Supreme Court quashes labor law judgment for insufficient fact-finding on business unit identity transfer.

Sygn. akt I PK 180/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Beata Gudowska (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa B. B. i in.. , przeciwko Spółdzielni Inwalidów "N." z

udziałem interwenienta ubocznego A. PLUS Spółki z o.o.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2012 r.,

skarg kasacyjnych powódek i interwenienta ubocznego A. PLUS Spółki z o.o. od

wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 2 czerwca 2011 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do

ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powódki domagały się ustalenia, że pozostają z pozwaną Spółdzielnią

Inwalidów „N." w stosunku pracy na skutek przejęcia zakładu pracy. Pozwana

wniosła o oddalenie powództwa.

Wyrokiem z dnia 17 listopada 2010 r. Sąd Rejonowy ustalił, że powódki

pozostają z pozwaną Spółdzielnią w umownym stosunku pracy na skutek przejęcia

zakładu pracy.

Sąd

Rejonowy

ustalił,

że

powódki

były

zatrudnione

w

Szpitalu

Specjalistycznym na stanowiskach salowych oraz pracowników gospodarczych. W

związku z zaprzestaniem w 2004 r. samodzielnego sprzątania i dezynfekcji Szpital

ogłosił na te usługi przetarg, który wygrało konsorcjum firm A. spółka z o.o. i A. Plus

spółka z o.o. Powódki z dniem 1 czerwca 2004 r. na mocy art. 231 k.p. stały się

pracownicami A. Plus spółki z o.o. Cały czas wykonywały tę samą pracę, zmianie

uległo jedynie nazewnictwo ich stanowisk. Umowa z 19 maja 2004 r. zawarta

została na 36 miesięcy i przewidywała przejęcie od Szpitala 113 pracowników. Po

upływie tego okresu konsorcjum A. wygrało kolejny przetarg i na podstawie umowy

z 10 września 2007 r. wykonywało usługi przez kolejne 36 miesięcy. Przedmiot i

zakres obu umów nie uległ zmianie, a powódki cały czas wykonywali na terenie

Szpitala taką samą pracę na rzecz A. Plus. W 2010 r. Szpital ogłosił kolejny

przetarg na usługi sprzątania i dezynfekcji. Postępowanie wygrała pozwana

Spółdzielnia. W zawartej 19 lipca 2010 r. umowie nie wskazano na konieczność

przejęcia pracowników. Po wygraniu przetargu przez pozwaną, A. powiadomił

działające na terenie Szpitala związki zawodowe, że pozwana jest nowym

pracodawcą. Sąd ustalił ponadto, że zakres przedmiotowych umów pomiędzy

konsorcjum A. i Szpitalem oraz pozwaną a Szpitalem jest taki sam. Obejmuje on

usługę utrzymania czystości i dezynfekcji oraz transport wewnątrzszpitalny.

Różnice dotyczą jedynie metrażu sprzątanych powierzchni i są niewielkie. Kontrakt

pozwanej obowiązuje od 11 września 2010 r. na okres trzech lat. W jego ramach

Szpital udostępnia nieodpłatnie pomieszczenia na oddziałach niezbędne do

magazynowania sprzętu i środków w ilości do bieżącego użytku oraz możliwości

korzystania z mediów: prądu, wody, kanalizacji (§ 10 umowy). Powódki po ich

przejęciu przez firmę A. nadal wykonywały na terenie Szpitala taką samą pracę.

Używały do niej sprzętu w postaci mopów, wiader, wózków, odkurzaczy, maszyn do

czyszczenia podłogi, narzędzi do utrzymania czystości na zewnątrz, który stanowił

własność A. Mienie to nie zostało przejęte przez pozwaną, która korzystała z takich

samych, własnych narzędzi. Szpital jest jedną z wielu placówek, na rzecz których

pozwana świadczy takie usługi. Jest to podstawowy przedmiot jej działalności.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy doszedł do przekonania,

