I PK 79/08 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 12 listopada 2008 r.

I PK 79/08

1. Szkołę obarcza ryzyko niedochowania procedury współdziałania z zakładową (międzyzakładową) organizacją związkową, jeżeli w postępowaniu sądowym okaże się, że nauczyciel z tytułu członkostwa w tej organizacji związkowej jest przez nią reprezentowany w indywidualnych sprawach ze stosunku

pracy.

2. W razie wystąpienia okoliczności opisanych w art. 20 ust. 1 pkt 2

ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z

2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), dyrektor szkoły może rozwiązać każdy nauczycielski stosunek pracy, bez względu na podstawę prawną jego nawiązania, a

więc także umowny stosunek pracy.

Przewodniczący SSN Zbigniew Hajn, Sędziowie: SN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Halina Kiryło.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy z powództwa Małgorzaty L. przeciwko Zespołowi Szkół Ponadgimnazjalnych [...] w K. o przywrócenie do pracy, na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach

z dnia 13 grudnia 2007 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach do ponownego rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach wyrokiem z

dnia 13 grudnia 2007 r. oddalił apelację powódki Małgorzaty L. od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 13 września 2007 r. oddalającego powództwo przeciwko

Zespołowi Szkół Ponadgimnazjalnych [...] w K. o przywrócenie do pracy.

W sprawie tej ustalono, że powódka w 1981 r. ukończyła Politechnikę Ś. w K.

w zakresie technologii i organizacji budownictwa i w dniu 1 września 1989 r. została

zatrudniona w Zespole Szkół Budowlanych KBM [...] w K. na stanowisku nauczyciela.

W dniu 27 września 2000 r. powódka uzyskała stopień nauczyciela mianowanego. W

związku z rozwiązaniem Zespołu Szkół Budowlanych [...] w K. z dniem 1 września

2002 r. stała się pracownikiem powołanego Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...]

w K., który składał się wówczas z trzech szkół: Zasadniczej Szkoły Zawodowej [...],

Liceum Ogólnokształcącego [...] i Liceum Profilowanego [...], które z rokiem 2007

zakończyło funkcjonowanie oraz Technikum Uzupełniającego dla Dorosłych, w którym od trzech lat nie było naboru. Powódka uczyła przedmiotów zawodowych budowlanych. W okresie od 1 września 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. powódka przebywała na płatnym urlopie dla poratowania zdrowia. W arkuszu organizacyjnym na

rok szkolny 2007/2008 przewidziano 25,16 godzin przedmiotów budowlanych i przeznaczono je w wymiarze odpowiednio: dla Renaty B. - 17,6 godzin, dla Julity J. - 2

godzin i Krystyny St. - 6 godzin. Julita J. i Krystyna S. są nauczycielami dyplomowanymi, które ukończyły studia podyplomowe z zakresu informatyki i nauczają tego

przedmiotu, a mogą także uczyć przedmiotów budowlanych. Renata B. z dniem 31

maja 2007 r. ukończyła staż na nauczyciela dyplomowanego i u pozwanego jest zatrudniona dłużej niż powódka. Dla powódki w roku 2007 nie przewidziano żadnych

godzin dydaktycznych z uwagi na ich brak. W dniu 8 maja 2007 r. powódka została

poinformowana przez pozwanego pracodawcę, że w związku ze zmianami organizacyjnymi w szkole od 1 września 2007 r. nie ma możliwości jej dalszego zatrudniania

w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku nauczyciela przedmiotów zawodowych budowlanych. Jednocześnie pozwany zobowiązał ją do złożenia do dnia 18

maja 2007 r. wniosku o przeniesienie w stan nieczynny lub o rozwiązanie stosunku

pracy. W odpowiedzi powódka w dniu 11 maja 2007 r. oświadczyła, że w związku z

jej pobytem do dnia 30 czerwca 2007 r. na urlopie dla poratowania zdrowia nie jest

możliwe składanie przez nią w zakreślonym terminie wniosków dotyczących jej dalszego zatrudnienia. Pismem z dnia 21 maja 2007 r. dyrektor pozwanej placówki poinformował powódkę o dopuszczalności rozwiązania z nią stosunku pracy z przyczyn

wskazanych w art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r.

