I PK 193/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 193/04

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wasilewski

w sprawie z powództwa T. C.

przeciwko "O." Spółce Akcyjnej w O.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2005 r.,

kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w P.

z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt V Pa …/03,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2004 r. (V Pa …/03)

oddalił apelację powoda – T.C. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w

O. z dnia 4 lipca 2003 r. (IV P …/02) oddalającego jego powództwo przeciwko

‘O. S.A. w O. o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania

umowy o pracę.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 6

kwietnia 2004 r. pełnomocnik powoda zarzuciła: po pierwsze – obrazę art. 233

§ 1, art. 224 § 1, art. 316 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. „przez brak wszechstronnego

rozważenia zebranego w sprawie materiału oraz niewyjaśnienie występujących

w sprawie spornych okoliczności i wątpliwości, co doprowadziło do błędnego

ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia w zakresie: -

ustalenia rzeczywistej i prawdziwej przyczyny wypowiedzenia powodowi umowy

o pracę, - uznania, że wskazana przez pozwaną (...) pierwotna przyczyna

wypowiedzenia (...) jest tożsama z doprecyzowaną na rozprawie (...), w sytuacji

kiedy w systemie organizacyjnym Przychodni (jej statut) stanowisko zastępcy

kierownika nie było przewidziane, a powód w rzeczywistości wykonywał na

pełnym etacie obowiązki lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, co może

wskazywać na pozorność działania pozwanej”, - odmowy oceny zasadności

zwolnienia powoda w aspekcie naruszenia przez pozwaną zasad współżycia

społecznego (...)”; po drugie – obrazę przepisów art. 227 i art. 232 k.p.c. „przez

odmowę

przeprowadzenia

wnioskowanych

przez

powoda

dowodów

z

dokumentów wskazanych w piśmie procesowym jego pełnomocnika z dnia

16.01.2003 r. (...)”; po trzecie – naruszenie art. 30 § 4 k.p. „przez niesłuszne

zaakceptowanie skonkretyzowanej przez pozwaną przyczyny wypowiedzenia

powodowi umowy o pracę, którą w rzeczywistości była zmiana warunków

wynagrodzenia”, oraz naruszenie art. 42 § 1 i art. 32 § 1 k.p. „poprzez błędną

ich

wykładnię,

polegającą

za

niezasadnym

przyjęciu,

że

pracodawca

zamierzając zmienić pracownikowi warunki pracy i płacy, może narzucać mu ich

przyjęcie z pominięciem wymaganego okresu wypowiedzenia, pod rygorem

rozwiązania z nim umowy o pracę.”

Równocześnie, jako okoliczność

uzasadniająca przyjęcie kasacji do rozpoznania pełnomocnik powoda wskazał

na: po pierwsze – zagadnienie prawne polegające na potrzebie wyjaśnienia:

„czy pracodawca, a konkretnie pozwana O. S.A. licząc się z niekorzystnymi dla

siebie skutkami, wynikającymi z postanowień Pakietu Praw Socjalnych i

Gwarancji Pracowniczych Załogi O. S.A., które uzależniały wysokość odprawy

wypłacanej zwalnianym pracownikom, od tego czy stosunek pracy ustał przed

datą 18.09.2002 r., czy tez po tej dacie, chcąc uniknąć ryzyka wypłacenia

zwiększonej odprawy, miała prawo zamiast wypowiedzenia zmieniającego

warunki pracy i płacy przewidzianego w art. 42 § 1 k.p., rozwiązać z powodem

umowę o pracę, tylko dlatego, że wypowiedzenie zmieniające nie dawało

możliwości skrócenia okresu wypowiedzenia przewidzianego w art. 36 1 § 1 k.p. i

rozwiązania stosunku pracy w dacie dogodnej dla pozwanej, a pracownik

odmówił przyjęcia gorszych warunków bez wypowiedzenia, oraz czy taka

praktyka nie narusza praw pracownika, stanowiąc nadużycie prawa przez

pracodawcę.”; po drugie – „oczywiste naruszenie prawa procesowego o

materialnego(...) mające wpływ na treść wyroku, a polegające na: niewyjaśnieniu istotnych w sprawie okoliczności i nierozważeniu zebranego w

sprawie materiału, co przyczyniło się do niezasadnego przyjęcia, że wskazana

przez pozwaną przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę jest rzeczywista i

prawdziwa, co stanowi obrazę przepisów art. 233 § 1, art. 224 § 1 i 328 § 2

k.p.c., - jednostronnej ocenie i wykładni przepisów prawa uwzględniającej

jedynie interesy pracodawcy, co usankcjonowało złamanie przez pozwaną

zasad współżycia społecznego ...)”. W konsekwencji, w kasacji sformułowany

został

wniosek

o

„zmianę

zaskarżonego

wyroku

przez

zasądzenie

odszkodowania w oparciu o treść art. 45 § 2 k.p. w wysokości 15.084,75 zł z

ustawowymi odsetkami od dnia 31.08.2002 r. wraz z kosztami postępowania w

sprawi.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym

określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie

okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które

stanowią odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza

to w szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona

dotyczy, bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.

