I PK 196/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 196/11

POSTANOWIENIE

Dnia 22 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa J. P.

przeciwko N. Spółce z o.o.

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 6 maja 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. odmawia radcy prawnemu K. J. przyznania kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w

postępowaniu kasacyjnym,

3. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 6 maja 2011 r. Sąd Okręgowy Wydział IV Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu apelacji pozwanego N. Sp. z o.o. od

wyroku Sądu Rejonowego– Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia

11 czerwca 2010 r., przywracającego powoda powództwa J. P. do pracy, zmienił ten

wyrok i oddalił powództwo a także odstąpił od obciążenia powoda kosztami

procesu.

W uzasadnieniu Sąd Okręgowy uznał, że potwierdziły się przyczyny

rozwiązania z powodem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52

§1 pkt 1 k.p. Sąd ten nie znalazł bowiem podstaw do zakwestionowania, jak to

uczynił Sąd pierwszej instancji, wniosków wywiedzionych przez biegłego J. S., który

sporządził opinię, że system kontroli GPS działał w pozwanym zakładzie w dniach

11-12 maja 2008 r. prawidłowo i doprowadził do wykrycia ubytku oleju napędowego

w ilości 60 litrów w ładowarce Ł 560B, którą obsługiwał powód. W ocenie Sądu

Okręgowego, do biegłego nie należało ustalenie, czy do ubytku paliwa ze zbiornika

ładowarki doszło wskutek kradzieży popełnionej przez powoda. Kwestię tę powinien

wyjaśnić Sąd Rejonowy na podstawie zebranego materiału dowodowego i

niedopuszczalne było oczekiwanie, że kontrowersję tę rozstrzygnie biegły. Po

uzupełnieniu materiału dowodowego o opinię biegłego z zakresu techniki

samochodowej i rekonstrukcji wypadków drogowych B. C., Sąd Okręgowy uznał, że

nie występowały żadne niezależne od powoda okoliczności, mogące w sposób

racjonalny wyjaśnić

znaczny ubytek paliwa w czasie obsługiwania przez niego

ładowarki w nocy z 11-12 maja 2008 r. Treść tej opinii pozwalała wykluczyć

samoistny, powolny wyciek paliwa, który mógłby być spowodowany nieszczelnością

zbiornika. Dlatego Sąd drugiej instancji uznał, że zarejestrowany przez system

monitorujący gwałtowny ubytek paliwa był skutkiem celowego spuszczenia przez

powoda paliwa ze zbiornika ładowarki. Powód nie twierdził, aby w trakcie pracy w

nocy z 11 na 12 maja 2008 roku pozostawił niezabezpieczoną ładowarkę bez

nadzoru, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że takiego działania mogła

dopuścić się osoba trzecia. W ocenie Sądu Okręgowego, powód swoim

zachowaniem w sposób ciężki naruszył jeden z podstawowych obowiązków

pracowniczych, jakim jest obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy oraz ochrona

jego mienia (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.), a także uchybił powinności sumiennego

wykonywania powierzonych mu obowiązków (art. 100 § 1 k.p.). Nie ulega przy tym

wątpliwości, że powodowi można przypisać winę umyślną, bowiem jego działanie

było zaplanowane, skoro przemyślanego upuszczenia paliwa dokonał w czasie

nocnej zmiany w celu uzyskania wymiernej korzyści majątkowej kosztem

pracodawcy.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez „pozwanego” (powinno być powoda)

skarżący zarzucił naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. przez jego błędną wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie „spowodowane błędem w ustaleniach faktycznych

będących podstawą rozstrzygnięcia i sprzecznością istotnych ustaleń sądu z treścią

zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz błędną wykładnię Art. 100 § 1 i §

2 pkt. 4 poprzez uznanie, że powód naruszył podstawowe obowiązki pracownicze i

dopuścił się umyślnego przywłaszczenia mienia pracodawcy; co skutkuje

naruszeniem art. 233 kpc, 328 § 2 kpc. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c.; t.j. na przesłance

wynikającej z art. 3983 § 1 pkt 1 kpc, wnosząc „o przyjęcie skargi do rozpoznania

na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 kpc, albowiem jest ona oczywiście uzasadniona”, a

także o „zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa

procesowego pomocy prawnej udzielonej z urzędu”.

W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o jej oddalenie jako „całkowicie

bezzasadnej” oraz o zasądzenie od powoda „kosztów procesu wg norm

określonych prawem”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie,

stanowi jeden z koniecznych konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej (art.

