systemu MultiCash stanowi źródło obowiązków

powoda wobec pracodawcy, a w konsekwencji, że jest źródłem prawa pracy; art. 12

ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, przez przyjęcie, że zachodzą przesłanki uzasadniające odmowę

przyznania powodowi odprawy pieniężnej w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie w tym

zakresie zgodnie z żądaniem powoda.

Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego co do punktu l, podpunktu 1 i 2

oraz punktu IV.

Sąd Okręgowy uznał apelację pozwanego za bezzasadną, a apelację powoda

za uzasadnioną jedynie w zakresie roszczenia o odprawę. Odnośnie do zawartego w

apelacji strony pozwanej wniosku, aby Sąd Okręgowy przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności art. 22 pkt 2 ustawy z 5 czerwca

1998 r. o samorządzie powiatowym z art. 32 ust. 1 i art. 45 pkt 1 Konstytucji i art. 6

Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do jego

uwzględnienia. Zarzuty pozwanego dotyczą stosowania prawa przez Radę Powiatu i

nie uzasadniają przyjęcia naruszenia zasady równości i prawa do sądu. Ponadto Sąd

Okręgowy wskazał, że w myśl art. 8 Konstytucji, sąd, który dostrzeże kolizję ustawy z

Konstytucją, nie musi pytać Trybunału Konstytucyjnego, lecz może samoistnie ją rozstrzygnąć w procesie pomijając normy niezgodne z ustawą zasadniczą. Co do zarzutu, że Sąd Rejonowy nie zawiesił postępowania w sprawie z uwagi na toczące się

postępowanie przed sądem administracyjnym, podważające legalność uchwały rady

powiatu o objęciu powoda ochroną przed rozwiązaniem umowy o pracę, to w ocenie

Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że kwestionowanie

uchwały nie uzasadnia zawieszenia procesu pracownika. Sąd pracy ma prawo samoistnie ocenić legalność takiej uchwały.

Następnie Sąd Okręgowy stwierdził, między innymi, że zawarta z powodem

umowa o pracę wskazywała w § 3, że będzie on otrzymywał wynagrodzenie płatne w

sposób i na zasadach określonych w uchwale zgromadzenia wspólników w sprawie

ustalania zasad wynagradzania dla członków zarządu, które zgodnie ze stanem z

dnia zawarcia tej umowy obejmowało stałe wynagrodzenie zasadnicze, premię regulaminową, nagrodę jubileuszową i odprawę emerytalno-rentową na zasadach

określonych w regulaminie wynagradzania Spółki. Również akt założycielski Spółki

stanowił, że określenie zasad wynagradzania członków zarządu wymaga uchwały

zgromadzenia wspólników. Uchwałą zgromadzenia wspólników z 22 września 2000

r. wprowadzono regulamin wynagradzania członków zarządu pozwanej Spółki. Regulamin ten przewidywał nowy sposób wynagradzania członków zarządu, przewidując

mechanizm waloryzacyjny ich wynagrodzeń. W ocenie Sądu Okręgowego nie stanowi on jednak regulaminu wynagradzania w rozumieniu art. 77 2 k.p., jak przyjął Sąd

pierwszej instancji. Zarzuty apelującego wskazujące, że nie jest to regulamin w rozumieniu art. 772 k.p. są słuszne. Zgodnie z art. 772 § 5 w związku z art. 24126 § 2

k.p. regulamin wynagradzania nie może określać zasad wynagradzania osób zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy. Powód jako prezes zarządu był

osobą zarządzającą zakładem pracy. W konsekwencji uchwała zgromadzenia wspólników w przedmiocie zasad wynagradzania członków zarządu nie jest regulaminem

wynagradzania w rozumieniu art. 772 k.p. Nie oznacza to jednak, że nie stanowi ona

