I PK 247/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 247/04

POSTANOWIENIE

Dnia 15 marca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Kijowski

w sprawie z powództwa J. D.

przeciwko Urzędowi Miasta i Gminy w Ł.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 marca 2005 r.,

kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w C.

z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV Pa …/04,

odrzuca kasację.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy -

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C., po

rozpoznaniu sprawy z powództwa J. D. przeciwko Urzędowi Miasta i Gminy w Ł.,

wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2004 r. (IV Pa …/04) oddalił apelację powódki od

wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 27 stycznia 2004 r. (IV P …/03),

oddalającego jej powództwo, w którym domagała się ustalenia istnienia stosunku

pracy na stanowisku sekretarza gminy na podstawie aktu powołania.

W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przejął jako własne

ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił

ich prawną kwalifikację. Powódka J. D., uchwałą Nr IX/71/95 Rady Miejskiej w Ł. z

dnia 20 października 1995 r. została wybrana na stanowisko zastępcy burmistrza

Miasta i Gminy Ł. Jednocześnie powierzono jej pełnienie funkcji sekretarza Gminy.

Na mocy kolejnej uchwały Nr I/4/98 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 30 października

1998 r. powódka ponownie została wybrana na stanowisko zastępcy burmistrza.

Zakres jej obowiązków wynikał zarówno z pełnienia funkcji zastępcy burmistrza,

jak też sekretarza Gminy. Czynności te wykonywała do listopada 2002 r. Przy

obejmowaniu zadań sekretarza Gminy powódka nie składała ślubowania. Za swoją

pracę była wielokrotnie wynagradzana. Od dnia 21 listopada 2002 r. przebywała na

zwolnieniu lekarskim. Dnia 28 marca 2003 r. otrzymała świadectwo pracy, w którym

zaznaczono, że stosunek pracy uległ rozwiązaniu wskutek wygaśnięcia mandatu

(art. 73 § 2 k. p.).

Istota sporu sprowadzała się zdaniem Sądu Okręgowego do ustalenia czy

powierzenie obowiązków sekretarza przy okazji wyboru na stanowisko zastępcy

burmistrza może tworzyć równoległy i zarazem samoistny stosunek pracy. W

ocenie Sądu podstawowy stosunek pracy wynikał z wyboru, zaś z faktu, iż tym

aktem

powierzono także

pewne czynności treściowo inne niż związane ze

stanowiskiem z wyboru nie wynika, że nawiązał się równoległy, a później samoistny

stosunek pracy.

Kasację od powyższego wyroku wniosła powódka. Zaskarżając wyrok w

całości, zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego – art. 18 ustawy z dnia 8

marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r., Nr 142,

poz. 1591 ze zm.), wyrażające się w przyjęciu, że nie został z nią nawiązany

stosunek pracy na podstawie powołania na stanowisko sekretarza gminy.

Wskazując na powyższe naruszenia, wniosła ona o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w .

Sądowi Rejonowemu w Z., przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego

według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja podlega odrzuceniu. Według przepisu art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c.

kasacja powinna zawierać przedstawienie okoliczności warunkujących przyjęcie jej

do rozpoznania, i to niezależnie od zamieszczenia w niej przewidzianego przez

art. 3933 § 1 pkt 2 uzasadnienia podstaw kasacyjnych, co skądinąd jasno wynika z

oddzielnego unormowania tych rygorów w dwóch powołanych przepisach (por.

postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001 r., z. 3,

poz. 52). Innymi słowy, jeżeli skarżący nie wskazał w kasacji okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie, to ustawowy obowiązek ich przedstawienia nie

jest spełniony, choćby nawet dały się ewentualnie wywieść z uzasadnienia tego

specyficznego środka zaskarżenia, pomyślanego – zwłaszcza po zmianach

dokonanych ustawą z dnia 24 maja 2000 r. – przede wszystkim w interesie

publicznym, rozumianym jako zapewnienie jednolitej wykładni i wkładu w rozwój

prawa oraz jurysprudencji (por. postanowienia SN z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ

178/99, OSNC 2000 r., z. 7-8, poz.147 oraz z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00,

OSNC 2001 r., z. 10, poz.156 ). Dlatego wnoszący kasację, który przykładowo

powołuje się na występowanie w danej sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

powinien zagadnienie to sformułować i wskazać argumenty prowadzące do jego

rozbieżnych ocen (por. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., I CZ 35/01,

OSNC 2002 r., z. 1, poz.11).