że samo przejęcie usługi (nie zakładu jako zespołu majątkowego) nie wyklucza

skutku przewidzianego w art. 231 k.p. Konieczne jest jednak, aby wiązało się ono z

przejęciem mienia dotychczasowego pracodawcy. W ocenie Sądu udostępnianie

pomieszczeń służących do magazynowania sprzętu i środków czystości oraz

dostęp do mediów stanowiło przejęcie mienia. Było to mienie istotne, albowiem bez

niego pozwana nie mogła wykonywać usługi. Sąd Rejonowy wskazał, że art. 23 1

k.p. jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. Powstanie stosunku pracy z

nowym pracodawcą następuje nawet wtedy, gdy strona przekazująca zakład i

strona przejmująca go umówiły się inaczej. Przepis ten ma zastosowanie także w

sytuacji, gdy pracodawcy (poprzedni i następny) nie działali zgodnie dla osiągnięcia

przewidzianego w nim celu, a doszło do faktycznego przejęcia majątku i zadań

zakładu pracy przez innego pracodawcę.

W apelacji od tego wyroku pozwana zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.

oraz art. 231 k.p. W postępowaniu apelacyjnym do sprawy po stronie powódek w

charakterze interwenienta ubocznego przystąpiła A. Plus sp. z o.o. wnosząc o

oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanej kosztów procesu.

Wyrokiem zaskarżonym rozpoznawaną skargą kasacyjną Sąd Okręgowy: (1)

zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że powództwa oddalił; (2)

odstąpił od obciążenia powódek kosztami procesu.

Zdaniem

Sądu

Okręgowego

apelacja

pozwanej

zasługiwała

na

uwzględnienie, ponieważ Sąd Rejonowy dokonał błędnej wykładni art. 23 1 k.p.,

przez przyjęcie, że wygranie przez pozwaną przetargu w 2010 r. na usługi

sprzątania i dezynfekcji Szpitala Miejskiego spowodowało z mocy prawa przejęcie

zatrudnionych tam pracowników Spółki A. Plus. Z faktu, że powódki będący do

2004 r. pracownikami Szpitala stali się po rozstrzygnięciu przetargu w 2004 r.

pracownikami A. Plus nie można wnioskować, że nastąpiło to w trybie art. 23 1 k.p.,

a w konsekwencji przyjąć powstanie takiego samego skutku w 2010 r. tj. z chwilą

wygrania przetargu przez pozwaną. Porozumienie zawarte w 2004 r. pomiędzy

Szpitalem Miejskim a A. Plus sp. z o.o. miało odmienny charakter od umowy

zawartej w 2010 r. pomiędzy Szpitalem a pozwaną. Pierwsza z tych umów, co

ustalił Sąd Rejonowy przewidywała przejęcie przez A. 113 pracowników Szpitala.

Takie porozumienie obu tych podmiotów, akceptowane w kolejnych latach przez

zatrudnionych tam pracowników, skutkowało podmiotowym przekształceniem

stosunków pracy, niekoniecznie jednak w trybie art. 231 k.p. Analogicznego

porozumienia nie zawierała natomiast umowa zawarta w 2010 r. pomiędzy

Szpitalem a pozwaną. Przeciwnie umowa ta przewidywała, że pozwana zapewni

wykwalifikowaną i odpowiednio przeszkoloną kadrę do realizacji zadań (§ 4 umowy

k. 19). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do oceny, czy

wygranie przez pozwaną przetargu na sprzątanie Szpitala spowodowało z mocy

prawa

przejęcie

zatrudnionych

tam

pracowników,

pracownikami A. Plus. Do zastosowania art. 23

będących

od

2004

r.

w takiej sytuacji, jak w

rozpoznawanej sprawie, niezbędne jest przejęcie przez nowego wykonawcę usługi

istotnych składników majątkowych używanych przez poprzedniego jej wykonawcę.

Pogląd o konieczności przejęcia nie tylko zadań, ale także istotnych składników

majątkowych służących ich wykonaniu w razie zmiany wykonawcy usługi jest

ugruntowany w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wydanym

na podstawie art. 1 obowiązującej dyrektywy Rady 2001/23 z dnia 12 marca 2001 r.

w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich odnoszących się do

ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub

części przedsiębiorstw lub zakładów (porównaj uzasadnienie wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 4 lutego 2010 r., III PK 49/09 i cytowane tam orzecznictwo

ETS). W konsekwencji także Sąd Najwyższy, jak to wynika z wyroku z dnia 4 lutego

2010 r., III PK 49/09 przyjmuje, że art. 231 k.p. ma zastosowanie w razie zmiany

przez przedsiębiorcę wykonawcy usługi, ale tylko wtedy, gdy nowy wykonawca

przejmuje istotne składniki mienia związane z wykonywaniem tej usługi przez jego

poprzednika. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nic takiego nie miało miejsca.