źródła prawa pracy dla powoda. Uchwała ta ma bowiem umocowanie w akcie założycielskim pozwanej Spółki (§ 30 ust. 1 pkt 30) i jako zastrzeżona w umowie spółki

jest regulaminem opartym na ustawie w rozumieniu art. 9 § 1 k.p. Zastrzeżenie w tym

zakresie kompetencji zgromadzeniu wspólników było dopuszczalne w świetle obowiązującego w dacie zawierania umowy spółki art. 221 k.h., a obecnie jest dopuszczalne na podstawie art. 228 k.s.h. Tak więc zmiana uchwały na korzystniejszą dla

pracownika uzasadnia jego żądanie wypłaty wynagrodzenia wynikającego z tej

umowy. W efekcie apelacja strony pozwanej, jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Odnosząc się do apelacji powoda Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd pierwszej

instancji błędnie uznał, że niezgodność rozwiązania umowy o pracę z powodem z

powodu wad formalnych, przy istnieniu uzasadnionej przyczyny merytorycznej, dozwala w świetle art. 12 ustawy z 3 marca 2000 r. na pozbawienie powoda prawa do

odprawy. Sąd, uznając rozwiązanie umowy o pracę z powodem za niezgodne z prawem, tworzy fikcję prawną innego sposobu ustania zatrudnienia powoda (za wypowiedzeniem). Dlatego art. 12 powołanej ustawy nie dozwala na interpretację, że z

powodem rozwiązano umowę o pracę w związku z naruszeniem obowiązków pracowniczych. Z tych względów Sąd uwzględnił roszczenie powoda w tej części. Jednocześnie Sąd Okręgowy stwierdził, że oddalił apelację powoda w części dotyczącej

rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji zasądzającego na rzecz powoda odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy, ponieważ podziela jego rozważania o niecelowości przywrócenia powoda do pracy. Ponadto Sąd wskazał, że z uwagi na fakt, że

rozwiązanie umowy o pracę z powodem dotknięte było wadą formalną, albowiem

nastąpiło z naruszeniem przepisów o ochronie członków rady powiatu, zbędna stała

się analiza zarzutów apelacji opartych na kwestionowaniu merytorycznej przyczyny

rozwiązania umowy o pracę z powodem.

Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyły obie strony.

W skardze kasacyjnej powoda jego pełnomocnik zaskarżył powyższy wyrok w

części dotyczącej oddalenia apelacji strony powodowej (pkt 2 wyroku), zarzucając

naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 45 § 2 oraz 3 w

związku z art. 56 § 2 k.p., przez ich niezastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie

wyroku w zaskarżonej części i wydanie przez Sąd Najwyższy wyroku orzekającego

co do istoty sprawy, tj. o przywróceniu powoda do pracy na poprzednich warunkach

oraz o wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy lub o uchylenie tego wyroku

w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Częstochowie, a także zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Pozwany w skardze kasacyjnej zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w punkcie

1, 3 i 4. Pełnomocnik pozwanego zarzucił temu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym w związku z art. 52 § 1

pkt. 1 k.p., przez błędną wykładnię i wyrażenie poglądu, że sam fakt nieuzyskania

zgody rady powiatu był wystarczającą podstawą do uwzględnienia powództwa o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę i odprawę pieniężną, podczas gdy Sąd był zobowiązany do zbadania podstawy zwolnienia celem

ustalenia czy przyczyny zwolnienia mieszczą się w szczególnej ochronie jaką z mocy

ustawy rada powiatu winna udzielić radnemu, który traci zatrudnienie w związku z

wykonywaniem mandatu radnego; b) art. 12 ustawy z dnia 3 marca 2000 roku o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie; c) art. 8 k.p., przez jego nieza-

stosowanie, podczas gdy żądanie powoda przyznania mu odprawy było sprzeczne z

zasadami współżycia społecznego i ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem

tego prawa; d) art. 9 § 1 k.p., przez błędną wykładnię. Ponadto skarżący podniósł

zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 328 § 2 w związku z art. 233 § 1, 382 i 177 § 1 pkt 3

oraz 391 § 1 k.p.c., przez poddanie analizie i ocenie jedynie części materiału i ustaleń Sądu dokonanych w postępowaniu w pierwszej instancji i pominięcie istotnych

dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i dowodów, szczególnie dotyczących naruszenia obowiązków pracowniczych przez powoda i w konsekwencji niezamieszczenie w uzasadnieniu niezbędnych wyjaśnień podstawy faktycznej wyroku. Skarżący

wskazał również, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił podniesionego w apelacji zarzutu

niezawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. do czasu rozpoznania skargi pozwanego na uchwałę Rady Powiatu w M. z 26 marca 2004 r. w

sprawie niewyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę z powodem. Tymczasem legalność tej uchwały miała kluczowe znaczenie dla oceny zgodności z prawem

wypowiedzenia umowy o pracę i oceny zasadności obrony skarżącego.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi drugiej instancji do

ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego,

ewentualnie o uchylenie tego wyroku i zmianę orzeczenia przez oddalenie apelacji

powoda w całości, przez zmianę wyroku Sądu Rejonowego i oddalenie powództwa

co do 20.100 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy

o pracę i oddalenie powództwa co do kwoty 7.275,06 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 12 lipca 2004 r. tytułem zindeksowanego wynagrodzenia, a ponadto zmianę

orzeczenia przez zasądzenie na rzecz pozwanego od powoda kosztów wynagrodzenia radcy prawnego za postępowanie przed Sądem Rejonowym oraz w postępowaniu apelacyjnym. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów wynagrodzenia radcy

prawnego za postępowanie kasacyjne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna powoda dotyczy punktu 2 zaskarżonego wyroku. W tej części wyroku Sąd Okręgowy „oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie”, a zatem

w zakresie dotyczącym żądania przywrócenia powoda do pracy i zapłaty wynagro-

dzenia za czas pozostawania bez pracy, co Sąd potwierdził w uzasadnieniu wyroku,

wskazując, że „oddalił apelację powoda w części dotyczącej rozstrzygnięcia sądu I

instancji zasądzającego na rzecz powoda odszkodowanie zamiast przywrócenia do

pracy”. Tymczasem to rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji nie zostało zaskarżone w apelacji powoda, a tym samym wyrok Sądu Rejonowego uprawomocnił się w

tym zakresie. Tym samym Sąd Okręgowy orzekł w sprawie objętej powagą rzeczy

osądzonej. Postępowanie apelacyjne w tej części było zatem nieważne (art. 379 pkt

3 in fine k.p.c.), a orzeczenie niedopuszczalne, co - na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. prowadzi do umorzenia postępowania apelacyjnego, orzeczonego w punkcie 1 niniejszego wyroku. Wobec powyższego skarga kasacyjna powoda nie mogła zostać

uwzględniona.

Częściowo uzasadniona okazała się natomiast skarga kasacyjna pozwanego.

W szczególności w skardze tej trafnie zarzucono naruszenie art. 12 ustawy z dnia 3

marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi.

Zgodnie z tym przepisem w razie odwołania ze stanowiska lub rozwiązania umowy o

pracę albo umowy cywilnoprawnej będącej podstawą zatrudnienia przez podmiot

zatrudniający, z innych przyczyn niż naruszenie podstawowych obowiązków ze stosunku zatrudnienia, osobom określonym w art. 2 może być przyznana odprawa w

wysokości nie wyższej niż trzykrotność wynagrodzenia miesięcznego. Z literalnego

brzmienia tego przepisu wynika, że naruszenie podstawowych obowiązków ze stosunku zatrudnienia stanowi negatywną przesłankę przyznania odprawy niezależnie

od podstawy rozwiązania stosunku pracy lub innego stosunku zatrudnienia osoby

kierującej. Nie ma zatem znaczenia, czy rozwiązanie umowy o pracę z powodem

nastąpiło bez wypowiedzenia, czy za wypowiedzeniem. Istotne dla przysługiwania

prawa do odprawy jest jedynie ustalenie, że rozwiązanie umowy nastąpiło z innych

przyczyn niż wskazane naruszenie podstawowych obowiązków. Z tego względu Sąd

Okręgowy niesłusznie wywiódł, że skoro uznanie rozwiązania umowy o pracę z powodem za niezgodne z prawem stworzyło fikcję prawną innego sposobu ustania zatrudnienia powoda (za wypowiedzeniem), to art. 12 ustawy o wynagradzaniu osób

kierujących nie dozwala na interpretację, że z powodem rozwiązano umowę o pracę

w związku z naruszeniem obowiązków pracowniczych, a w związku z tym zbędna

stała się analiza zarzutów apelacji opartych na kwestionowaniu merytorycznej przyczyny rozwiązania umowy o pracę z powodem. Przeciwnie, prawidłowe zastosowanie art. 12 powołanej wyżej ustawy i rozstrzygnięcie o prawie powoda do rozpatrywa-

nej odprawy wymaga rozważenia, czy przyczyną rozwiązania z nim umowy o pracę

było naruszenie jego podstawowych obowiązków ze stosunku pracy. Z tego względu

Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym.

Zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 9 § 1 k.p. Przepis ten stanowi, że: „ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to

przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów

zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów

i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.” Warunkiem uznania regulaminu za akt zawierający przepisy prawa pracy jest zatem jego oparcie na

ustawie. Zdaniem Sądu Okręgowego regulamin wynagradzania członków zarządu,

stanowiący załącznik do uchwały zgromadzenia wspólników spółki z 22 września

2000 r., ma oparcie ustawowe w art. 221 k.h. Zgodnie z tym artykułem: „uchwały

wspólników oprócz innych spraw, wymienionych w dziale niniejszym lub w umowie

spółki, wymagają: 1) rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania, bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok ubiegły i kwitowanie władz spółki z wykonania przez nie

obowiązków; 2) wszelkie postanowienia, dotyczące roszczeń o naprawienie szkody,

wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru; 3) zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa oraz ustanowienie na nim prawa użytkowania; 4) nabycie i zbycie nieruchomości, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej; 5)

zwrot dopłat.” Sąd Okręgowy nie wyjaśnił, z jakich elementów treści tego unormowania wywiódł powyższy wniosek. Unormowanie to określało (podobnie jak obecnie

obowiązujący art. 228 k.s.h) zakres spraw należących do wyłącznej kompetencji

zgromadzenia wspólników. Zgodnie z ustaloną wykładnią regulacja ta nie przeszkadzała zastrzeżeniu w umowie spółki, że również inne sprawy będą wymagały

uchwały wspólników. Nie można jednak stąd wyprowadzać wniosku, że art. 221 k.h.

stanowił ustawowe oparcie dla wydania aktu zawierającego przepisy prawa pracy w

rozumieniu art. 9 § 1 k.p. Bez względu bowiem na kontrowersje dotyczące zawartego

w art. 9 § 1 k.p., pojęcia oparcia na ustawie, należy przyjąć, że istnienie takiego

oparcia musi wynikać z pozytywnego stwierdzenia ustawy dopuszczającego ustanowienie (zawarcie) aktu prawnego. Oparcia takiego nie można natomiast wyprowadzać z faktu, że przepis ustawy nie zabrania ustanowienia (zawarcia) takiego aktu. Z

tego względu z faktu, że art. 221 k.h. nie przeszkadzał w zastrzeżeniu przez umowę

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, iż regulamin wynagradzania członków

zarządu będzie ustalany uchwałą wspólników, nie wynika, że może on być uznany za

ustawowe oparcie dla ustanowienia takiego regulaminu w rozumieniu art. 9 § 1 k.p.

Nie można natomiast wykluczyć, że podstawą roszczenia powoda o wyrównanie wynagrodzenia do poziomu wynikającego z regulaminu ustalonego uchwałą

zgromadzenia wspólników z 22 września 2000 r. jest umowa o pracę wiążąca go z

pozwanym. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa ta wskazywała w § 3, że powód będzie

otrzymywał wynagrodzenie płatne w sposób i na zasadach określonych w uchwale

zgromadzenia wspólników w sprawie ustalania zasad wynagradzania dla członków

zarządu. Zgodnie ze stanem z dnia zawarcia tej umowy obejmowało ono stałe wynagrodzenie zasadnicze, premię regulaminową, nagrodę jubileuszową i odprawę emerytalno-rentową na zasadach określonych w regulaminie wynagradzania Spółki. Sąd

nie zbadał jednak, czy powyższa umowa odwołuje się do brzmienia regulaminu z

daty jej zawarcia, czy do każdorazowej (także po zmianach) treści regulaminu. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga wykładni rozważanej umowy o pracę w świetle art.

65 k.c. w związku z art. 300 k.p. Z tych powodów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony

wyrok w punkcie 3 w zakresie dotyczącym żądania wyrównania wynagrodzenia za

pracę.

