I PK 259/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 259/04

POSTANOWIENIE

Dnia 4 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z powództwa J.F., S. S., M. S., L.K., H. C. i K. K.

przeciwko N. Spółce Węglowej Spółce Akcyjnej w T. i Kompanii Węglowej Spółce

Akcyjnej w K.

o wynagrodzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 kwietnia 2005 r.,

kasacji strony pozwanej Kompanii Węglowej Spółki Akcyjnej w K.

od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.

z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt IX Pa …/03,

odrzuca kasację.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z 27

kwietnia 2004 r. sygn. IX Pa …/03 na skutek apelacji pozwanej Kompanii Węgla

S.A. w .od wyroku Sądu Rejonowego w J. z 26 sierpnia 2003 r., sygn. akt IV P

…/02, zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 9 w ten sposób, że zasądzoną na rzecz

powoda L. K. kwotę obniżył do kwoty 807, 02 zł. (osiemset siedem złotych 02/100),

na rzecz powoda S. S. do kwoty 1614, 64 zł. (jeden tysiąc sześćset czternaście

złotych 64/100) na rzecz powoda M. S. do kwoty 1614, 04 zł. (jeden tysiąc sześćset

czternaście złotych 04/100), na rzecz powoda E. G. do kwoty 192, 04 zł. (sto

dziewięćdziesiąt dwa złote 04/100) na rzecz J. F. do kwoty 648, 62 zł. (sześćset

czterdzieści osiem złotych 62/100), na rzecz K. K. do kwoty 1153,54 zł. (jeden

tysiąc sto pięćdziesiąt trzy złote 54/100) a na rzecz H. C. do kwoty 679, 24 zł.

(sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych 24/100) oddalając powództwo w części

dotyczącej kosztów przejazdu, ponadto oddalił apelację w pozostałej części.

Od powyższego wyroku pozwana Kompania Węglowa S.A. w K. wniosła

kasację, w której zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej

powodów: […], zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego

wykładnię, a w szczególności art. 78 § 1 K.p. w związku z art. 22 ust. 1 ustawy z

dnia 26 listopada 1998 r. o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do

funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej i zadaniach gmin górniczych

(Dz.U. Nr 162, poz. 1112), poprzez uznanie, iż świadczenie socjalne nie stanowi

100% wynagrodzenia pracownika będącego na urlopie górniczym, będącego

podstawą do obliczenia wysokości: nagrody z okazji Dnia Górnika, dodatkowej

nagrody rocznej- czternastej pensji oraz nagrody jubileuszowej obliczanej zgodnie

z zakładowym Układem Zbiorowym Pracy.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w

części objętego kasacją, zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 3933 § 1 k.p.c. określa konieczne składniki kasacji. W pkt 3 tego

przepisu wskazano, że kasacja powinna zawierać przedstawienie okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie. Przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie kasacji jest jej istotnym elementem, którego brak nie pozwala na

ocenę czy w sprawie występują przesłanki ustawowe dla poddania kasacji

rozpoznaniu. Brak tego elementu jest uznawany w orzecznictwie za brak nie

podlegający uzupełnieniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada

2000 r., II CKN 1385/00 – OSNC 2001/3/51 oraz z dnia 30 maja 2001 r., III CZ

36/01 – OSNC 2002/2/22).

W ocenie Sądu Najwyższego z art. 393 § 1 i 2 k.p.c. wynika, że tak zwany

przedsąd, a więc badanie czy w sprawie występują okoliczności uzasadniające

przyjęcie kasacji do rozpoznania, jest możliwy dopiero po stwierdzeniu, że kasacja

przytacza okoliczności, które – w ocenie strony skarżącej – uzasadniają przyjęcie

jej do rozpoznania. Jeżeli kasacja ten konieczny element zawiera – nie ma podstaw

do jej odrzucenia, zaś Sąd Najwyższy przystępuje do oceny czy jest merytoryczna

podstawa do przyjęcia kasacji do rozpoznania.

W orzecznictwie zostało wyjaśnione, że spełnienie wymagania z art. 393 3 § 1

pkt 3 k.p.c. powinno przybrać formę wyodrębnionego strukturalnie wywodu

prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie to konkretnie występujące w sprawie

okoliczności pozwalają zakwalifikować kasację do rozpoznania i uzasadni dlaczego

odpowiadają

one

ustawowemu

katalogowi

przesłanek

usprawiedliwiających

przyjęcie kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 17 października 2001 r.,

III CZ 98/01, OSNC 2002/5/71; z 30 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC 2002/2/22;

czy z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11).

W uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002 r.,

sygn. akt III CZP 72/02 (publ. Biuletyn SN 2002 r., nr 12, poz. 8) przyjęto, iż z treści

całego art. 393 k.p.c. wynika, że przepis ten przewiduje cztery następujące

okoliczności, w których Sąd Najwyższy nie może odmówić przyjęcia kasacji do

rozpoznania:

-

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

-

istnieje

potrzeba

dokonania

wykładni

przepisów

budzących

poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie,

-

zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo,

-

zachodzi nieważność postępowania przed sądem odwoławczym.

Katalog ten ma charakter rozłączny w tym sensie, że istnienie którejkolwiek

przyczyny jest wystarczającą przesłanką przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Skarżący powinien wypełnić ciążący na nim obowiązek wynikający z art.

3933 § 1 pkt. 3 K.p.c. poprzez przytoczenie szczegółowej argumentacji prawnej,

wykazującej, że w przyjętych ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę

zaskarżonego orzeczenia, zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych w art. 393

K.p.c. przesłanek, uzasadniających zakwalifikowanie kasacji do merytorycznego

rozpoznania.

W rozpoznawanej sprawie nie występują okoliczności, które z urzędu

uzasadniałyby zmianę albo uchylenie zaskarżonego wyroku, gdyż nie zachodzi

nieważność postępowania. Analiza treści przesłanek tworzących ustawowy katalog

okoliczności, uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania, prowadzi do

wniosku, że wszystkie one mają charakter kwalifikowany w tym sensie, iż każda z

nich przekracza miarę „zwykłego” naruszenia prawa, stanowiącego zazwyczaj

wystarczającą podstawę innych środków odwoławczych. W przypadku okoliczności

z pkt 1-2 § 1 art. 393 k.p.c. stwierdzenie to jest oczywiste – wynika wprost z

brzmienia tego przepisu. Także sformułowanie pierwszej przesłanki z art. 393 § 2

akcentuje jej niezwyczajność, ponieważ wymaga się tu naruszenia prawa w stopniu

„oczywistym”, czyli rażącego, widocznego na pierwszy rzut oka, bez potrzeby

zagłębiania się w sprawę. Wreszcie nieważność postępowania jest kwalifikowana

przez samą ustawę jako okoliczność wyjątkowa, nadzwyczajna, dlatego że sądy

wszystkich instancji, włącznie z Sądem Najwyższym, zobowiązane są brać ją pod

rozwagę z urzędu.

W przywoływanej uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego wyjaśniono,

że rzeczą profesjonalisty sporządzającego kasację jest wskazanie konkretnych

przyczyn występujących w sprawie, mających uzasadnić jej merytoryczne

rozpoznanie.

Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.