I PK 36/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 36/05

POSTANOWIENIE

Dnia 6 czerwca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza

w sprawie z powództwa T. Ka.

przeciwko właścicielowi M. "K." - K. G.

o zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 czerwca 2005 r.,

kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł.

z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt III APa …/04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny

wyrokiem z dnia 28 października 2004 r. oddalił apelację

pozwanego K. G. – właściciela M. „K.” od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 30 czerwca 2004 r. oraz orzekł o kosztach

procesu. Zaskarżonym apelacją wyrokiem Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego

K. G. – właściciela M. na rzecz T. K. kwotę 15.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami

od dnia 10 sierpnia 2001 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia. Ponadto

ustalił, że pozwany ponosi odpowiedzialność na przyszłość za dalsze skutki

wypadku przy pracy T. K. zaistniałego 26 stycznia 1999 r., oddalił powództwo w

pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach procesu.

Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji, z których

wynikało, iż powód doznał wypadku przy pracy czyszcząc nadziewarkę, którą to

czynność wykonywał z polecenia pracodawcy. Zdaniem Sądu Apelacyjnego

prowadzona przez pozwanego masarnia jest zakładem wprawianym w ruch za

pomocą sił przyrody, gdyż bez użycia urządzeń elektrycznych produkcja wędlin w

masarni byłaby możliwa jedynie w

10 – 20 %. Nie ma przy tym znaczenia,

wspomagający, zdaniem skarżącego, charakter urządzeń, skoro w tak istotnym

stopniu zwiększają efektywność i sprawność produkcji. Bez znaczenia jest, czy

pracodawca

ponosi

winę

za

powstały

wypadek,

gdyż

podstawą

jego

odpowiedzialności jest ryzyko związane z prowadzoną masarnią. Dla przyjęcia

odpowiedzialności pozwanego wystarczy, że zaistnieje ruch przedsiębiorstwa,

szkoda, której doznał powód a także związek przyczynowy

pomiędzy ruchem

przedsiębiorstwa lub zakładu a powstałą szkodą. Szkoda, której doznał powód, w

postaci 30 % uszczerbku na zdrowiu, a także ruch przedsiębiorstwa, w wyniku

którego doszło do wypadku nie budzą wątpliwości. Sąd Apelacyjny wskazał, iż

normalnym następstwem wykonywania przez pracownika poleceń służbowych, do

których nie został w ogóle przeszkolony, jest doprowadzenie do zdarzenia

bezpośrednio skutkującego powstaniem u niego szkody. Sąd Apelacyjny nie

stwierdził, aby w sprawie występowały okoliczności egzoneracyjne, które

zwalniałyby pozwanego z odpowiedzialności z tytułu zadośćuczynienia w związku z

wypadkiem, któremu uległ powód.

Pozwany wniósł kasację od powyższego wyroku.

Skarżonemu orzeczeniu zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego:

art. 435 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i art. 361 § 2 k.c. przez jego

niewłaściwe zastosowanie.

Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji wskazywał „potrzebę

rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy istotnej wykładni przepisów budzących

poważne wątpliwości, sprowadzających się do pytania: - czy w niniejszej sprawie

istniał adekwatny związek przyczynowy między ruchem przedsiębiorstwa, a

zdarzeniem w wyniku którego powód doznał uszczerbku na zdrowiu oraz, czy

przedsiębiorstwo prowadzone przez pozwanego, jego charakter i sposób

wykonywania funkcji masarskich pozwala na przyjęcie odpowiedzialności przez

pozwanego w oparciu o przepis art. 435 k.c.”

Kasacja zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez

oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów

procesu według norm przepisanych, w tym również kosztów postępowania

kasacyjnego ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, przy uwzględnieniu kosztów

dotychczasowego postępowania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 393 §1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji

do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy kasacja jest

oczywiście bezzasadna. Odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania nie może

nastąpić gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo albo gdy

zachodzi nieważność postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.).

Przedstawienie

potrzeby

wykładni

przepisów

prawa

jako

przesłanki

rozpoznania kasacji należy odnieść do rzeczywistych wątpliwości, związanych z

wykładnią przepisów prawnych, mających zastosowanie w sprawie.

Nie sposób jednak uznać by w niniejszej sprawie występują istotne

zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych. Świadczy o tym

już sam sposób przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do

rozpoznania. Wynika z niego pytanie o słuszność rozstrzygnięcia a nie wątpliwości

o charakterze prawnym. Wskazać w tym miejscu należy, iż o uznaniu danego

kompleksu za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 435 k.c. decyduje rodzaj

wykorzystywanej technologii i metod działalności. Czynnikiem dominującym, który

warunkuje jego prowadzenie, muszą być środki wykorzystujące rodzaje energii

przykładowo wymienione w tym przepisie (para, gaz, elektryczność, paliwa płynne).

Jest to kwestia ustaleń faktycznych, podobnie jak problem związku przyczynowego.

Na gruncie wskazanego w kasacji przepisu prawa istnieje bogate orzecznictwo

Sądu Najwyższego. Podnieść należy, iż "ruch przedsiębiorstwa" w rozumieniu

przepisu art. 435 § 1 k.c. to każdy przejaw jego działalności, wynikający z

określonej

struktury

organizacyjnej

i

funkcji

usługowo-produkcyjnej

przedsiębiorstwa. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2001 r. IV CKN

1563/00, LEX nr 52720). Oznacza to praktycznie, że wyrządzenie szkody przez

"ruch przedsiębiorstwa lub zakładu" ma miejsce zarówno wtedy, gdy szkoda jest

bezpośrednim skutkiem użycia sił przyrody i pozostaje w adekwatnym związku

przyczynowym z niebezpieczeństwem wynikającym z zastosowania tych sił, jak i

wtedy, gdy pozostaje w związku z samym tylko ruchem przedsiębiorstwa lub

zakładu jako całości. Dla powstania odpowiedzialności z art. 435 k.c. wystarczy już

wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa a szkodą

o charakterze coditio sine qua non

(por. m.in. T. Dybowski, w: System prawa

cywilnego, t. III, cz. 1, s.270, Ossolineum 1981, M. Safjan w: Kodeks cywilny.

Komentarz, red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2004, Tom I, s. 1078).

Nie stwierdziwszy by zaskarżone orzeczenie oczywiście naruszało prawo,

ani zostało wydane w warunkach nieważności postępowania, Sąd Najwyższy na

podstawie art. 3937 § 1 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.