Z niekwestionowanych ustaleń w sprawie wynika, bowiem, że pozwana nie przejęła

od A. Sp. z o.o. żadnych składników mienia związanych z wykonywaniem usługi

sprzątanie Szpitala. Oba te podmioty konkurowały na rynku, dysponowały własnymi

maszynami, urządzeniami i wyposażeniem o dużej wartości, a także, zatrudniając

swoich pracowników, świadczyły usługi sprzątania na rzecz innych jednostek. Nie

można zatem przyjąć, że przystąpienie obu tych podmiotów do przetargu

skutkowało tym, że podmiot wygrywający przetarg przejmował usługi, a zarazem

pracowników firmy konkurencyjnej, o ile ta wcześniej wykonywała wspomnianą

usługę. Sąd Okręgowy nie zgodził się również z poglądem Sądu Rejonowego,

zgodnie z którym samo udostępnienie przez Szpital pomieszczeń służących do

magazynowania sprzętu i bieżących środków czystości, a także dostęp do mediów

(prądu, kanalizacji) stanowiło o istotnym przejęciu mienia, albowiem bez niego

pozwana nie mogła wykonywać usługi. Takie przedstawienie sprawy zmierza do

postawienia znaku równości pomiędzy częścią zakładu pracy w rozumieniu art. 23 1

k.p., a samą możliwością korzystania z urządzeń zasilanych energią elektryczną i

wykorzystujących wodę, co z oczywistych względów nie zasługuje na aprobatę.

Zdaniem Sądu, abstrakcyjne ujmowanie części zakładu pracy, przez oderwanie

tego pojęcia od materialnego substratu pozostaje w sprzeczności z wykładnią

celowościową art. 231 k.p., w świetle którego przedmiotem przekształceń jest

zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym. W rezultacie sprowadzenie pojęcia

części zakładu pracy do zadań, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, bez

zwrócenia uwagi na środki materialne służące ich realizacji, odchodzi w zbyt dużym

stopniu od przedmiotowego aspektu zakładu pracy lub jego części, które są

przedmiotem regulacji w art. 231 k.p. Z tego też powodu konieczne jest ścisłe

przedmiotowe ujmowanie części zakładu pracy w rozumieniu art. 23 1 k.p. Za część

zakładu pracy (między innymi takiego jak szpital) należy uznać tylko taki

wyodrębniony zbiór elementów danego zakładu pracy, który stanowi wraz ze

stosunkami pracy pracowników z nim związanych w ramach tego zakładu pracy

pewną wymierną, rzeczywiście istniejącą całość. W związku z tym w jej skład

wchodzić będą zawsze środki materialne, przynajmniej w stopniu niezbędnym do

dalszego wykonywania dotychczasowej pracy. Samo przejęcie zadań, kompetencji,

niezależnie od ich doniosłości nie spełnia powyższego wymogu. Aby nastąpiło

przejęcie części zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k.p. konieczne jest także

przejęcie środków materialnych, co najmniej w stopniu niezbędnym do realizacji

przekazanych zadań.

W

skardze

kasacyjnej powódki zaskarżyły w całości wyrok Sądu

Okręgowego, opierając skargę kasacyjną na podstawie naruszenia prawa

materialnego - art. 231 § 1 k.p., przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie, przez przyjęcie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło

do przejęcia części zakładu pracy przez nowego pracodawcę - pozwaną

Spółdzielnię i w konsekwencji, że pozwana Spółdzielnia nie stała się stroną

stosunków pracy powódek w miejsce dotychczasowego pracodawcy. Skarżące

wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi

drugiej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego po stronie powódek wniosła

także A. Plus sp. z o.o., jako interwenient uboczny, zaskarżając go w całości.