Nr 97, poz. 674 ze zm) w czasie przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia, a

następnie osobnym pismem w tym samym dniu rozwiązał z nią stosunek pracy z za-

chowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, tj. z dniem 31 sierpnia 2007 r.,

wobec niezłożenia przez powódkę wniosku o przeniesienie jej w stan nieczynny.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy oddalił powództwo o przywrócenie do pracy, uznając, że rozwiązanie z powódką stosunku pracy było wynikiem zmian organizacyjnych, które spowodowały zmniejszenie liczby oddziałów u

pozwanego (art. 20 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 Karty Nauczyciela), a wybór powódki do zwolnienia został dokonany w sposób usprawiedliwiony, niedyskryminujący, celowy i racjonalny oraz w najlepszym interesie Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] w K.

Sąd pierwszej instancji uznał ponadto, że wypowiedzenie powódce umowy o pracę

zostało dokonane w sposób prawidłowy i nie doszło do naruszenia art. 38 k.p., ponieważ wymóg konsultacji związkowej dotyczy nauczyciela należącego do zakładowej organizacji związkowej, bądź reprezentowanego przez taką organizację, mimo

braku przynależności do niej, a powódka nie wykazała, że jest członkiem zakładowej

organizacji związkowej.

W apelacji od tego wyroku powódka zarzuciła naruszenie art. 20 ust. 5a w

związku z art. 91c Karty Nauczyciela polegające na uznaniu wypowiedzenia stosunku pracy za zgodne z prawem mimo zaniechania konsultacji związkowej; art. 20 ust.

1 pkt 2 Karty Nauczyciela, poprzez przyjęcie, że istniały przyczyny wypowiedzenia

umowy o pracę powódce, a także dowolność ustaleń Sądu w zakresie ustalenia

przyczyn wypowiedzenia i kryterium wyboru nauczyciela przeznaczonego do zwolnienia wskazanymi przez pozwanego. Ponadto pozwany nie dokonał konsultacji

związkowych, czym rażąco naruszył przepisy o wypowiadaniu umów o pracę.

Rozpoznając apelację powódki od tego wyroku Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia i interpretację przepisów dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r., I PZP 4/06 (OSNP

2007 nr 7-8, poz. 89) Sąd Okręgowy wskazał, że powódce nie przysługiwała ochrona

przewidziana w art. 41 k.p., ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie zakazu wypowiadania umów o pracę. Nie może być więc stosowany do nauczycieli zatrudnionych

na podstawie mianowania ani z mocy art. 5 k.p., ani art. 91c Karty Nauczyciela. Z

kolei opierając się na wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1997 r., I PKN

150/97 (OSNAPiUS 1998 nr 7, poz. 211), dotyczącym zastosowania art. 20 ust. 1

Karty Nauczyciela, Sąd Okręgowy stwierdził, iż w sprawie bezspornie zaszły okoliczności wymienione w art. 20 ust. 1 pkt 2 tej ustawy i że pozwany w sposób prawidłowy

dokonał wypowiedzenia powódce stosunku pracy, albowiem pismem z dnia 8 maja

2007 r. najpierw poinformował ją o zmianach organizacyjnych powodujących zmniejszenie oddziałów i braku możliwości jej dalszego zatrudniania i zobowiązał ją do złożenia w terminie do 18 maja 2007 r. wniosku o przeniesienie w stan nieczynny lub

rozwiązania stosunku pracy. W ocenie tego Sądu, pozwany dokonał również prawidłowej oceny przydatności poszczególnych nauczycieli do świadczenia pracy w jego

placówce i wypowiedział stosunek pracy powódce, zasadnie uznając, że jest ona

pracownikiem najmniej przydatnym i posiadającym najmniejsze kwalifikacje.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik powódki zarzucił naruszenie przepisów

prawa materialnego, w szczególności: 1) art. 6 k.c. - przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym wniosku, że skarżącą „obciążał dowód wskazania

reprezentującej ją organizacji związkowej, co przesądziło o sposobie wyrokowania

Sądu Okręgowego, w postaci oddalenia powództwa”, 2) wadliwe określenie skutków

prawnych wypowiedzenia wynikające z pominięcia przy rozstrzyganiu art. 30 ust. 2 1

ustawy z dnia z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (jednolity tekst: Dz.U.

z 2001 r. Nr 79, poz. 854, ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o związkach zawodowych), 3) art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela, przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że dyrektora szkoły nie obowiązywał tryb konsultacji związkowej,

4) art. 41 k.p. w związku z art. 91c Karty Nauczyciela, przez jego błędną wykładnię i

przyjęcie, że „skarżąca nie była objęta ochroną”, 5) art. 45 § 1 k.p. w związku z art.

