I PK 309/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 309/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 czerwca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący)

SSN Józef Iwulski (sprawozdawca)

SSN Herbert Szurgacz

w sprawie z powództwa M. W.

przeciwko F. Spółce Akcyjnej w C.

o odszkodowanie pieniężne i odprawę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 czerwca 2006 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w C.

z dnia 19 września 2005 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego

rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego

Sądowi Okręgowemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w K.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 19 listopada 2003 r., Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił powództwo M. W. przeciwko Przedsiębiorstwu

Energetycznemu Systemy Ciepłownicze S.A. o odszkodowanie i odprawę.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 10

marca 2004 r., zmienił wyrok Sądu Rejonowego i zasądził na rzecz powódki od

strony pozwanej kwotę 12.000 zł tytułem odprawy oraz kwotę 38.304 zł tytułem

odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę z naruszeniem przepisów o

wypowiadaniu umów, oddalając apelację powódki w części dotyczącej dodatkowej

odprawy w wysokości 9-miesięcznego wynagrodzenia.

Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 11 lutego 2005 r., I PK 178/04, uchylił wyrok

Sądu Okręgowego w punktach 1 i 3 oraz przekazał sprawę w tym zakresie do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

kasacyjnego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych wyrokiem z dnia 19 września 2005 rzmienił wyrok Sądu Rejonowego z

dnia 19 listopada 2003 r. w części (pkt 1 i 2) w ten sposób, że zasądził od strony

pozwanej na rzecz powódki kwotę 12.000 zł tytułem odprawy oraz kwotę 38.304 zł

odszkodowania za naruszające przepisy wypowiedzenie umowy o pracę.

Wyrok ten skargą kasacyjną zaskarżyła strona pozwana, która zarzuciła

naruszenie: 1) art. 45 § 1 i 2 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p. przez uznanie, że

wypowiedzenie warunków umowy o pracę narusza przepisy o wypowiadaniu umów;

2) art. 10 w związku z art. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o

szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z

przyczyn dotyczących zakładu pracy przez uznanie, że w zakładzie pracy strony

pozwanej nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych lub w

związku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi lub technologicznymi oraz że

przyczyny te stanowiły wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy

z powódką; 3) art. 8 k.p. przez uznanie, że żądania powódki nie stanowią

nadużycia prawa podmiotowego; 4) art. 20 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie

słusznego interesu pracodawcy; 5) art. 233 k.p.c. przez dowolną ocenę materiału

dowodowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną

w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw; w granicach zaskarżenia

bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Sąd Najwyższy

stwierdza, że w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji zachodzi nieważność

postępowania, gdyż skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa

(art. 379 pkt 4 k.p.c.). Zaskarżony wyrok został bowiem wydany w składzie trzech

sędziów zawodowych, któremu przewodniczyła sędzia Sądu Okręgowego w C., a

członkami składu orzekającego było dwoje sędziów Sądu Rejonowego w C.,

delegowanych przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia czynności w Sądzie

Okręgowym w C. na podstawie art. 77 § 1 i 46 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Zgodnie z

art. 46 § 1 zdanie pierwsze Prawa o u.s.p., w składzie sądu może brać udział tylko

jeden sędzia innego sądu. Przepis ten nie przewiduje żadnych wyjątków, gdyż takie

dotyczą jedynie możliwości przewodniczenia w składzie orzekającym (według art.

46 § 1 zdanie drugie i trzecie Prawa o u.s.p., sędzia sądu niższego nie może być

przewodniczącym składu sądu, ale Minister Sprawiedliwości może przyznać

sędziemu sądu rejonowego, delegowanemu do sądu okręgowego, prawo

przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez ten sąd w pierwszej instancji,

w składzie jednego sędziego i dwóch ławników albo w składzie jednego sędziego).

Rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym następuje w składzie trzech

sędziów zawodowych (art. 367 § 3 zdanie pierwsze k.p.c.). Oznacza to, że sąd

okręgowy rozpoznaje apelację w składzie trzech sędziów zawodowych, w którym

może brać udział tylko jeden sędzia sądu rejonowego delegowany do pełnienia

czynności

w

sądzie

okręgowym.

Wydanie

przez

sąd

okręgowy

wyroku

rozpoznającego apelację w składzie orzekającym, w którym brało udział dwóch

sędziów sądu rejonowego narusza art. 46 § 1 Prawa o u.s.p., jest to więc skład

sprzeczny z przepisami prawa, co oznacza nieważność postępowania (art. 379 pkt

4 k.p.c.). Nieważność postępowania ze względu na skład sądu orzekającego

sprzeczny z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.) zachodzi bowiem nie tylko, gdy

zostaną naruszone dotyczące tego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, ale

również, gdy zostaną naruszone przepisy ustrojowe (por. np. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2004 r., III SK 26/04, OSNP 2005 nr 5, poz. 72).

Z tych względów zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu na podstawie art.

39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Z uwagi na rodzaj stwierdzonego naruszenia

prawa, które miało miejsce przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Najwyższy

uznał za celowe przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. O kosztach

postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 108 § 2 k.p.c.

/tp/