Skarżąca w pierwszej kolejności zarzuciła, że wyrok został wydany w

warunkach nieważności postepowania, z powodu pozbawienia jej przez Sąd drugiej

instancji możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.), przez niedoręczenie

pisma procesowego pozwanej z 4 maja 2011 r., zatytułowanego „głos do

protokołu", wskutek czego interwenient uboczny nie miał możliwości ustosunkować

się do zarzutów prezentowanych przez pozwaną przed wydaniem wyroku przez

Sąd drugiej instancji.

Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenia przepisów postępowania, które

mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: (-) art. 381 i 382 w

związku z art. 230 i 233 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., polegające na

zaniechaniu przeprowadzenia oceny dowodów i rozważenia zebranego materiału

przez Sąd drugiej instancji i nieuwzględnieniu przez ten Sąd powoływanych przez

interwenienta ubocznego, a niekwestionowanych przez pozwaną, faktów istotnych

dla rozstrzygnięcia sprawy, tj: wystąpienia u nowego usługodawcy wraz z

uruchomieniem kontraktu zapotrzebowania na siłę roboczą przy jednoczesnym

spadku tego zapotrzebowania u poprzedniego usługodawcy; oferowania przez

nowego usługodawcę pracy powodom pod warunkiem rozwiązania umów z

poprzednim usługodawcą; zatrudnienia przy świadczeniu spornych usług przez

nowego usługodawcę większości personelu poprzedniego usługodawcy pod

kierownictwem kierownika obiektu do tej pory zatrudnionego u poprzedniego

usługodawcy. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ Sąd nie

dokonał merytorycznego rozpoznania sprawy, a powołane fakty miały istotne

znaczenie dla oceny, czy nastąpiło „przejścia zakładu pracy lub jego części", o

którym mowa w art. 231 k.p., co z kolei przesądziło o oddaleniu powództwa w

stosunku do pozwanej; (-) art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przejawiające

się w sporządzeniu przez Sąd drugiej instancji uzasadnienia wyroku w sposób

uniemożliwiający podjęcie przez stronę skarżącą merytorycznej polemiki z treścią

wyroku i przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Zarzut sprowadza się do kwestii

pominięcia przez Sąd drugiej instancji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia,

ustalenia faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i

przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ świadczy o poważnej

wadliwości procesu decyzyjnego Sąd, tj. ustalania stanu faktycznego w zakresie

koniecznym dla zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 1 § 1 k.p. i

art. 1 dyrektywy, co z kolei przesądziło o oddaleniu powództwa w stosunku do

pozwanej.

W zakresie podstawy naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca

zarzuciła: (-) niezastosowanie art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę

Europejską w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 231 § 1 k.p. i

art. 1 dyrektywy Rady 2001/23 z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie zbliżania

ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw

pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części

przedsiębiorstw lub zakładów (dalej: dyrektywa), przez wykładnię art. 23 1 § 1 k.p. z

pominięciem

dorobku

interpretacyjnego

wypracowanego

przez

Trybunał

Sprawiedliwości na gruncie art. 1 dyrektywy; (-) błędną wykładnię art. 231 § 1 k.p. i

przyjęcie, że nie znajduje on zastosowania w wypadku świadczenia usług przez

kolejnych usługodawców na rzecz zamawiającego na zasadzie outsourcingu; (-)

błędną wykładnię art. 231 § 1 k.p. i przyjęcie, że w sytuacji, gdy świadczenie usług z

uwagi na ich charakter oparte jest na sile roboczej, a nie na zapleczu majątkowym,

skutek w postaci „przejścia zakładu pracy lub jego części" uzależniony jest od

przejęcia przez nowego usługodawcy składników majątkowych wykorzystywanych

przez poprzedniego wykonawcę do świadczenia tych usług; (-) błędną wykładnię

art. 231 § 1 k.p. i przyjęcie, że w sytuacji, gdy świadczenie usług z uwagi na ich

charakter oparte jest na sile roboczej, a nie na zapleczu majątkowym, a nowy i

poprzedni usługodawca realizowali te same zadania, w taki sam sposób, nowy

usługodawca zatrudnia znaczącą część personelu poprzedniego usługodawcy pod

kierownictwem kierownika obiektu do tej pory zatrudnionego u poprzedniego

usługodawcy, nie następuje skutek w postaci „przejścia zakładu pracy lub jego

części"; (-) błędną wykładnię art. 231 § 1 k.p. i pominięcie przy ocenie, czy nastąpił

