I PK 31/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 31/05

POSTANOWIENIE

Dnia 30 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza

w sprawie z powództwa J.K.

przeciwko Nadleśnictwu S.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 30 maja 2005 r.,

kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w .

z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt V Pa …/04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 29 września 2004 r. oddalił apelację

powódki J. K. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w S. z dnia 17 listopada

2003 r. , którym to wyrokiem oddalono jej powództwo przeciwko Nadleśnictwu S. o

przywrócenie do pracy.

Sąd Okręgowy podzielił ustalenia Sądu pierwszej instancji, w myśl których

przyczyną rozwiązania z powódką stosunku pracy były zmiany struktury

organizacyjnej pozwanego mające na celu zmniejszenie zatrudnienia i kosztów

działalności. Wynikały one z polecenia jednostki nadrzędnej i strona pozwana miała

obowiązek je wdrożyć. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy trafnie

przeanalizował kryteria oceny pracowników przy doborze do zwolnienia. Sąd ten

wskazał, że nie jest uprawnione twierdzenie, że likwidacja stanowiska nie ma

miejsca wówczas, gdy zadania przypisane do stanowiska nadal są przez

pracodawcę realizowane a zatem zaproponowanie powódce przez zwierzchnika

wykonywania dotychczasowych obowiązków w oparciu o umowę zlecenia nie może

świadczyć o pozorności redukcji etatu. Natomiast odnośnie do molestowania i

znęcania się nad powódką przez jej zwierzchnika wskazano, iż ani powódka, ani jej

pełnomocnicy nie przedłożyli w tym zakresie żadnych dowodów.

Powódka wniosła kasację od powyższego wyroku.

Skarżonemu orzeczeniu zarzucała naruszenie prawa materialnego przez

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p., art. 45 k.p. oraz art. 10

ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych

zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy, „polegające na

przyjęciu, że w niniejszym stanie faktycznym sprawy nie zachodzą okoliczności

dające podstawę do uznania wypowiedzenia powódce umowy o pracę za

nieuzasadnione lub też sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz

uznanie za niezasadny zarzutu pozorności likwidacji stanowiska pracy”, czego

konsekwencją było zastosowanie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.

W kasacji podniesiono ponadto naruszenie przepisów postępowania, art.

231 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 316 k.p.c. art. 328 § 2 k.p.c., art. 379 pkt 5 k.p.c.

oraz art. 385 k.p.c. polegające na wysnuciu niewłaściwych wniosków odnośnie do

likwidacji stanowiska pracy powódki z przedłożonych przez stronę pozwaną

dowodów,

niewyjaśnieniu

wszystkich

istotnych

okoliczności

sprawy

przez

„oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków E. F. oraz J. K.

między innymi na okoliczności treści protokołu z 6 maja 2002 r., molestowania i

znęcania oraz wysokości oferowanych powódce zarobków po ustaniu zatrudnienia

u pozwanego, jak i molestowania oraz znęcania się nad powódką, przekroczeniu

zasady swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez dokonanie tej oceny w

sposób

dowolny”,

nierozważeniu

wszystkich

dowodów

oraz

okoliczności

podnoszonych przez powódkę (między innymi kwestii związanej z zarzutem

znajomości łączącej sędziego rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji z

nadleśniczym Nadleśnictwa S.-

A. L.) „oraz molestowania znęcania się nad

powódką przez jej zwierzchnika, bardzo lakonicznym uzasadnieniu orzeczenia,

nieważności postępowania poprzez pozbawienie powódki możności obrony jej praw

oraz oddaleniu apelacji jako bezzasadnej”.

Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji w niniejszej sprawie

powódka przedstawiła nieważność postępowania przez pozbawienie możności

obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) na skutek niedopuszczenia dowodu z zeznań

zawnioskowanego przez nią świadka E. . „między innymi na okoliczność

molestowania i znęcania się”, co do której Sąd drugiej instancji „na stronie 6

uzasadnienia wyroku (przedostatnie zdanie) wypowiada się, że „... ani ona ani jej

pełnomocnicy nie przedłożyli w tym zakresie żadnych dowodów”. Powódka

podnosiła także, iż między sędzią orzekającym w sprawie w pierwszej instancji a

nadleśniczym nadleśnictwa S. zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby

wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.)