– a contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393

§ 1 pkt. 2 k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście

narusza prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.).

Wnoszący kasację nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści

jednego lub kilku ustawowych sformułowań, do którego lub których pragnie

nawiązać, jako do „okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz

obowiązany jest do profesjonalnego prawniczego uzasadnienia wskazanej lub

wskazanych „okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w

kontekście okoliczności faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta

dotyczy. Nie spełnienie tego wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny

kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni zadość wymaganiu formalnemu

określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w konsekwencji skutkować musi

jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu temu w żadnym razie nie

czyni zadość – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – sformułowanie w

petitum kasacji: (a) ani jedynie własnej opinii skarżącego, wedle której istnieje

potrzeba wyjaśnienia: „czy pracodawca, a konkretnie pozwana O. S.A. licząc

się z niekorzystnymi dla siebie skutkami, wynikającymi z postanowień Pakietu

Praw Socjalnych i Gwarancji Pracowniczych Załogi O. S.A., które uzależniały

wysokość odprawy wypłacanej zwalnianym pracownikom, od tego czy stosunek

pracy ustał przed datą 18.09.2002 r., czy tez po tej dacie, chcąc uniknąć ryzyka

wypłacenia zwiększonej odprawy, miała prawo zamiast wypowiedzenia

zmieniającego warunki pracy i płacy przewidzianego w art. 42 § 1 k.p.,

rozwiązać z powodem umowę o pracę, tylko dlatego, że wypowiedzenie

zmieniające

nie

dawało

możliwości

skrócenia

okresu

wypowiedzenia

przewidzianego w art. 361 § 1 k.p. i rozwiązania stosunku pracy w dacie

dogodnej dla pozwanej, a pracownik odmówił przyjęcia gorszych warunków bez

wypowiedzenia, oraz czy taka praktyka nie narusza praw pracownika,

stanowiąc nadużycie prawa przez pracodawcę”; (b) ani też sformułowanie

lakonicznej opinii, jakoby w rozpoznawanej sprawie miało miejsce: „oczywiste

naruszenie prawa procesowego o materialnego(...) mające wpływ na treść

wyroku, a polegające na: - niewyjaśnieniu istotnych w sprawie okoliczności i

nierozważeniu zebranego w sprawie materiału, co przyczyniło się do

niezasadnego

przyjęcia,

że

wskazana

przez

pozwaną

przyczyna

wypowiedzenia umowy o pracę jest rzeczywista i prawdziwa, co stanowi obrazę

przepisów art. 233 § 1, art. 224 § 1 i 328 § 2 k.p.c., - jednostronnej ocenie i

wykładni przepisów prawa uwzględniającej jedynie interesy pracodawcy, co

usankcjonowało złamanie przez pozwaną zasad współżycia społecznego ...)”,

jeżeli bowiem skarżący wskazuje w kasacji na to, że ‘orzeczenie oczywiście

narusza

prawo’,

to

powinien

wykazać

także

kwalifikowany

charakter

zarzucanego naruszenia prawa (sic!), które doprowadziło do wydania

oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 7 § 1

k.p.c. w związku z art. 393 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Teza:

1. Nie

czyni

zadość

wymaganiu

‘przedstawienia

okoliczności

uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c.)

sformułowanie w petitum kasacji jedynie własnej opinii skarżącego, wedle której

istnieje potrzeba wyjaśnienia: „czy pracodawca, a konkretnie pozwana Opoczno

S.A. licząc się z niekorzystnymi dla siebie skutkami, wynikającymi z

postanowień Pakietu Praw Socjalnych i Gwarancji Pracowniczych Załogi

Opoczno S.A., które uzależniały wysokość odprawy wypłacanej zwalnianym

pracownikom, od tego czy stosunek pracy ustał przed datą 18.09.2002 r., czy

tez po tej dacie, chcąc uniknąć ryzyka wypłacenia zwiększonej odprawy, miała

prawo

zamiast

wypowiedzenia

zmieniającego

warunki

pracy

i

płacy

przewidzianego w art. 42 § 1 k.p., rozwiązać z powodem umowę o pracę, tylko

dlatego, że wypowiedzenie zmieniające nie dawało możliwości skrócenia

okresu wypowiedzenia przewidzianego w art. 361 § 1 k.p. i rozwiązania

stosunku pracy w dacie dogodnej dla pozwanej, a pracownik odmówił przyjęcia

gorszych warunków bez wypowiedzenia, oraz czy taka praktyka nie narusza

praw pracownika, stanowiąc nadużycie prawa przez pracodawcę.”

2. Jeżeli skarżący wskazuje w kasacji na to, że ‘orzeczenie oczywiście

narusza prawo’ (art. 393 § 2 k.p.c.), to powinien wykazać także kwalifikowany

charakter zarzucanego

naruszenia prawa, które doprowadziło do wydania

oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.