I PK 201/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 201/11

POSTANOWIENIE

Dnia 22 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa B. Ć.

przeciwko K. Towarzystwu Budownictwa Społecznego Sp. z o. o.

o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2012 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 30 czerwca 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i

zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 120 (sto

dwadzieścia

złotych)

tytułem

zwrotu

kosztów

zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację powódki B. Ć. od wyroku Sądu

Rejonowego z dnia 28 lutego 2011 r. zasądzającego od pozwanego K.

Towarzystwa Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. na rzecz powódki kwotę

1.981,76 zł tytułem jednomiesięcznego odszkodowania za niezgodne z prawem

wypowiedzenie umowy o pracę oraz oddalającego powództwo o przywrócenie do

pracy.

Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że jakkolwiek

zarzuty wskazane w punktach 3, 6, 9, 10 i 11 wypowiedzenia umowy o pracę nie

zostały wykazane przez pracodawcę, to jednak wypowiedzenie należało uznać za

uzasadnione, ponieważ pozostałe przyczyny i wskazane konkretnie błędy,

zaniedbania,

uchybienia

i

niestaranności

w

wykonywaniu

obowiązków

pracowniczych znalazły przez powódkę znalazły potwierdzenie w zgromadzonym

materiale dowodowym. Wbrew zarzutom powódki wypowiedzenie zawierało zatem

skonkretyzowane

zarzuty,

z

których

większość

została

potwierdzona

w

postępowaniu sądowym. Skoro powódka na zajmowanym odpowiedzialnym

stanowisko pracy - administratora osiedla wymagała ciągłej kontroli i nadzoru, to

pracodawca zasadnie uznał, że nie może być dalej zatrudniona.

W chronologii zdarzeń towarzyszących wypowiedzeniu umowy o pracę

powódka podjęła działania zmierzające do utworzenia Tymczasowej Komisji

zakładowej NSZZ Solidarność i została jej przewodniczącą już po uzyskaniu

wiadomości, że pozwany zaproponował jej rozwiązanie umowy o pracę w drodze

porozumienia stron, w kontekście zgłaszanych zastrzeżeń do jej pracy. Powódka

nie zaakceptowała tej propozycji, ale tego samego dnia skorzystała z urlopu na

żądanie, a następnie w okresie przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim

zarejestrowała wymienioną strukturę związkową w celu skorzystania ze wzmożonej

ochrony trwałości stosunku pracy jako jej przewodnicząca. Takie ustalenia

uzasadniały wniosek, że „w tym konkretnym przypadku nie mamy do czynienia z

naruszeniem przepisów związanych z działalnością związkową ani z powstaniem

organizacji związkowej”, co w szczególności wykluczało przywrócenie powódki do

pracy, które „byłoby nadużyciem prawa, sprzeczne ze społeczno-gospodarczym

przeznaczeniem tego prawa”, gdyż działalność związkowa nie może być

pretekstem

do

nieuzasadnionego

uprzywilejowania

pracownika

w

sferach

niedotyczących sprawowanej przez niego funkcji.

W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w

szczególności: art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych przez jego

niezastosowanie i nieuwzględnienie jej roszczenia o przywrócenie do pracy,

pomimo prawidłowego ustalenia, że rozwiązanie z nią umowy o pracę było

niezgodne z prawem, 2/ art. 8 k.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające

na przyjęciu, że roszczenie skarżącej o przywrócenie do pracy jest sprzeczne z

normami wynikającymi z tego przepisu, podczas gdy w niniejszej sprawie nie

zachodziły

wyjątkowe

okoliczności

uzasadniające

zastosowanie

konstrukcji

nadużycia tego prawa, w szczególności okoliczności takich Sąd drugiej instancji

nie wskazał, 3/ art. 45 § 1 k.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące

do przyjęcia, że przyczyny wymienione w pkt 1, 4, 5, 7, 8 i 11 pisma

wypowiadającego skarżącej umowę o pracę uzasadniały wypowiedzenie umowy o

pracę, podczas gdy: „ a) przyczyna z pkt 1 sformułowana jako wystawienie

błędnego nazwiska i imienia najemcy w aneksie z dnia 23.07.2010 r. do umowy

najmu lokalu mieszkalnego nr 27 w budynku przy ul. S. 74a jest nieprawdziwa,

gdyż powódka nie wystawiła błędnego imienia i nazwiska w tym aneksie, b)

przyczyny z pkt 4 i 5 nie sporządzenia od marca 2010 r. umowy najmu dla

najemców, którzy utracili tytuł prawny do lokalu z tytułu zadłużenia w opłatach jest

nieprawdziwa, ponieważ powódka sporządziła takie umowy, c) przyczyna z pkt 7

dotycząca błędu w uchwale nr 8/2010 Wspólnoty Mieszkaniowej S. 20 z dnia 12

sierpnia 2010 r. jest nieprawdziwa, gdyż powódka nie sporządzała tej uchwały, d)