20 ust. 5a, 5b i art. 91c Karty Nauczyciela, przez jego błędną wykładnię, polegającą

na przyjęciu, że uchybienie przez dyrektora szkoły obowiązkowi zawiadomienia reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia stosunku pracy nie narusza przepisów o wypowiadaniu umów i nie stanowi

samoistnej podstawy do uwzględnienia żądania pracownika przywrócenia do pracy

(art. 45 § 1 k.p.). W skardze podniesiono też zarzut naruszenia prawa procesowego,

w szczególności: 1) art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. i art. 20 ust. 5a

Karty Nauczyciela, polegającego na uchyleniu się Sądu Okręgowego od rozważenia

kwestii zastosowania art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela, które miało istotny wpływ na

wynik sprawy, gdyż zaważyło na stanowisku, że w sprawie nie doszło do rażącego

naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów o pracę, 2) art. 328 § 2 k.p.c. w

związku z art. 391 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. wobec niewskazania podstawy prawnej

wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, 3) art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391

§ 1 k.p.c., przez brak odniesienia się do zarzutu apelacji dotyczącego uchybień formalnych wręczonego skarżącej wypowiedzenia. Okolicznością uzasadniająca rozpo-

znanie skargi jest istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania „czy dokonanie wypowiedzenia stosunku pracy można uznać za prawidłowe mimo niespełnienia przez pracodawcę obowiązku wynikającego z art. 20 ust. 5a i 5b Karty

Nauczyciela i czy dyrektor szkoły jest zwolniony z tego obowiązku jeżeli powiadomi

pracownika o zmianach organizacyjnych zmniejszających zatrudnienie?”. Zdaniem

skarżącej, skarga jest także oczywiście uzasadniona, co wynika z: 1) oparcia zaskarżonego rozstrzygnięcia na przepisach, które nie miały zastosowania w sprawie (art.

38 k.p., art. 6 k.c.), ze względu na odrębne uregulowania prawne, 2) ograniczenia

prawa strony do rzetelnego procesu i sprawiedliwego rozpoznania sprawy ze

względu na naruszenie reguł procesowych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie

wyroku, 3) braku konsultacji związkowych przy wypowiedzeniu umowy, co stanowi

przesłankę z art. 45 § 1 k.p.

W ocenie skarżącej, Sąd Okręgowy nie rozpoznał sprawy w granicach apelacji, w

szczególności zarzutu naruszenia art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela i pominął jego treść

przy rozstrzyganiu. Z nieznanych przyczyn, uznając dokonane wypowiedzenie za

prawidłowe, Sąd Okręgowy wyraził stanowisko co do obowiązku rozwiązania przez

skarżącą stosunku pracy. Nie wyjaśnił przy tym, dlaczego pismo do niej skierowane

zwalniało pozwanego z obowiązku zawiadomienia związku zawodowego i jakie okoliczności sprawy wyłączyły stosowanie art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela. Zdaniem

skarżącej, Sąd ten również błędnie przyjął - za Sądem pierwszej instancji - powołując

się na art. 6 k.c., że skarżącą obciążał obowiązek udowodnienia, że jest członkiem

zakładowej organizacji związkowej, podczas gdy generalny charakter art. 6 k.c. został wyłączony przez ustawę o związkach zawodowych (art. 30 ust. 2 1 tej ustawy). W

stanie faktycznym sprawy brak jest ustalenia co do tego, że w dacie wypowiedzenia

skarżącej stosunku pracy pozwany „dysponował pismem Związku Nauczycielstwa

Polskiego informującym o członkach tego związku korzystających z obrony i w wykazie tym skarżąca nie była wymieniona lub zwolniony został od współdziałania z organizacja związkową wobec nie udzielenia odpowiedzi”. Co więcej, pozwany przyznał,

