I PK 208/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 208/11

POSTANOWIENIE

Dnia 29 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko

P.K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2012 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 31 maja 2011 r.,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę

zł

(dziewięćset

złotych)

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r. oddalił apelację

strony powodowej od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 25 maja 2009 r., oddalającego powództwo „R.” spółki z o.o. o

zasądzenie od pozwanego P. K. kwoty 25.635,37 zł z odsetkami ustawowymi.

Strona powodowa wywiodła skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją

na podstawie naruszenia prawa materialnego w postaci art. 498 § 1 k.c., art. 499 §

1 k.c., art. 61 k.c. i art. 11 w związku z art. 29 § 1 k.p., a także na podstawie

naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 381 k.p.c. i art. 385 k.p.c., wniosła o

zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie apelacji strony powodowej w

całości oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania we wszystkich

instancjach, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

procesu, bądź o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania.

W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania,

albowiem w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, a nadto skarga jest

oczywiście uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej

do rozpoznania, a na wypadek przyjęcia skargi do rozpoznania – o jej oddalenie, a

także o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów

postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika z

art. 3984 § 2 k.p.c., wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Wymóg ten wiąże się, jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu

Najwyższego, z przesłankami rozważanymi przez ten Sąd podczas tzw.

„przedsądu", a więc na posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki te określone są w

art. 3989 § 1 k.p.c. i tylko one podlegają badaniu w tej fazie postępowania, a

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje wtedy, gdy zachodzi choćby

jedna z nich.

Z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wynika, że Sąd Najwyższy nie może odmówić

przyjęcia skargi do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne. Wskazany wyżej przepis wymaga przede wszystkim tego, by zagadnienie

prawne występowało „w sprawie”. Zagadnienie prawne powstaje zatem w związku

z istniejącym w sprawie stanem faktycznym, a wyjaśnienie zagadnienia ma służyć

właściwemu rozstrzygnięciu sprawy. Tego warunku nie spełnia „zagadnienie

prawne” sformułowane przez skarżącego jako pytanie o to, czy „z uwagi na zasady

ekonomiki procesowej strona może skutecznie zgłaszać zarzut potrącenia przez

cały okres trwania sprawy sądowej”, czyli także w postępowaniu apelacyjnym.

Skonstruowane zostało bowiem w oderwaniu od podstawy rozstrzygnięcia, w której

przyjęto, że oświadczenie pozwanego o potrąceniu jego wierzytelności z

wierzytelnością strony powodowej zostało skutecznie złożone na rozprawie przed

Sądem pierwszej instancji w dniu 18 sierpnia 2008 r. Nie można uznać więc, że

przedstawiony przez skarżącego problem, odnoszący się do możliwości złożenia

oświadczenia o potrąceniu w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji,

występuje „w sprawie”, wobec czego nie ma też możliwości stwierdzenia, iż

wykazana została potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na

tę przesłankę.

Odnośnie

zaś

do

drugiego

pytania

nazwanego

przez

skarżącego

zagadnieniem prawnym, a mianowicie „czy pozwany może skutecznie dokonać

potrącenia swojej wierzytelności z wierzytelnością dochodzoną przez powoda, która

powstała w wyniku bezprawnego zawładnięcia środków finansowych przez

pozwanego”, to w ogóle nie ma możliwości uznania go za istotne zagadnienie

prawne. Powołanie się na tego rodzaju przesłankę „przedsądu” wymaga bowiem

sformułowania takiego zagadnienia oraz przedstawienia argumentów prawnych,

które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Jeżeli zaś

chodzi o samo sformułowanie zagadnienia prawnego, podnieść należy dodatkowo,

że zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w judykaturze, skarżący ma w tym

zakresie obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego w sprawie

problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki przyjęty jest przy

przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie

art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK

75/06, niepublikowane). Sformułowane zagadnienie winno zatem odwoływać się w

sposób

generalny i

abstrakcyjny

do

treści

przepisu,

który nie

podlega

jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się

do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako

najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem

działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę

obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie

praktyki stosowania prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego

2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147). Lakoniczne pytanie

skarżącego, nieodwołujące się nawet do treści przepisu prawa, którego miałyby

dotyczyć wątpliwości, warunków tych nie spełnia.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony również w ten sposób, że skarga jest oczywiście

uzasadniona, nie można jednak uznać, że skarżący zdołał wykazać istnienie tej

przesłanki. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie ma

bowiem żadnych argumentów przemawiających za jej oczywistą zasadnością.

Skarżący w istocie odwołał się bowiem do podstaw skargi, wskazując że „w

przypadku, gdyby nie doszło do opisanego w skardze naruszenia prawa, a Sąd I i II

instancji zastosowałby prawidłowo przepisy prawa materialnego i postępowania, tj.

przyjąłby, że nie doszło do skutecznego potrącenia rzekomej wierzytelności

pozwanego z należnością powoda, to zapadłby odmienny wyrok – zasądzający

żądaną kwotę na rzecz strony powodowej. Tymczasem na skutek wadliwości

interpretacji przez Sąd przepisów prawa powództwo uległo oddaleniu”. Odwołanie

się dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania do podstaw skargi

nie może zaś wywołać żadnego skutku nie tylko dlatego, że podstawy skargi nie

podlegają badaniu na tym etapie postępowania przed Sądem Najwyższym, ale

również z tego względu, iż rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z

przyczyn kwalifikowanych, gdyż tylko one decydują o wyniku „przedsądu”.

Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje zatem

skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd,

że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi

kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do

rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów

prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej

prima

facie,

przy

wykorzystaniu

podstawowej

wiedzy

prawniczej

(por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX

nr 82274).

Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego

skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 398 9 k.p.c. i art. 39821 w

związku z art. 108 § 1 k.p.c. należało postanowić jak w sentencji.