I PK 201/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 201/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z powództwa D. J. ‎przeciwko J. Spółce Akcyjnej w J. ‎o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 grudnia 2019 r.,‎skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.‎z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt IX Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2025 zł (dwa tysiące dwadzieścia pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w K., IX Wydział Pracy oddalił apelację pozwanej J., S.A. w J. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 listopada 2017 r., zasądzającego na rzecz powoda D. J. kwotę 50.504,85 zł z odsetkami tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Wyrok zapadł w stanie faktycznym, w którym powoda - nadsztygara górniczego pod ziemią - obowiązywał czas pracy w wymiarze 7,5 godzin na dobę oraz 37,5 godzin na tydzień przy 5-dniowym tygodniu pracy. W spornym okresie powód pracował ponad tę normę, wykorzystując dodatkowo ok. 2 godziny na przygotowanie miejsca pracy, zapoznanie się z przebiegiem pracy na innych zmianach, omówienie bieżących problemów i zagrożeń z nadsztygarami, przebranie się w odzież ochronną, pobranie sprzętu, ustalenie frontu robót z podwładnymi pracownikami, podział pracy, a także odpowiedni czas po zakończeniu zmiany (pisanie raportów, kontrola wyjazdu załogi itp.).W skardze kasacyjnej strona pozwana zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 151 § 1, 1511 § 1 k.p. w związku z art. 128 § 1 w związku z art. 22 § 1 k.p. oraz § 24 ust. 4 pkt 1 i 2 regulaminu pracy w związku z art. 9 k.p. przez „błędne przyjęcie, że czynności wykonywane przez powoda polegające na przygotowaniu się do odpraw, uczestniczeniu w odprawach, przekazywaniu informacji między zmianami, dojściu do miejsca pracy, kąpieli i zmiany odzieży na roboczą były wykonywaniem pracy na rzecz pozwanej, podczas gdy czynności te miały charakter czynności przygotowawczych, błędne przyjęcie, że realizacja czynności przygotowawczych do wykonywania pracy może skutkować pracą w godzinach nadliczbowych, pominięcie, że wykonywanie czynności przygotowujących do należytego wykonania pracy stanowi realizację obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy, świadczenia pracy w sposób sumienny i staranny oraz błędne uznanie, że czas pracy powoda wynosił 7,5 godzin na dobę, podczas gdy obowiązywała go norma 8 godzinna”.Uzasadniając przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania ujęte w art. 3989 § 1 k.p.c., strona skarżąca wskazała na występowanie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) ze względu na stanowisko doktryny, oraz Sądu Najwyższego zajęte w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2000 r., I PKN 586/99 (OSNAPiUS 2001 nr 18, poz. 556) i z dnia 10 listopada 2009 r., II PK 51/09 (OSNP 2011 nr 11-12, poz. 150), według którego czas poświęcony przez pracownika na przygotowanie się do pracy nie jest czasem pracy określonym przez art. 128 § 1 k.p., a czasu, w którym pracownik, pozostając w dyspozycji pracodawcy lub tylko przebywając w zakładzie pracy, nie wykonuje pracy, nie wlicza się do czasu pracy w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 1 k.p.).

W związku z tym skarżąca przedstawiła pytania, "czy realizacja czynności przygotowawczych do wykonywania pracy może być kwalifikowana jako świadczenie pracy i zobowiązuje pracodawcę do uwzględniania tych czynności w czasie pracy, w tym do uwzględnienia jako pracy w godzinach nadliczbowych, jakie są kryteria pozwalające odróżniać i zróżnicować czynności przygotowawcze od świadczenia pracy, czy dopuszczalne jest rozróżnienie pracy w ujęciu formalnym i materialnym oraz jaki charakter winna mieć praca w godzinach nadliczbowych, czy dopuszczalnym jest kwalifikowanie czynności przygotowawczych do wykonywania pracy jako czynności wykonywanych w ramach czasu pracy w zależności od momentu ich realizacji, czy dopuszczalna jest kategoryzacja czynności przygotowawczych na dwie grupy tj. czynności polegające na przygotowaniu pracownika do wykonywania pracy i czynności polegające na przygotowaniu stanowiska pracy, a jeśli tak, to czy ma to wpływ na uwzględnienie jednych lub drugich do czynności wykonywanych w ramach czasu pracy?".W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, a w razie rozpoznania, o oddalenie w całości i zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W przedstawionym przez stronę skarżącą aspekcie zagadnienia Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 22 sierpnia 2019 r., I PK 96/18, w sprawie z powództwa T. M. przeciwko J., Spółce Akcyjnej z siedzibą w J. Kopalni Węgla Kamiennego „K.” w S.. Oddalając skargę kasacyjną spółki, Sąd Najwyższy zauważył, że decydujące znaczenie dla przyjętej kwalifikacji prawnej prac wykonywanych przez powoda przed zjazdem na dół kopalni i po wyjeździe na powierzchnię w świetle art. 128 § 1 k.p. i art. 151 § 1 k.p., były okoliczności faktyczne, a nie ich ocena prawna.

Dlatego, odpowiadając na pytania skarżącej, nazwane przez nią istotnym zagadnieniem prawnym, które wskazała jako przesłankę decydującą o poddaniu jej skargi kasacyjnej merytorycznemu rozpoznaniu, stwierdził, że nie jest możliwe skonstruowanie ogólnej definicji prawnej „czynności przygotowawczych”, a jedynie można je określić, biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne co do obowiązków nałożonych na pracownika.W identycznym przedmiocie zagadnienia prawnego przedstawionego w niniejszej sprawie, wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania także towarzyszą argumenty odnoszące się ustaleń, wobec których - ze względu art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. - udzielenie odpowiedzi na powstałe in casu wątpliwości skarżącego nie jest w ogóle możliwe.Uwzględniając to, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. ał