że nie zawiadamiał na piśmie związku zawodowego o zamiarze wypowiedzenia

skarżącej stosunku pracy i nie zaprzeczył aby jej przynależność związkowa nie była

mu znana, ograniczając swoje wyjaśnienia do stwierdzenia, że związki zawodowe

znały sytuację, gdyż była omawiana na radach pedagogicznych. Sąd Okręgowy natomiast nie wyjaśnił motywów swojego stanowiska, które zadecydowało o pominięciu

przy rozstrzyganiu powołanych przepisów.

Ponadto skarżąca wskazała, że Sąd Okręgowy znaczną część swojego uzasadnienia poświęcił uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2006 r., I PZP

4/06, chociaż zarzut naruszenia art. 41 k.p. nie był w apelacji podnoszony. Zdaniem

skarżącej, w świetle tezy tej uchwały dyrektor szkoły nie może w czasie letnich lub

zimowych ferii wypowiedzieć umowy nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie

umowy o pracę wobec ochrony zagwarantowanej w art. 41 k.p. w związku z art. 91c

Karty Nauczyciela, natomiast bez przeszkód będzie mógł wypowiedzieć umowę nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania. Podważa to przyjęte stanowisko, że zatrudnienie na podstawie umowy o pracę jest mniej korzystne dla nauczyciela niż zatrudnienie na podstawie stosunku pracy z mianowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2000 r., I PKN 517/99, OSP 2002 nr 3, poz.30). Skarżąca

wskazała, że z dniem 31 sierpnia 2004 r., na mocy ustawy z dnia 15 lipca 2004 r. o

zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.

Nr 179, poz. 1845), ustawodawca zmienił art. 20 Karty Nauczyciela przez dodanie

ust. 5a i 5b najwyraźniej nie akceptując rozbieżnych poglądów Sądu Najwyższego,

który w jednych orzeczeniach stwierdzał, że „do wypowiedzenia na podstawie art. 20

ust. 1 pkt 2 stosunku pracy nauczycielowi mianowanemu stosuje się tryb konsultacji,

a raz nie”. Jasny i czytelny „zapis” nowego uregulowania dotyczy zarówno nauczycieli zatrudnionych na podstawie umowy o pracę jak i mianowania. Gdyby zamiarem

ustawodawcy było założenie, jak to przyjmuje Sąd Najwyższy, że stosunek pracy na

podstawie mianowania został całościowo uregulowany w Karcie Nauczyciela, wówczas w art. 91c Karty Nauczyciela posłużyłby się zwrotem „w zakresie spraw wynikających z umowy o pracę”. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie wyroku

Sądu Okręgowego w Kielcach w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona jedynie w zakresie zarzutu nierozpoznania sprawy w granicach apelacji w części, w której powódka zarzuciła naruszenie

art. 20 ust. 5a „w związku z art. 91c Karty Nauczyciela” wskutek uznania wypowiedzenia „umowy o pracę” za zgodne z prawem mimo zaniechania konsultacji związkowej. Zgodnie z art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela, dodanym do tej ustawy z mocą

obowiązującą od 31 sierpnia 2004 r., o zamiarze wypowiedzenia nauczycielowi sto-

sunku pracy z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 dyrektor szkoły zawiadamia reprezentującą nauczyciela zakładową (międzyzakładową) organizację związkową, która

w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia może zgłosić na piśmie dyrektorowi

szkoły umotywowane zastrzeżenia. Wprawdzie w pozwie powódka zarzuciła w tym

zakresie brak konsultacji związkowej z art. 38 k.p., którego - zdaniem Sądu pierwszej

instancji - pozwany nie naruszył, bo powódka „nie wykazała w niniejszej sprawie, że

należy do związku zawodowego, bądź też jest osobą reprezentowaną przez organizację związkową”, tyle że temu Sądowi powinno być znane odrębne uregulowanie

zawarte w art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela dotyczące obowiązkowej konsultacji

związkowej zamiaru wypowiedzenia stosunku pracy nauczyciela z przyczyn określonych w art. 20 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, tj. w razie częściowej likwidacji szkoły albo w

razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole

lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w

pełnym wymiarze zajęć. Ponieważ tego rodzaju przyczyny często wiążą się z wyborem nauczyciela do zwolnienia, to konsultacja związkowa jest procedurą przydatną

przy ocenie zastosowanych kryteriów zwolnienia z pracy nauczycielskiej, bo może

potencjalnie prowadzić do innego ukształtowania kryteriów i wyboru (wskazania)

konkretnych nauczycieli do zwolnienia z pracy. Tymczasem tego przepisu Sąd

pierwszej instancji nie objął weryfikacją procesową, orzekając bezzasadnie z

uwzględnieniem art. 38 k.p., a Sąd drugiej instancji w ogóle nie skontrolował zarzutu

naruszenia obligatoryjnego trybu związkowej konsultacji zamiaru wypowiedzenia stosunku pracy z art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela, który mógł mieć zastosowanie przy

rozwiązywaniu z powódką stosunku pracy, przez co w konsekwencji naruszył reguły

prawidłowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku (art. 328 § 1 w związku z art. 391

§ 1 k.p.c.).

Ponadto w zakresie przynależności związkowej skarżącej brak jest jakichkolwiek ustaleń, poza stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że powódka tego nie

udowodniła, a pozwany nie naruszył art. 38 k.p., który w sprawie nie miał zastosowania. Tymczasem w pismach procesowych, np. z dnia 11 grudnia 2007 r. [...] skarżąca

utrzymywała, iż „okoliczność, że powódka jest członkiem Związku Nauczycielstwa

Polskiego nie była przez pozwanego kwestionowana”, a w skardze kasacyjnej poddano pod osąd twierdzenie, że w dacie wypowiedzenia skarżącej stosunku pracy

pozwany „dysponował pismem Związku Nauczycielstwa Polskiego informującym o

członkach tego związku korzystających z obrony i w wykazie tym skarżąca nie była

wymieniona lub zwolniony został od współdziałania z organizacją związkową wobec

nie udzielenia odpowiedzi”, utrzymując, że pozwany przyznał, iż nie zawiadamiał na

piśmie związku zawodowego o zamiarze wypowiedzenia skarżącej stosunku pracy,

ale nie zaprzeczył, aby jej przynależność związkowa nie była mu znana, ograniczając

swoje wyjaśnienia do stwierdzenia, że „związki zawodowe znały sytuację, gdyż była

omawiana na radach pedagogicznych”. Tymczasem bez wyjaśnienia i odniesienia

się do kwestii, czy skarżącej przysługiwała ochrona związkowa z art. 20 ust. 5a Karty

Nauczyciela, wydanie zaskarżonego wyroku było przedwczesne, skoro Sąd Okręgowy nie wyjaśnił motywów stanowiska, które zadecydowały o pominięciu tego przepisu przy osądzeniu sprawy.

W ocenie Sądu Najwyższego, obligatoryjna uprzednia związkowa konsultacja

zamiaru wypowiedzenia nauczycielowi stosunku pracy z przyczyn: częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby

oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć (art. 20 ust. 5a w związku z ust. 1 pkt 2

Karty Nauczyciela) nie jest zachowana w razie zaniechania tej procedury konsultacji

związkowej w stosunku do nauczyciela, który w dacie podjęcia obowiązkowych procedur zmierzających do zwolnienia z pracy w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela korzystał z przysługującej mu związkowej reprezentacji w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy (art. 20 ust. 5a tej ustawy). Ewentualne uchybienia dotyczące wskazania lub przysługiwania reprezentacji związkowej w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy nie mogą obarczać nauczyciela, któremu takie prawo przysługuje z tytułu członkostwa w zakładowej (międzyzakładowej) organizacji związkowej w dacie podjęcia obowiązkowych procedur zmierzających do zwolnienia nauczyciela z pracy w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela a nie z tytułu wskazania

go przez określoną organizację związkową. Oznacza to, że w stosunku do nauczyciela będącego członkiem związku zawodowego pracodawca zawsze ponosi ryzyko

niedochowania obligatoryjnej uprzedniej konsultacji związkowej zamiaru wypowiedzenia stosunku pracy z przyczyn określonych w art. 20 ust. 1 pkt 2 w związku z art.

