I PK 208/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 208/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 stycznia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Herbert Szurgacz (przewodniczący)

SSN Katarzyna Gonera

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa D. R.

przeciwko "R." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 stycznia 2007 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt (...),

uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację

powoda oraz orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie

przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelacje powoda i pozwanej od

wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z 30

grudnia 2004 r., sygn. akt (...), w którym Sąd Okręgowy: (1) zasądził od pozwanej

tytułem wynagrodzenia: a) 9595 zł brutto z ustawowymi odsetkami od 10 września

2000 r., b) 9595 zł brutto z ustawowymi odsetkami od 10 października 2000 r., (2)

nadał wyrokowi w pkt 1a rygor natychmiastowej wykonalności, (3) zasądził od

powoda na rzecz pozwanego 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego, (4) oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

W pozwie powód domagał się zasądzenia od pozwanej 47 975 zł. tytułem

zaległego wynagrodzenia za okres od sierpnia do grudnia 2000 r. oraz 19 109,07

zł. tytułem odprawy należnej w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa.

Sąd Okręgowy ustalił, że powód zatrudniony był od 2 stycznia 1997 r. na

podstawie umowy o pracę na stanowisku prezesa zarządu. 9 sierpnia 2000 r.

nadzwyczajne zgromadzenia wspólników podjęło uchwałę o odwołaniu go z tego

stanowiska i powołaniu na nie R. R. Po odwołaniu powód wykorzystywał urlop

wypoczynkowy w okresie od 4 do 31 sierpnia oraz od 4 do 25 września 2000 r. 6

września 2000 r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zostało złożone pismo,

podpisane przez powoda, o wyrejestrowaniu go z ubezpieczenia społecznego.

Natomiast 1 października 2000 r. powód zarejestrował prowadzenie działalności

gospodarczej.

Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że umowa o

pracę rozwiązana została między stronami na podstawie porozumienia stron z

dniem 30 września 2000 r. Do takiego wniosku prowadzi to, że powód z chwilą

odwołania

go

ze

stanowiska

prezesa

rozpoczął

wykorzystywanie

urlopu

wypoczynkowego, sam podpisał druki wyrejestrowujące go z ubezpieczenia

społecznego, w październiku 2000 r. zgłosił prowadzenie działalności gospodarczej

i uzyskał wpis do ewidencji. Ponadto także z innymi członkami zarządu – R. R. i K.

R. rozwiązano umowy o pracę za porozumieniem stron. Wobec tego przedłożone

przez powoda pismo o wypowiedzeniu mu umowy o pracę stanowi faktycznie

jedynie dowód rozliczenia się powoda ze stroną pozwaną. Sąd stwierdził również,

że od stycznia do września 2000 r. powód nie otrzymywał wynagrodzenia za pracę.

Jednakże jedynie wynagrodzenie za sierpień i wrzesień nie uległo przedawnieniu.

Z tych względów Sąd uznał zasadność roszczenia powoda jedynie w zakresie

wynagrodzenia za sierpień i wrzesień 2000 r., a w pozostałej części powództwo

oddalił.

Apelację od powyższego wyroku złożyły obie strony.

Co do apelacji powoda Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji

przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe w sprawie, słusznie ustalając,

w oparciu o zgromadzony materiał, iż żądanie powoda mogło być uwzględnione

jedynie w zakresie wynagrodzenia za pracę za okres dwóch miesięcy. Z ustalonych

okoliczności wynika, że łącząca strony umowa o pracę została rozwiązana na mocy

porozumienia stron z dniem 30 września 2000 r. o czym świadczy fakt

wyrejestrowania się w tym czasie powoda z ubezpieczenia społecznego z tytułu

zatrudnienia u strony pozwanej, a także podjęcie przez niego działalności

gospodarczej. Istniały zatem podstawy do przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że

skierowane do powoda pismo z 30 września 2000 r. stanowiło w rzeczywistości

dowód rozliczenia się przez niego z powierzonej mu dokumentacji i sprzętu. Pismo

to nie stanowi oświadczenia o wypowiedzeniu łączącej strony umowy o pracę, gdyż

nie spełnia wszystkich wymogów przewidzianych w tym zakresie w Kodeksie pracy.

W

tej

sytuacji

wynagrodzenia

brak

za

było

okres

podstaw

do

wypowiedzenia.

przyznania

W

powodowi

konsekwencji

żądanego

powodowi

nie

przysługuje również odprawa pieniężna, skoro umowa o pracę nie została

rozwiązana z przyczyn dotyczących pracodawcy. Zajmowane przez powoda

stanowisko nie zostało zlikwidowane, gdyż uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia

wspólników z 9 sierpnia 2000 r., odwołującą powoda ze stanowiska prezesa

zarządu, jednocześnie powołano na to stanowisko inną osobę. Sąd Apelacyjny

przyjął również, że żądanie wynagrodzenia za okres 7 miesięcy od stycznia do lipca

2000 r. uległo przedawnieniu, bowiem zgodnie z art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze

stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym

roszczenie stało się wymagalne. W ocenie Sądu roszczenie dotyczące tego

wynagrodzenia objęte było rozstrzygnięciem zaskarżonego wyroku, skoro w

punkcie 4 sentencji oddalono powództwo w pozostałym zakresie, a w uzasadnieniu

stwierdzono jego przedawnienie. Także apelacja strony pozwanej nie zawiera

uzasadnionych podstaw, ponieważ brak jest podstaw do uznania, że pozwana w

odpowiedzi na pozew podnosiła zarzut potrącenia swoich wierzytelności z tytułu

udzielanych powodowi zaliczek.