Bezpodstawny okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 ustawy z

dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Przepis ten stanowi, że „rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady powiatu, której radny

jest członkiem. Rada powiatu odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu”. Wbrew twierdzeniu skarżącego z przepisu tego

wynika, że pracodawca nie może rozwiązać z radnym stosunku pracy bez uzyskania

zgody rady powiatu wyrażonej w postaci uchwały, a złożenie pracownikowi oświadczenia woli zmierzającego do rozwiązania łączącego strony stosunku prawnego bez

zgody rady stanowi czynność dokonaną z naruszeniem prawa. Stanowisko rady powiatu w kwestii zgłoszonego przez pracodawcę zamiaru rozwiązania z radnym stosunku pracy jest uzależnione od przyczyn, które je uzasadniają tylko w tym sensie,

że w przypadku, gdy przyczyny te wiążą się ze zdarzeniami związanymi z wykonywaniem mandatu rada ma obowiązek odmówienia zgody. Natomiast w przypadkach,

w których takiego związku nie ma wyrażenie zgody lub jej odmowa zostały pozostawione jej uznaniu. Wskazanego przepisu nie można interpretować w taki sposób, że

rada musi wyrazić zgodę na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli pracodaw-

ca nie stawia mu zarzutów związanych z wykonywaniem mandatu radnego (zob. wyrok NSA w Lublinie z 12 października 1990 r., SA/Lu 663/90, ONSA 1990 nr 4, poz. 6

z aprobującymi glosami: B. Zawadzkiej i W. Masewicza, OSP 1992 nr 1, poz. 23;

także Z. Góral: Prawo pracy w samorządzie terytorialnym, Warszawa 1999, s. 233).

Należy wskazać, że powyższy wniosek wynika w oczywisty sposób z literalnej wykładni rozważanego przepisu, wobec czego nie może on być podważony argumentami celowościowymi. Prowadziłoby to bowiem do zakwestionowania jasno wyrażonej woli ustawodawcy. Wobec tego należy uznać, że oddalenie przez Sąd Okręgowy

apelacji pozwanego w tym zakresie było uzasadnione.

W związku z powyższym bezprzedmiotowy jest również zarzut naruszenia art.

52 § 1 pkt 1 k.p. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 177 § 1

pkt 3 k.p.c. Przepis ten daje sądowi możliwość zawieszenia postępowania w sytuacji,

gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej. Zawieszenie postępowania jest w takim przypadku fakultatywne, co nie

oznacza wszakże pozostawienia tej kwestii dowolnemu uznaniu, lecz nakłada na sąd

obowiązek rozważenia wszystkich okoliczności i wydania decyzji w danej sytuacji

celowej (wyrok Sądu Najwyższego z 10 lipca 2002 r., II CKN 826/00, LEX nr

146172). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zawieszenie postępowania nie

było jednak celowe, ponieważ wynik postępowania przed sądem administracyjnym w

sprawie legalności uchwały Rady Powiatu w M. z 26 marca 2004 r. nie mógł mieć

wpływu na rozstrzygnięcie sądowe w niniejszej sprawie. Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, pracodawca nie może rozwiązać z radnym stosunku pracy bez uzyskania wyrażonej w postaci uchwały zgody

rady powiatu, a ewentualne złożenie pracownikowi oświadczenia woli zmierzającego

do rozwiązania łączącego strony stosunku prawnego bez takiej zgody stanowi czynność dokonaną z naruszeniem prawa. W świetle tego przepisu nie ma zatem znaczenia, czy brak zgody jest wyraźny, czy wynika z milczenia rady. Nawet więc, gdyby

ostatecznie sąd administracyjny uznał nielegalność uchwały wyrażającej wyraźnie

brak zgody, to nie wynikałoby z tego, że rada zgody udzieliła. Z tych względów zawieszenie postępowania nie było celowe, co przesądza o bezpodstawności rozważanego zarzutu. W rezultacie skargę kasacyjną pozwanego w zakresie dotyczącym

rozstrzygnięcia o odszkodowaniu za bezprawne rozwiązanie z powodem stosunku

pracy należało oddalić.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.