skutek w postaci „przejścia zakładu pracy lub jego części" kryterium zachowania

tożsamości przedsiębiorstwa poprzedniego i nowego usługodawcy wymaganej

przez art. 1 dyrektywy; (-) błędną wykładnię art. 231 § 1 k.p. i pominięcie przy

ocenie, czy nastąpił skutek w postaci „przejścia zakładu pracy lub jego części"

kryterium wzrostu w związku ze świadczeniem spornych usług zapotrzebowania na

siłę roboczą u nowego i spadku tego zapotrzebowania u poprzedniego

usługodawcy; (-) błędną wykładnię art. 231 § 1 k.p. i pominięcie przy ocenie, czy

nastąpił skutek w postaci „przejścia zakładu pracy lub jego części" kryterium

zatrudnienia przy świadczeniu spornych usług przez nowego usługodawcę

większości personelu poprzedniego usługodawcy pod kierownictwem kierownika

obiektu do tej pory zatrudnionego u poprzedniego usługodawcy; (-) niewłaściwe

zastosowanie art. 231 § 1 k.p. i przyjęcie, że nie znajduje on zastosowania w

wypadku

świadczenia

usług

przez

kolejnych

usługodawców

na

rzecz

zamawiającego na zasadzie outsourcingu; (-) niewłaściwe zastosowanie art. 231 §

1 k.p. i przyjęcie, że w niniejszej sprawie - w której chodzi o usługi oparte na sile

roboczej - nie nastąpiło „przejście zakładu pracy lub jego części" ponieważ, że nie

doszło do przejęcia majątku; (-) niewłaściwe zastosowanie art. 231 § 1 k.p. i

przyjęcie, że w sytuacji, gdy świadczenie usług z uwagi na charakter tych usług

oparte jest na sile roboczej, a nie na zapleczu majątkowym, a nowy i poprzedni

usługodawca realizowali te same zadania, w taki sam sposób, nowy usługodawca

zatrudnia

znaczącą

część

personelu

poprzedniego

usługodawcy

pod

kierownictwem kierownika obiektu do tej pory zatrudnionego u poprzedniego

usługodawcy, nie następuje skutek w postaci „przejścia zakładu pracy lub jego

części"; (-) niewłaściwe zastosowanie art. 231 § 1 k.p. i przyjęcie, że w niniejszej

sprawie - w której chodzi o usługi oparte na sile roboczej - nie nastąpiło zachowanie

tożsamości przedsiębiorstwa ponieważ doszło jedynie do przejęcia funkcji i zadań

poprzedniego usługodawcy przez nowego usługodawcę bez przejęcia majątku; (-)

niewłaściwe zastosowanie art. 231 § 1 k.p. i pominięcie przy ocenie, czy nastąpił

skutek w postaci „przejścia zakładu pracy lub jego części" kryterium wzrostu w

związku ze świadczeniem spornych usług zapotrzebowania na siłę roboczą o

nowego i spadku tego zapotrzebowania u poprzedniego usługodawcy; (-)

niewłaściwe zastosowanie art. 231 § 1 k.p. i pominięcie przy ocenie, czy nastąpił

skutek w postaci „przejścia zakładu pracy lub jego części" kryterium zatrudnienia

przy świadczeniu spornych usług przez nowego usługodawcę większości personelu

poprzedniego usługodawcy pod kierownictwem kierownika obiektu do tej pory

zatrudnionego u poprzedniego usługodawcy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a następnie

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy, względnie w razie uznania zarzutów nieważności postępowania oraz naruszenia przepisów

postępowania za nieuzasadnione - zmianę przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu

drugiej instancji w całości i uwzględnienie powództwa względem pozwanej

Spółdzielni oraz o zasądzenie na rzecz A. Plus kosztów procesu.