W skardze kasacyjnej powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w części

oddalającej apelację powoda oraz w części dotyczącej kosztów procesu, opierając

skargę na podstawie naruszenia prawa materialnego, przez błędną wykładnię lub

niewłaściwe zastosowanie: (-) art. 291 § 1 k.p., polegające na przyjęciu, że

roszczenie o wynagrodzenie za okres od stycznia do lipca 2000 r. uległo

przedawnieniu, podczas gdy przedłużenie pismem z 30 września 2000 r. okresu

wymagalności roszczenia o wynagrodzenie za okres od stycznia do lipca 2000 r. do

2005 r. spowodowało, że dopiero od tego momentu rozpoczął bieg trzyletni okres

przedawnienia, a zatem roszczenie to nie uległo przedawnieniu, (-) art. 291 § 1 k.p.,

polegające na przyjęciu, że przedawnienie sąd uwzględnia z urzędu, podczas gdy

przedawnienie sąd uwzględnia tylko na zarzut, a pozwany takiego zarzutu nie

podniósł. Ponadto pozwana podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów

postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 391

k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. polegającego na niewyjaśnieniu, jakich

wymogów dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę, opisanych w Kodeksie

pracy, nie spełnia pismo z 30 września 2000 r., podczas gdy obowiązkiem Sądu

było dokładne wyjaśnienie dlaczego to pismo nie stanowi wypowiedzenia, a brak

takiego

wyjaśnienie

uniemożliwia

stronom,

ich

pełnomocnikom

i

Sądowi

kasacyjnemu prawidłową ocenę zaskarżonego orzeczenia. Skarżący wniósł o

uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego

postępowania, w tym kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, jak

również kosztami zastępstwa adwokackiego, według norm przepisowych lub spisu

kosztów oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. (w związku z art. 391

k.p.c.). W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut wadliwego sporządzenia

uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia może okazać się zasadny, gdy z powodu

braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w art. 328 § 2 k.p.c. zaskarżone

orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W istocie rzeczy to, czy sprawa

została wadliwie, czy prawidłowo rozstrzygnięta nie zależy od tego, jak zostało

napisane uzasadnienie, co znajduje potwierdzenie w art. 39814 k.p.c. w myśl

którego Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną także wtedy, gdy mimo błędnego

uzasadnienia orzeczenie odpowiada prawu (zob. wyroki SN z: 17 marca 2006 r., I

CSK 63/05, LEX nr 179971; 18 marca 2003, IV CKN 1862/00, LEX nr 109420; 20

lutego 2003, I CKN 65/01, LEX nr 78271). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku

jasno wynika, że

Sąd Apelacyjny nie uznał pisma z 30 września 2000 r. za

wypowiedzenie, głownie dlatego, że podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, iż

rozwiązanie stosunku pracy powoda nastąpiło za porozumieniem stron. W tej

sytuacji nie można zaaprobować zarzutu skarżącego, że Sąd Apelacyjny nie

wyjaśnił, dlaczego pismo z 30 września 2000 r. nie stanowi w jego ocenie

wypowiedzenia umowy o pracę. W związku z tym Sąd Najwyższy jest związany

podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku przy ocenie naruszenia prawa

materialnego.

Trafne okazały się natomiast zarzuty naruszenia art. 291 § 1 k.p. Istotnie,

uznając, że „żądanie wynagrodzenia za okres 7 miesięcy, od stycznia do lipca 2000

r. uległo przedawnieniu, bowiem zgodnie z art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku

pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się

wymagalne” Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę, że w piśmie z 30 września 2000 r.

o wypowiedzeniu powodowi umowy o pracę pozwany stwierdził, iż „zaległe

wynagrodzenia (od stycznia 2000), wynagrodzenie za pracę i należną odprawę,

/wraz z odsetkami/ Spółka R. zobowiązuje się wypłacić najpóźniej do 2005 r.”

Nieuwzględnienie tego oświadczenia, a szczególnie nierozważenie, czy zawiera

ono uznanie roszczenia w rozumieniu art. 295 § 1 pkt 2 k.p. uzasadnia zarzut

niewłaściwego zastosowania art. 291 § 1 k.p. Słusznie również skarżący zarzucił

uwzględnienie przez Sąd Apelacyjny upływu terminu przedawnienia z urzędu. Sąd

Najwyższy w obecnym składzie w pełni podziela przyjęte w orzecznictwie

stanowisko, zgodnie z którym w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy sąd nie

uwzględnia z urzędu upływu terminu przedawnienia (uchwała SN z 10 maja 2000 r.,

III ZP 13/00, OSNP 2000, nr 23, poz. 846; także uzasadnienie uchwały z dnia 6

marca 1998 r., III ZP 50/97, OSNAP 1998 r. Nr 18, poz. 534).

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 39815 § 1 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art.

108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.

.

/tp/