przyczyna z pkt 11 sformułowana jako wystawienie błędnych faktur VAT z dnia 26

lipca 2010 r. adresowanych do Wspólnot Mieszkaniowych z tytułu należności za

zarządzenie i sprzątanie nie jest uzasadniona, ponieważ faktury wystawione przez

administratorów osiedla weryfikuje pod względem poprawności dział księgowości i

zdarza się, że są one zwracane do poprawek, a ponadto pozwany nie zarzucał

powódce, aby popełniała „notorycznie” takie błędy, 4/ art. 30 § 4 k.p. przez jego

niezastosowanie i błędne przyjęcie, że zarzut wskazany w pkt 2 pisma

wypowiadającego

spełniał

wymagania

wskazania

konkretnej

przyczyny

wypowiedzenia umowy o pracę, 5/ art. 6 k.c. w związku z art. 45 § 1 k.p. przez

przerzucenie ciężaru dowodu na stronę powodową i w związku z tym błędne

przyjęcie, że na skarżącej spoczywa obowiązek udowodnienia, iż przyczyna

wskazana w pkt 8 pisma wypowiadającego umowę o pracę jest nieprawdziwa,

podczas gdy to pracodawca zobowiązany jest wykazać prawdziwość przyczyny

wypowiedzenia umowy o pracę stawianej pracownikowi. W skardze zarzucono też

naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 233 § 1 k.p.c. przez

nierozważenie

w

sposób

wszechstronny

zebranego

w

sprawie

materiału

dowodowego i pominięcie tak istotnych okoliczności w sprawie jak konflikt

pomiędzy pracodawcą a skarżącą jako przewodniczącą związku zawodowego, a w

konsekwencji nieustalenie, że rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia umowy o

pracę była chęć pozbycia się powódki z pracy jako działacza związkowego. W

ocenie skarżącej podstawą do przyjęcia skargi do rozpoznania jest jej oczywiste

uzasadnienie z powodu naruszenia przez Sąd wskazanych w podstawie skargi art.

32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych, art. 8 k.p., art. 45 § 1 k.p., art. 30

§ 4 k.p. oraz art. 6 k.c. w związku z art. 45 § 1 k.p.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania został oparty na przesłance wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj.

na rzekomo oczywistej zasadności. Tymczasem wedle utrwalonego orzecznictwa

Sądu Najwyższego, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej

oczywistą zasadność wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia

przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego kwalifikowanej

postaci (oczywistości), widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej

wiedzy prawniczej i bez wnikania w szczegóły sprawy (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Spełnienie

tej przesłanki możliwe jest wyłącznie przy tak ewidentnym naruszeniu prawa,

którego stwierdzenie nie wymaga dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub

prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lipca 2007 r., II UK 45/07, a

także postanowienie z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07, dotychczas niepublikowane).

Zarzuty skargi kasacyjnej nie potwierdzały tak rozumianej oczywistej

zasadności skargi. Ze względu na prawidłowo ustaloną w postępowaniu sądowym

chronologię zdarzeń, że „po rozmowie w dniu 13 sierpnia 2010 r. z prezesem i

propozycją rozwiązania umowy w drodze porozumienia stron, powódka dnia 19

sierpnia 2010 r. poprosiła o urlop na żądanie zgłoszony tego samego dnia, a

następnie od 17 sierpnia do 10 września 2010 r. przebywała na zwolnieniu

lekarskim”, w czasie którego „w dniu 25 sierpnia 2010 r. zarejestrowała w Regionie

/…/ NSZZ ‘Solidarność’ w O. Tymczasową Komisję Zakładową NSSZ Solidarność i

została (jej) przewodniczącą”, Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że „zamiar

rozwiązania stosunku pracy ze strony pozwanego powstał przed rejestracją

organizacji związkowej”, co oznaczało, że skarżąca znała zastrzeżenia pracodawcy

do jakości świadczonej przez nią pracy. W tak ustalonej sekwencji zdarzeń

towarzyszących, założenie organizacji związkowej zmierzało do skorzystania ze

wzmożonej ochrony działaczy związkowych. Według trafnej oceny Sądu drugiej

instancji zasądzenie na rzecz powódki jednorazowego odszkodowania aż nadto

wyczerpywało jej roszczenia z tytułu uznania przez Sąd pierwszej instancji zarzutu

naruszenia art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Dlatego w ustalonych

okolicznościach rozpoznanej sprawy przywrócenie powódki do pracy było

wykluczone jako ewidentny przejaw nadużycia prawa korzystania ze wzmożonej

ochrony przez działacza związkowego, który nienależycie wykonuje obowiązki

pracownicze.

Zawarta w skardze kasacyjnej polemika skarżącej z ustaleniami Sądu drugiej

instancji, który uznał, że potwierdziła się większość wskazanych powódce przyczyn

wypowiedzenia umowy o pracę, uchyla się spod kasacyjnego rozeznania co do

zasady (art. 3983 § 3 k.p.c.). W żadnym razie te kontestowane przez skarżącą

ustalenia nie mogły być weryfikowane w kontekście wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ze względu na gołosłowne twierdzenia o rzekomo

kwalifikowanej oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej, której skarżąca

nie wykazała.

Przeciwnie wniesiona skarga kasacyjna okazała się oczywiście bezzasadna,

przeto Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia jej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.).