W odpowiedziach na skargi strona pozwana żądała ich oddalenia i

zasądzenia od skarżących na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Bezpodstawny okazał się najdalej idący zarzut nieważności postępowania,

wysunięty w skardze kasacyjnej interwenienta ubocznego, a oparty na twierdzeniu

o pozbawieniu tego uczestnika przez Sąd drugiej instancji możliwości obrony jego

praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.), przez niedoręczenie mu pisma procesowego pozwanej

z 4 maja 2011 r., zatytułowanego „głos do protokołu". Zarzut ten jest

bezprzedmiotowy, ponieważ w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie

złożono wskazanego w skardze "głosu do protokołu". Należy jedynie wyrazić

zdziwienie podnoszeniem przez profesjonalnego pełnomocnika tak poważnego

zarzutu na podstawie niesprawdzonych, a jedynie insynuowanych okoliczności.

Poza tym skargi są uzasadnione.

2. Zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia w niniejszej sprawie

sprowadza się do pytania o to, czy i pod jakimi warunkami rozwiązanie przez

zlecającego sprzątanie i dezynfekcję obiektu umowy o wykonywanie tej usługi z

jednym wykonawcą i powierzenie jej wykonywania innemu wykonawcy, może być

uznane za przejście części zakładu pracy na tego wykonawcę ze skutkami

określonymi w art. 231 k.p., w tym zwłaszcza ze skutkiem wstąpienia tego

ostatniego w stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi w celu wykonywania

usługi. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga przede wszystkim rozważenia pojęcia

przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę w tego rodzaju sytuacji.

Zgodnie z art. 231 § 1 k.p., w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na

innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych

stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5. Przepis ten po przystąpieniu

Polski do Wspólnoty (obecnie Unii) Europejskiej należy interpretować zgodnie z

prawem unijnym. Zważywszy na to, że nie definiuje on przejścia zakładu pracy lub

jego części na innego pracodawcę, ani nie określa kryteriów oceny, czy przejście to

nastąpiło, ograniczając się do wskazania jego skutków, najistotniejsze znaczenie

ma ustalenie jego pro unijnej wykładni w tym zakresie. Należy wskazać, że takiej,

koncentrującej się na wskazanych aspektach i akceptowanej przez obecny skład

orzekający wykładni tego unormowania dokonał Sąd Najwyższy zwłaszcza w

wyrokach z dnia 29 marca 2012 r., I PK 150/11 i I PK 151/11 oraz w wyroku z 11

kwietnia 2012 r., I PK 155/11). Niemniej jednak konieczne jest rozważenie

niektórych elementów tej wykładni z punktu widzenia kwestii istotnych dla

rozstrzygnięcia obecnej sprawy.

Art. 1 dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie

zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw

pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części

przedsiębiorstw lub zakładów, powoływanej dalej jako „dyrektywa” lub „dyrektywa

2001/23” stanowi:

„1. a) Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do każdego przypadku przejęcia

przedsiębiorstwa, zakładu lub części przedsiębiorstwa lub zakładu, przez innego

pracodawcę w wyniku prawnego przeniesienia własności lub łączenia.

b) Zgodnie z lit. a) i dalszymi postanowieniami niniejszego artykułu, przejęcie

w rozumieniu niniejszej dyrektywy, następuje wtedy, kiedy przejmowana jest

jednostka

gospodarcza,

który

zachowuje

swoją

tożsamość,

oznaczającą

zorganizowane połączenie zasobów, którego celem jest prowadzenie działalności

gospodarczej, bez względu na to, czy jest to działalność podstawowa czy

pomocnicza.”.

Przytoczone

unormowanie,

niezależnie

od

jego

literalnej

treści

i

gramatycznej ułomności w obowiązującej polskiej wersji językowej dyrektywy,

należy (bez potrzeby występowania do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem

prejudycjalnym ze względu na stan sprawy wyjaśnionej - acte eclairé, zob. szczeg.

wyrok ETS z dnia 6 października 1982 r. w sprawie 283/81 CILFIT i inni przeciwko

Ministero Della Sanit, zwłaszcza pkt 13-15) odczytać jak następuje.