3984 § 2 k.p.c.). Wiąże się on przesłankami badanymi przez Sąd Najwyższy

podczas rozważania przyjęcia lub odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania w ramach tzw. „przedsądu". Przesłanki te określone są w art. 398 9 § 1

k.p.c. i tylko one podlegają badaniu w tej wstępnej fazie postępowania, a przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje wtedy, gdy zachodzi choćby jedna z

nich. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno zatem

koncentrować się na wykazaniu istnienia takiej konkretnej przesłanki, przy czym

treść uzasadnienia nie może być jakakolwiek (dowolna), ale konieczne jest oparcie

jej na argumentacji jurydycznej. Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 398 9 §

1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej zobowiązywało

skarżącego

do

przedstawienia

wywodu

prawnego,

uzasadniającego

takie

twierdzenie. W takim przypadku dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa

materialnego lub procesowego polegającej na takich oczywistych wadach, które

byłyby widoczne już prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV

CZ 100/03, LEX nr 82274). Dlatego dla uznania, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona nie wystarczał zarzut - jak to uczynił skarżący - że Sąd

„rażąco

naruszył

przepisy

prawa

materialnego

bezpodstawnie

przypisując

powodowi odpowiedzialność za powstałą szkodę” przez „niewykazanie dwóch

istotnych przesłanek zastosowania art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy t.j.

bezprawności zachowania pracownika oraz jego winy”, ale wykazanie, że

dokonując takich ustaleń Sąd drugiej instancji ewidentnie pogwałcił tę podstawę

skargi kasacyjnej. Tymczasem Sąd ten w ramach swoich jurysdykcyjnych

uprawnień i w oparciu o opinię powołanego w sprawie biegłego rzeczoznawcy w

zakresie techniki samochodowej i rekonstrukcji wypadków drogowych ustalił, że

ubytek paliwa w ładowarce Ł 560, którą obsługiwał skarżący, powstał na skutek

umyślnego „upuszczenia" paliwa przez powoda. Równocześnie Sąd ten wykluczył,

aby przyczyną ubytku paliwa była nieszczelność korka wlewu paliwa lub jego brak,

albo warunki pracy maszyny, gdyż taką ewentualność wykluczyły dane uzyskane z

odczytu GPS. Oznaczało to, że wyciek paliwa był jednorazowy i gwałtowny, a w

jego trakcie ładowarka nie przemieszczała się w sensie geograficznym, jej silnik

pracował na biegu jałowym, a ramię łyżki pozostawało „na ziemi”. Uprawniało to

wykluczenie tezy o samoistnym lub powolnym wycieku paliwa, który byłby

spowodowany nieszczelnością zbiornika. W konsekwencji uznanie, że upustu

paliwa dokonał skarżący pracownik nie było dowolne, a w żadnym razie nie zostało

dokonane z ewidentnym pogwałceniem art. 52 § 1 pkt 1 k.p., gdyż ustalone

zachowanie się skarżącego nosiło cechy ciężkiego naruszenia podstawowych

obowiązków pracowniczych - dbałości o dobro zakładu pracy oraz ochrony jego

mienia (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.), oraz powinności sumiennego wykonywania

powierzonych mu obowiązków (art. 100 § 1 k.p.), z którymi pozostawało w

ewidentnej

kolizji

ustalone

działanie

skarżącego

na

szkodę

pozwanego

pracodawcy.

Równocześnie Sąd Najwyższy odmówił radcy prawnemu K. J. przyznania

zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w

postępowaniu kasacyjnym z uwagi na braki sporządzonej skargi. Pomimo

zawartego w piśmie z dnia 1 września 2011 r. „sprostowania oczywistych omyłek

pisarskich” wniesionej skargi kasacyjnej przez zastąpienie błędnego oznaczenia

„pozwany” słowem „powód”, wniesiona w jego imieniu przez pełnomocnika z urzędu

skarga kasacyjna nadal w nagłówku zawierała zwrot „skarga kasacyjna

pozwanego”. Ponadto w punkcie 4 jej wniosków, ustanowiony z urzędu

pełnomocnik skarżącego nie sformułował wniosku o przyznanie mu od Skarbu

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

skarżącemu

z

urzędu

w

postępowaniu kasacyjnym, a wyłącznie wniosek o zasądzenie od pozwanego na

rzecz powoda „kosztów zastępstwa procesowego pomocy prawnej udzielonej z

urzędu” skarżącemu, który nie mógł być uwzględniony, gdyż strona przeciwna

(pozwana) wygrała procedurę przedsądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na

podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odstępując od obciążania skarżącego kosztami

postępowania kasacyjnego poniesionymi przez stronę pozwaną (art. 102 k.p.c.).