I PK 260/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 260/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa A. C. ‎przeciwko O. Spółce Akcyjnej w P. ‎o przywrócenie do pracy i odszkodowanie,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 października 2014 r.,‎skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. ‎z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt VI Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z 27 listopada 2013 r. oddalił apelacje obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w P. z 23 kwietnia 2013 r., który przywrócił powoda do pracy.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. – „ponieważ w przedmiotowym stanie faktycznym sprawy istnieje potrzeba wykładni przepisu art. 8 k.p. w aspekcie możliwości podważenia tak szerokiej ochrony stosunku pracy społecznego inspektora pracy w związku z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o społecznej inspekcji pracy ze względu na przewidzianą w art. 8 k.p. klauzulę nadużycia prawa – przez czynienie z niego użytku w sposób oczywiście sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa”.Powód wniósł o nieprzyjęcie skargi do rozpoznania i zasądzenie kosztów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.Odwołuje się do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., której przedmiotem zainteresowania jest tylko sam przepis prawny ze względu na kwalifikowaną potrzebę wykładni, a nie jego zastosowanie w konkretnej sprawie. Zasadniczy mankament wniosku polega więc na tym, że eksponuje to drugie, czyli zastosowanie art. 8 k.p. w konkretnej sprawie, co mogłoby składać się na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Do tej podstawy przedsądu wniosek jednak nie odwołuje się i nawet hasłowo nie twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Natomiast wracając do wskazanej we wniosku podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., to wskazać należy, że art. 8 k.p. nie jest zwykłym przepisem w systemie prawa. Na gruncie stosunku pracy pełni podobną rolę jak art. 5 k.c. w prawie cywilnym. Chodzi o klauzule generalne (Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony).

W aspekcie podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest więc możliwa jedna i zamknięta wykładnia art. 8 k.p., gdyż rola tej regulacji jest wyjątkowa w systemie prawa. Sprawdza się z reguły do sytuacji szczególnych, których nie można stypizować – choćby nawet ze względu na nieprzewidywalność sytuacji (kazusów). Klauzula generalna pozwala na konieczną indywidualizacje konkretnych sytuacji, które wymagają odrębnego potraktowania. Oczywiście stosowanie art. 8 k.p. nie może być dowolne. Jednak określenie w tym zakresie granic w drodze orzecznictwa nie byłoby dozwolone ze względu na funkcję tego przepisu w systemie prawa, zresztą orzecznictwo tego nie czyni.

Nie ma więc podstaw ani potrzeby wykładni tego przepisu w aspekcie kryteriów przesłanki przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Dowodzi tego choćby brak sprzecznego orzecznictwa sądów w zakresie wykładni tego przepisu. Sprzeczności takiej wniosek nie wskazuje. Skoro ustawodawca uznaje, że klauzule generalne są w prawie nieodzowne, to nie jest rolą orzecznictwa, w tym również Sądu Najwyższego, dokonywanie wykładni, która ograniczałaby treść tych klauzul, gdyż nie jest możliwe a nawet uprawnione dokonanie pełnej egzemplifikacji sytuacji i okoliczności, do których te klauzule generalne mają lub mogą mieć zastosowanie.Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. oraz § 11 ust. 1 pkt 1 w związku z § 12 ust. 4 pkt 2 (stosowanego odpowiednio do odpowiedzi na skargę kasacyjną) rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.