Po

pierwsze,

przejście

przedsiębiorstwa,

zakładu

lub

części

przedsiębiorstwa, zakładu następuje w drodze prawnego przekazania lub

połączenia. Jak wielokrotnie wyjaśniał Trybunał Sprawiedliwości „z samego

sformułowania art. 1 dyrektywy 2001/23 wynika, że jej zakres stosowania obejmuje

wszystkie przypadki zmiany, w ramach stosunków zobowiązaniowych, osoby

fizycznej lub prawnej odpowiedzialnej za prowadzenie przedsiębiorstwa lub

zakładu, która z tego tytułu przejmuje obowiązki pracodawcy w stosunku do

pracowników przedsiębiorstwa lub zakładu, a nie ma znaczenia to, czy

przeniesiona została własność składników majątkowych” (np. wyrok z dnia 1

grudnia 2005 r. w połączonych sprawach C-232/04 i C-233/04 Nurten GüneyGörres and Gul Demir v. Securicor Aviation (Germany) Ltd and Kötter Aviation

Security GmbH & Co. KG., pkt 37 i tam powołane orzecznictwo).

Po drugie, przejście dotyczy jednostki gospodarczej, przez którą należy

rozumieć zorganizowane połączenie zasobów, którego celem jest prowadzenie

działalności gospodarczej, bez względu na to, czy jest to działalność podstawowa

czy pomocnicza. Takie odczytanie art. 1 lit. b dyrektywy znajduje potwierdzenie w

jednoznacznych wypowiedziach Trybunału Sprawiedliwości (zob. np. wyrok TS z 12

lutego 2009 r. w sprawie C-466/07 Dietmar Klarenberg przeciwko Ferrotron

Technologies gmbh, pkt 39; z dnia 10 grudnia 1998 r. w połączonych sprawach C173/96 i C-247/96 Francisca Sánchez Hidalgo and Ohers v. Asociación de

Servicios Aser and Sociedad Cooperativa Minerva and Horst Ziemann v. Ziemann

Sicherheit GmbH i Horst Bohn Schierheitsdienst, pkt 25). Należy wskazać, że w

dyrektywie pojęcie „jednostka gospodarcza” jest zbiorczym pojęciem oznaczającym

przejmowane przedsiębiorstwo, zakład lub część przedsiębiorstwa lub zakładu.

Natomiast w terminologii stosowanej w prawie polskim w jego zakresie mieści się

zakład pracy lub część zakładu pracy. Pojęcie jednostki gospodarczej nie

występowało w pierwszej dyrektywie dotyczącej przejścia zakładu pracy (dyrektywa

Rady 77/187/EWG z dnia 14 lutego 1977 r.), w której wskazano, że ma ona

zastosowanie do przejścia przedsiębiorstwa, zakładu lub części zakładu na innego

pracodawcę w wyniku prawnego przejścia lub połączenia (art. 1 ust. 1). Pojęcie to

zostało wprowadzone do prawa wspólnotowego dyrektywą Rady z 29 czerwca

1998 r., 98/50/WE zmieniającą dyrektywę 77/187 z ostatecznym terminem

transpozycji do prawa państw członkowskich wyznaczonym na 17 lipca 2001 r.

Zmiana ta została spowodowana ewolucją orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości

w kwestii kwalifikacji przekazania zadań (funkcji) przedsiębiorstwa innemu

przedsiębiorstwu w kontekście regulacji przejścia zakładu pracy w dyrektywie

77/187. Pierwotnie Trybunał Sprawiedliwości, przyjmował, że sama działalność

stanowiąca samodzielną funkcję (zadanie) może być zrównana z zakładem lub

częścią zakładu w rozumieniu dyrektywy. Tym samym przekazanie określonej

funkcji czy też zadania należącego do przedsiębiorstwa innemu podmiotowi może

być uznane za przejście na niego zakładu pracy lub części zakładu pracy. W tej

sytuacji kontynuowanie lub podjęcie po pewnej przerwie tej samej lub podobnej

działalności (funkcji, zadania) przez inne przedsiębiorstwo, nawet bez przejęcia

pracowników lub składników mienia związanych z wykonywaniem zadania, mogło

być, przy uwzględnieniu innych wskaźników zachowania tożsamości, uznane za

przejście zakładu pracy lub części zakładu pracy (zob. wyroki ETS z dnia: 19 maja

1992 r. w sprawie C-29/91 Dr. Sophie Redmond Stichting v. Hendrikus Bartol and

Others, szczeg. pkt 31; 14 kwietnia 1994 r., C-392/92, Christel Schmidt v. Spar und Leihkasse der früheren Ämter Bordesholm, Kiel und Cronshagen; 7 marca

