I PK 63/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 63/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa A. S. ‎przeciwko F. Spółce Akcyjnej w K. ‎o odszkodowanie,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 7 maja 2020 r.,‎skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy ‎i Ubezpieczeń Społecznych w K. ‎z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt IX Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powódki A. S. na rzecz strony pozwanej 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 15 listopada 2018 r. oddalił apelację powódki A. S. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z 12 czerwca 2018 r., który oddalił jej powództwo przeciwko pozwanemu pracodawcy F. SA w K. o odszkodowanie za bezzasadne rozwiązanie umowy o pracę w szczególnym trybie z art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę wskazano ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, które naraziło pracodawcę na szkodę a mianowicie obowiązku dbałości o ochronę mienia pracodawcy, wyrażonego w art. 100 § 2 pkt 4 k.p. Naruszeniem tego obowiązku było wykorzystywanie mienia pracodawcy bez jego zgody do celów prywatnych.

Sąd uznał, że rozwiązanie umowy o pracę było zasadne. Bezprawność zachowania powódki polegała na wypłacie pieniędzy w sposób nieuzasadniony, tzn. bez potrzeby załatwienia określonych czynności na rzecz pracodawcy, z którymi wiązałby się obowiązek pokrycia wydatków w określonych kwotach. Powódka pobrała pieniądze pod pozorem zamiaru załatwienia spraw pracodawcy, dla celów prywatnych. Miała świadomość procedur związanych z rozliczaniem się ze środków wypłacanych za pomocą kart płatniczych. Można zarzucić jej nasilenie złej woli w takim działaniu, wezwana dwukrotnie by rozliczyła się z pobranych pieniędzy, nie uczyniła tego.W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.Pozwany wniósł o nieprzyjęcie skargi do rozpoznania i zasądzenie kosztów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.Skarżąca nie wykazuje, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Przyjmuje nieprawidłowe założenie, że oczywista zasadność skargi wynika z podstaw kasacyjnych. Podstawy kasacyjne stanowią odrębną część skargi kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) i podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania. Odnosi się to również do szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wszak znaczenie ma nie zwykła zasadność skargi (art. 39814 k.p.c. a contrario), lecz dopiero aż oczywista jej zasadność.

Oznacza to, że skarżąca we wniosku powinna samodzielnie wykazać podstawę przedsądu. Jest to zadanie odrębne od podstaw kasacyjnych, czyli również w szczególnej podstawie przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżący powinien wskazać i wykazać naruszenie konkretnych przepisów prawa, które bez większych wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest oczywiście wadliwy i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania. Brak jest tego we wniosku. Skarżąca poprzestaje na ogólnym zarzucie nieodniesienia się do części zarzutów i twierdzeń podniesionych w apelacji, w szczególności zarzutów dotyczących wpływu stanu zdrowia powódki (depresja, stany lękowe) na możliwość postawienia jej zarzutu winy, jednak nie zarzuca we wniosku naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. Ma to znaczenie, gdyż – jak wskazano – na etapie przedsądu nie ocenia się zarzutu podstawy kasacyjnej.

Na tym etapie nie dokonuje się całościowej analizy skargi w odniesieniu do wszystkich możliwych (zgłoszonych w podstawach kasacyjnych) zarzutów (wadliwości), a jedynie „oczywistą zasadność skargi”, która powinna wynikać z samego wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Zbyt ogólny jest zatem zarzut o nieodniesieniu się przez Sąd odwoławczy do zarzutów dotyczących wpływu stanu zdrowia powódki na możliwość postawienia jej zarzutu winy, skoro brak jest odwołania we wniosku do przepisu postępowania i podstawy rozstrzygnięcia.

Podobna ocena odnosi się do dalszej części argumentacji wniosku, czyli o braku zgody na poprzestanie przez Sąd na domniemaniu, że skoro z pobranych środków nie zostały ostatecznie dokonane opłaty za wizy, to musiały one zostać spożytkowane przez powódkę na własne potrzeby. Rzecz w tym, że wniosek również w tej części kwestionuje ustalenia i podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w sferze zachowania i winy powódki. Granice postępowania dowodowego i ustaleń stanu faktycznego stanowi jednak dwuinstancyjne postępowanie przed sądem powszechnym.

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów - art. 3983 § 3 k.p.c. Reguła ta obowiązuje również na etapie przedsądu. W przeciwnym razie zachodziłby dysonans między etapem przedsądu a późniejszym rozpoznaniem skargi z ograniczeniem wynikającym z tego przepisu. Zarzut może obejmować naruszenie innych przepisów postępowania, jednak brak jest takiego zarzutu we wniosku o przyjęcie skargi. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że w ocenie zarzutu materialnego wniosku, czyli naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 k.p., wiążą ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonego orzeczenia - art. 39813 § 2 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie na etapie przedsądu.

Odnosi się to również do ustaleń na podstawie domniemania faktycznego w myśl art. 231 k.p.c., choć nie zarzuca się naruszenia tego przepisu, przy czym nie można uznać, że tylko domniemanie faktyczne decydowało o ustaleniach stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Konsekwentnie traci na znaczeniu argument, że pozwany formułując zarzut wykorzystania mienia pracodawcy nie wykazał się w tym zakresie inicjatywą dowodową. Sąd powszechny mógł bowiem uznać, że sporne okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione – art. 217 § 3 k.p.c. Skarżąca nie zarzuca naruszenia tego przepisu.

Oznacza to, że Sąd przyjął, że materiał sprawy pozwala na dokonanie określonych ustaleń faktycznych, które zdecydowały o stosowaniu prawa materialnego. W dalszej części uzasadnienia wniosku skarżąca odwołuje się do określonego materiału sprawy (dowodów i okoliczności), co nie zmienia podstawy rozstrzygnięcia, bo jak wyżej wskazano na etapie przedsądu wiążą ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżony wyrok. Na tej podstawie Sąd powszechny mógł rozstrzygnąć spór wynikający z rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powódki – art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że skarżąca we wniosku nie wykazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).O kosztach orzeczono na podstawie § 9 ust. 1 pkt 1 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.