Ponadto rozpoznanie kasacji uzasadniała potrzebą „weryfikacji przez Sąd

Najwyższy prawidłowości rozstrzygnięcia Sadu Okręgowego w K., w szczególności

z uwagi na wdrożenie dyrektywy 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie

zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień

grupowych (Dz.U. WE L 225 z 12.08.1998 r.), co wynika również z orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości”.

Kasacja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. przy

uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie

zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez przywrócenie powódki do pracy w

Nadleśnictwie S. na dotychczas zajmowanym stanowisku oraz zasądzenie od

pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 393 §1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji

do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy kasacja jest

oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy nie może natomiast odmówić przyjęcia

kasacji do rozpoznania wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty

narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność postępowania art. (393 § 2 k.p.c.).

Jako okoliczności uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania skarżąca

wskazywała występującą w sprawie nieważność postępowania, przejawiającą się w

pozbawieniu możności obrony jej praw przez niedopuszczenie dowodu z zeznań

powołanego przez powódkę świadka oraz orzekaniu w pierwszej instancji przez

sędziego, którego łączył stosunek osobisty z nadleśniczym.

Nieważność postępowania polegająca na pozbawieniu strony możności

obrony jej praw może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy strona jest tej możliwości

pozbawiona w całości, gdy strona rzeczywiście była pozbawiona możności obrony

swych praw i na skutek tego nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w

postępowaniu sądowym lub jego istotnej części. Odmowa dopuszczenia dowodu

nie pozbawia strony możności obrony jej praw. Orzecznictwo Sądu Najwyższego w

tej mierze jest jednolite (por. m.in., wyrok z dnia 19 listopada 1997 r. I PKN 377/97,

OSNP 1998 nr 17, poz. 509, wyrok z dnia 18 października 2001 r. IV CKN 478/00,

Lex nr 52795, wyrok z dnia 13 czerwca 2002 r. V CKN 1057/00 Lex nr 55517).

Nieuzasadniona jest także druga ze wskazywanych przez skarżącą

przesłanek dotyczących nieważności postępowania. Po pierwsze z treści art. 379

pkt 4 k.p.c. wynika, iż przepis ten odnosi się jedynie do sytuacji wyłączenia

sędziego z mocy ustawy, a zatem tylko w przypadkach wymienionych w art. 48

k.p.c. udział sędziego w postępowaniu powoduje nieważność tego postępowania.

Zarzut powódki dotyczy innej instytucji procesowej – wyłączenia sędziego na

wniosek strony uregulowanej w art. 49 k.p.c. Ponadto wzięcie przez Sąd Najwyższy

pod rozwagę nieważności postępowania dotyczy tylko nieważności postępowania

przed sądem drugiej instancji, gdyż kontrola kasacyjna dokonywana przez Sąd

Najwyższy obejmuje stosowanie prawa przez sąd drugiej instancji (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 21 sierpnia 1997 r. I CKN 825/97, OSNC 1998/5/81).

Nie jest także okolicznością uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania

przedstawiona przez powódkę „potrzeba weryfikacji przez Sąd Najwyższy

prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w K. w szczególności z uwagi na

wdrożenie dyrektywy 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania

ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych

(Dz.U. WE L 225 z 12.08.1998 r.), co wynika również z orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Sprawiedliwości”. W tej mierze podnieść należy, iż przedstawienie

okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania, jako element

konstrukcyjny

tego

nadzwyczajnego

środka

zaskarżenia,

powinno

być

dostatecznie skonkretyzowane, a zacytowany fragment kasacji nie jest zrozumiały.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 393 7 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy

orzekł jak w sentencji.