Stawianie kasacji wysokich wymagań profesjonalnych (art. 393 2 k.p.c.) w

pełni przy tym usprawiedliwia tezę, że okoliczności uzasadniające rozpoznanie

kasacji powinny być, podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w art. 393 3 §

1 k.p.c.) przedstawione w wydzielonej części kasacji, jako odrębny typograficznie

element pisma procesowego, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze

wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienie, a także wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem

zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Kasacja powinna być zatem tak

skonstruowana i zredagowana, aby zarówno przeciwnik procesowy, jak i Sąd

Najwyższy nie musiał poszukiwać w wywodzie kasacyjnym, a tym bardziej

domyślać się wszystkich jej elementów (postanowienie SN z dnia 20 maja 2001 r.,

III CZ 36/01, OSNC 2002 r. nr 2, poz. 22).

Przedmiotowa kasacja nie spełnia tych wymagań, gdyż nie wskazuje żadnej z

podstaw jej

rozpoznania określonych w art. 393 k.p.c. Nieprzedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest zaś

konstrukcyjnym charakterze

jej wadą istotną, o

i wyklucza uzupełnienie tego braku, co kasację, a

właściwie jej namiastkę, czyni niedopuszczalną

(postanowienie SN z dnia 9

listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001 r., z. 3, poz. 51). W takiej sytuacji

chodzi przy tym

jedynie o wyraźne i umotywowane stwierdzenie, że w danej

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni

przepisów

prawnych

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jeżeli – zdaniem wnoszącego kasację –

zaskarżone orzeczenie pozwala na takie stwierdzenie, to żadną miarą nie sposób

uznać, iżby nie było możliwe jego przedstawienie, co samo przez się warunkuje

dopuszczenie kasacji do tzw. ”przedsądu”( art. 393 i art. 393 7 §1 k.p.c.), w trakcie

którego liczy się dopiero siła argumentów przemawiających za faktycznym

przyjęciem sprawy do rozpoznania przez naczelny organ władzy sądowniczej (por.

postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10,

poz.157). Odmowy przyjęcia kasacji

do rozpoznania nie wyłącza natomiast

ograniczenie się skarżącego do stwierdzenia, że

nie jest ona oczywiście

bezzasadna i zaniechanie wskazania przesłanek z art.393 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. (por.

postanowienie SN z dnia 5 kwietnia 2001 r., 30/01, OSNC 2001 r., z. 11, poz.168 ).

To samo dotyczy ewentualnego

zamieszczenia w kasacji stwierdzeń, że

zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo lub że zachodzi nieważność

postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.), gdyż podobne wypowiedzi mogą być

kwalifikowane przede wszystkim jako element uzasadnienia podstaw kasacyjnych,

a nie jako „przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie kasacji”

(por. postanowienie SN z dnia 27 listopada 2001 r., III CKN 462/01, OSNC 2002 r.,

z. 4, poz. 56). Posłużenie się przez skarżącego ostatnio zacytowanym zwrotem

ustawowym z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. świadczy co najwyżej, że przepis ten jest

stronie znany, a nie o tym, że się do niego zastosowała (por. postanowienie SN z

dnia 17 października 2001 r., III CZ 98/01, OSNC 2002 r., z. 5, poz.71).

Powyższe orzecznictwo znalazło potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego

w składzie połączonych Izb: Cywilnej oraz Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02 (OSNC 2003 r., z. 7-8, poz.

92) nawet jeśli w uchwale tej uznano skądinąd, że dla spełnienia rygoru z art. 393 3

§1 pkt 3 k.p.c. „wystarczy” wykazanie przez stronę, iż zaskarżone orzeczenie

„oczywiście narusza prawo” lub zachodzi „nieważność postępowania” (art. 393 § 2

k.p.c.). Jest jednak oczywiste, że owo „wykazanie” nie może się ograniczyć do

przytoczenia cytowanych zwrotów ustawowych, tylko musi być szczegółowo

umotywowane.

Z tych względów kasacja powinna być już odrzucona przez Sąd drugiej

instancji z mocy art.3935 k.p.c. Na podstawie tego przepisu oraz zgodnie z art.

3937 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy skorygował więc brak podobnego rozstrzygnięcia i

orzekł, jak w sentencji.