I PK 43/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 43/11

POSTANOWIENIE

Dnia 20 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf

w sprawie z powództwa F. Z.

przeciwko C. B. Spółce Akcyjnej w B.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 czerwca 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w B.

z dnia 15 grudnia 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.

Uzasadnienie

Powód F. Z. domagał się przywrócenia do pracy u pozwanego C. B. S.A. w

związku z wypowiedzeniem umowy o pracę.

Wyrokiem z 30 czerwca 2010 r., Sąd Rejonowy oddalił powództwo w całości.

Sąd ustalił, że powód pozostawał pracownikiem pozwanego na podstawie umowy o

pracę na czas nieokreślony na stanowisku Prezesa Zarządu. W dniu 22

października 2009 r. Rada Nadzorcza pozwanej spółki podjęła uchwałę o

odwołaniu powoda ze stanowiska oraz postanowiła wypowiedzieć powodowi

umowę o pracę. W dniach 22 i 23 października 2009 r. powód obecny był w pracy i

wykonywał swoje obowiązki. 23 października 2009 r. wręczono powodowi

wypowiedzenie umowy o pracę oraz uchwałę o odwołaniu go z funkcji. Powód

odmówił podpisu pod wypowiedzeniem stwierdzając, że jest chory, ma zwolnienie

lekarskie i skierowanie do szpitala oraz że w ogóle nie powinno go być w pracy. Po

tej rozmowie powód wyszedł z pracy, jego syn dostarczył zwolnienie za okres od 22

do 28 października 2009 r.

Sąd ocenił, że pozwany nie naruszył art. 41 k.p. wręczając wypowiedzenie

powodowi. Powód był bowiem obecny w pracy, a taka sytuacja nie jest objęta

ochroną na podstawie wymienionego przepisu. Wypowiedzenie okazało się także

zasadne, w związku z odwołaniem z funkcji, co uzasadniło oddalenie powództwa.

Rozpatrujący sprawę na skutek apelacji powoda Sąd Okręgowy w Bi.

wyrokiem z 15 grudnia 2010 r., zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że

zasądził na rzecz powoda odszkodowanie w związku z wadliwym rozwiązaniem

stosunku pracy. Sąd poczynił dodatkowe, następujące, ustalenia faktyczne. Powód

uskarżał się na bóle głowy przed 21 października 2009 r. W tym dniu otrzymał

polecenie przygotowania materiałów na posiedzenie Rady Nadzorczej. Po

godzinach pracy udał się do lekarza, od którego uzyskał zwolnienie lekarskie do

dnia 28 października oraz skierowanie do szpitala. Mimo złego stanu zdrowia

powód 22 października przybył do pracy i przygotowywał materiały na posiedzenie

Rady Nadzorczej. Tego samego dnia powód poinformował drugiego członka

zarządu, S. D., przebywającego w delegacji, o konieczności jego obecności w dniu

października

w

celu

podpisania

dokumentów

dla

Rady

Nadzorczej.

Poinformował go także o otrzymanym zwolnieniu lekarskim i skierowaniu do

szpitala. O posiedzeniu Rady w dniu 22 października, wbrew statutowi, nie

poinformowano powoda ani drugiego z członków zarządu. W dniu 23 października

powodowi oraz drugiemu z członków zarządu wręczono wypowiedzenia. Powód

został bezpośrednio po tym odwieziony przez syna do szpitala, doznał udaru

mózgu. S. D. nie przekazał działowi kadr ani biuru zarządu uzyskanej od powoda

informacji o chorobie powoda. W spółce – zgodnie ze statutem – do czynności z

zakresu prawa pracy delegowany był jeden z członków Rady Nadzorczej. Sąd

Okręgowy uznał, że pozwana spółka wiedziała o chorobie powoda, natomiast

wypowiedzenia

art. 8 k.p.

dokonano

w

sprzeczności

z

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wywiódł pełnomocnik pozwanej. Jako

okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał występowanie

w sprawie zagadnień prawnych: pytania, czy presja wywierana na pracownika w

celu wymuszenia obecności w pracy po to, by wręczyć wypowiedzenie jako

okoliczność faktyczna, stanowi nadużycie prawa do wypowiedzenia w rozumieniu

art. 8 k.p. a także, czy powiadomienie jednego członka zarządu przez drugiego o

przyczynie nieobecności w pracy może być uznane za powiadomienie pracodawcy

o przyczynie nieobecności w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i

Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu udzielania zwolnień od

pracy oraz usprawiedliwienia nieobecności w pracy (Dz. U. Nr 60 poz. 281 ze zm.)

w zw. z art. 368 § 4 k.s.h. Ponadto skarżący wskazał na potrzebę wykładni art. 8

k.p. przez odpowiedź na pytanie, czy przez nadużycie prawa można rozumieć bliżej

nieokreślone działania ze strony pracodawcy wobec pracownika, czy jest to

naruszenie skonkretyzowanych przepisów prawa materialnego. Wreszcie, zdaniem

pozwanego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na oczywiste i

rażące naruszenie art. 8 k.p. wbrew obowiązującym przepisom, ich wykładni

prezentowanej w orzecznictwie i doktrynie.

Sąd Najwyższy, zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie podlega przyjęciu do rozpoznania, nie występują

bowiem w sposób oczywisty okoliczności, które uzasadniałby jej rozpoznanie.

W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy pragnie zauważyć, że mnogość

okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania, ujętych w skardze

nie tyle nie przyczynia się do skuteczniejszego uzasadnienia takiego wniosku, ile –

wręcz przeciwnie – czyni go bezzasadnym.

W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał już uwagę, że

jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie

wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów)

generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi. Jak wskazano z

uzasadnieniu postanowienia z 21 października 2008 r., sygn. II PK 158/08

przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt.

1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt. 1

powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt. 4 powołanego przepisu).

Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy a

jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga

interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.

Stanowisko to w niniejszej sprawie znajduje o tyle silniejsze zastosowanie,

że skarżący jednocześnie twierdzi, iż w sprawie występuje potrzeba wykładni art. 8

k.p. i rozstrzygania poważnych wątpliwości na tle tego przepisu, a jednocześnie –

uważa, że przepis ten naruszono w sposób oczywisty. Skoro tak, to nie ma

potrzeby rozstrzygania żadnych wątpliwości, a ich sformułowanie stanowi jedynie

zbędny ornament, mający na celu stworzenie pozoru konieczności przyjęcia skargi

do rozpoznania.

Rzeczywiście, co do sformułowanych zagadnień i wątpliwości, należy

stwierdzić, że pozostają one po części sztuczne, po części natomiast w ogóle nie

mają waloru wątpliwości prawnych. I tak wątpliwości, czy zachowania pracodawcy

mogą stanowić o nadużyciu prawa do wypowiedzenia, czy też powinny to być

naruszenia prawa materialnego, wykazują rażące niezrozumienie istoty konstrukcji

nadużycia prawa. Nie można mówić o nadużyciu prawa w sytuacji, gdy określony

podmiot narusza normy prawa materialnego. Konstrukcja ta obejmuje właśnie

przypadki, w których zachowanie określonego podmiotu spełnia formalnie

wszystkie wymagania, natomiast z innych – pozaprawnych – np. społecznych czy

moralnych względów nie zasługuje na ochronę prawną.

Natomiast zagadnienie dotyczące zawiadomienia o zwolnieniu lekarskim nie

stanowi istotnego zagadnienia prawnego, nie ma bowiem powiązania z podstawami

skargi kasacyjnej. Obejmują one jedynie naruszenie art. 45 § 1 k.p. oraz art. 8 k.p.

Skarżący nie zarzucił ani naruszenia § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 15 maja 1996

r. w sprawie sposobu udzielania zwolnień od pracy oraz usprawiedliwienia

nieobecności w pracy ani art. 368 § 4 k.s.h. Jak wielokrotnie wskazywał Sąd

Najwyższy (por. np. postanowienie SN z dnia 6 czerwca 2005 r., I PK 48/05) brak

zakotwiczenia zagadnienia w podstawach skargi nie uzasadnia przyjęcia jej do

rozpoznania ze względu na to zagadnienie.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia o oczywistej zasadności skargi, Sąd

Najwyższy pragnie stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie nie tylko nie jest

oczywiście wadliwe, ale – w świetle poczynionych ustaleń faktycznych – stanowi

przykład prawidłowego zastosowania klauzuli nadużycia prawa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.