20 ust. 5a Karty Nauczyciela, bo związkowej ochrony na ogół nie powinny wyłączać

ewentualne uchybienia w powiadomieniu pracodawcy o jej przysługiwaniu, chyba że

co innego wynika z wyraźnego przepisu prawa, np. z art. 30 ust. 2 1 zdanie drugie

ustawy o związkach zawodowych, który przewiduje, że tylko „nieudzielanie w ciągu 5

dni informacji o pracownikach korzystających z ochrony w indywidualnych sprawach

ze stosunku pracy” zwalnia pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową

organizacją związkową. W ocenie Sądu Najwyższego, interpretacja przepisów o korzystaniu przez nauczyciela-członka związku zawodowego z reprezentacji związkowej służącej ochronie jego praw pracowniczych w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa zobowiązują pracodawcę do współdziałania z

zakładową (międzyzakładową) organizacją związkową (art. 30 ust. 2 1 ustawy o

związkach zawodowych w związku z art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela), powinna

zmierzać do zagwarantowania korzystania z realnej ochrony przysługującej z tytułu

rzeczywistego członkostwa nauczyciela w określonej organizacji związkowej, istniejącego w dacie uruchamiania obowiązkowych procedur wymaganych do zwolnienia

nauczyciela z pracy w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli w postępowaniu sądowym okaże się (ujawni się), że pracownikowi z

tytułu członkostwa w zakładowej (międzyzakładowej) organizacji związkowej przysługiwała z mocy prawa związkowa reprezentacja w indywidualnych sprawach ze

stosunku pracy, w których przepisy prawa zobowiązywały pracodawcę do współdziałania z zakładową (międzyzakładową) organizacją związkową, to ryzyko niedochowania obarczających pracodawcę ipso iure procedur współdziałania ze związkami zawodowymi nie powinno być przenoszone na pracownika będącego członkiem

takiej struktury związkowej w dacie podjęcia procedur zmierzających do rozwiązania

stosunku pracy.

Równocześnie Sąd Najwyższy nie podzielił bezzasadnych argumentów kontestujących uchwałę z dnia 17 grudnia 2006 r., I PZP 4/06 (OSNP 2007 nr 7-8, poz.

89), która mogła być uwzględniona w przypadku skarżącej, będącej nauczycielem

mianowanym, bo przesądzała o tym, iż w przypadku istnienia podstaw do rozwiązania stosunku pracy z mianowanym nauczycielem z przyczyn wskazanych w art. 20

ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela nie stosuje się art. 41 k.p. Równocześnie, co bezpodstawnie imputuje skarżąca w treści skargi kasacyjnej, w żadnym miejscu uzasadnienia tego stanowiska dotyczącego wyłącznie nauczycieli mianowanych, Sąd Najwyższy nie wypowiadał się, jakoby w razie wystąpienia okoliczności (przyczyn) wskazanych w art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługiwała ochrona z art. 41 k.p. Przeciwnie art. 20 ust. 1

pkt 1 i 2 Karty Nauczyciela, który umożliwia dyrektorowi szkoły rozwiązanie stosunku

pracy w sposób oczywisty dotyczy rozwiązania każdego rodzaju (typu) nauczycielskiego stosunku pracy, bez względu na podstawę prawną jego nawiązania, a zatem

odnosi się także do rozwiązania umownego stosunku pracy. Jako regulacja odrębna i

wyczerpująca (zupełna) nie może ona niweczyć lub ograniczać kompetencji dyrektora szkoły do rozwiązania każdego nauczycielskiego stosunku pracy, przy zachowaniu procedur i wymagań określonych wyłącznie w art. 20 Karty Nauczyciela, co w

tego rodzaju sprawach - wyczerpująco określonych w przepisach tej ustawy - przekreśla możliwość i dopuszczalność posiłkowego stosowania przepisów Kodeksu

pracy, w tym jego art. 41.

Mając powyższe na uwadze, w tym usprawiedliwione podstawy i zarzuty

skargi kasacyjnej w ograniczonej części (opisanej na wstępie uzasadnienia), Sąd

Najwyższy wyrokował w zgodzie z art. 39815 k.p.c.