1996 r. w połączonych sprawach C-171/94 i C-172 Albert Mercx and Patrick

Neuhuys v. Ford Motors Company Belgium SA). Podważenie powyższej wykładni

nastąpiło jednak już w wyroku w sprawie Rygaard, w której ETS stwierdził, że

przejście może dotyczyć stabilnej ekonomicznie jednostki, której funkcjonowanie

nie jest ograniczone do wykonywania jednego określonego zadania, w tym

przypadku ukończenia prac budowlanych rozpoczętych przez poprzedniego

pracodawcę (wyrok z dnia 19 września 1995 r. w sprawie C-48/94 Ledernes

Hovedorganisation, acting for Ole Rygaard v. Dansk Arbejdsgiverforening, acting

for Strø Mølle Akustik A/S). Pełne skrystalizowanie tego stanowiska nastąpiło

natomiast w sprawie Süzen, w której Trybunał Sprawiedliwości uznał, że pojęcie

jednostki podlegającej przejściu odnosi się do zorganizowanej grupy osób i

środków ułatwiających wykonywanie działalności gospodarczej zmierzającej do

osiągnięcia określonego celu. Pojęcie jednostki gospodarczej nie może być

zredukowane do powierzonych jej zadań (activity) czy usług (services) (wyrok z

dnia 11 marca 1997 r. w sprawie C-13/95 Ayse Süzen v Zehnacker

Gebäudereinigung GmbH Krankenhausservice pkt 13, 15; tak samo w późniejszych

orzeczeniach, np.: cyt. wyżej sprawy Hidalgo, pkt 25-34 i Nurten Güney-Görres, pkt

32; wyrok z dnia 25 stycznia 2001 r., C-172/99 w sprawie Oy LiikenneAb, pkt 31, 34

i in.). Trybunał odszedł więc tym samym od traktowania samego zadania jako

jednostki podlegającej przejściu. To stanowisko zostało zaakceptowane w

późniejszym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości (z odstępstwem w sprawie

Mercx) i wyrażone w definicji jednostki gospodarczej przyjętej przez dyrektywy

98/50 i 2001/23. W świetle sprawy Süzen podstawowe znaczenie dla prawidłowego

rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących transferu ma ocena charakteru jednostki

gospodarczej: czy jest to jednostka, której zasadniczymi zasobami, wartościami

(assets), decydującymi o jej charakterze i zdolności do prowadzenia działalności,

są pracownicy i ich kwalifikacje, czy też jest to jednostka, o której charakterze

decydują składniki materialne. W przypadku tych pierwszych przejście może się

dokonać bez przejęcia istotnych składników materialnych, jeśli większość

pracowników (w sensie liczby i kwalifikacji) została przejęta. Dotyczy to w świetle

orzecznictwa Trybunału takich usług jak sprzątanie, pomoc w domu dla

mieszkańców gminy potrzebujących takiej pomocy, nadzorowanie obiektów,

utrzymanie parków i ogrodów (zob. np. wyrok z dnia 10 grudnia 1998 r. w

połączonych sprawach C-127/96, C-229/96 i C-74/97 Francisco Hernández SA v.

Prudencia Gómez Pérez, María Gómez Pérez i Contratas y Limpiezas SL, oraz

Friedrich Santner v. Hoechst AG i Mercedes Gómez Montaña v. Claro Sol SA i Red

Nacional de Ferrocarriles Españoles (Renfe), pkt 32; wyżej cyt. wyrok w sprawie

Hidalgo i in., pkt 32; wyrok z dnia 24 stycznia 2002 r. w sprawie C-51/00 Temco

Service Industries S.A. v. Samir Imzilyen and Others, pkt 33; wyrok C-151/09 z dnia

29 lipca 2010 r. w sprawie Federación de Servicios Publicos de la UGT (UGT-FSP)

v. Ayuntamiento de la Linea de la Concepción, Marii del Rosario Vecino Uribe,

Ministerio Fiscal, pkt 29, wyrok C-463/09 z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie

CLECE SA v. Marii Socorro Martin Valor, Ayuntamiento de Cobisa, pkt 33). W

wymienionych sprawach Trybunał uznał, że w pewnych sektorach, których

działalność opiera się głównie na sile roboczej, zespół pracowników, który prowadzi

trwale wspólną działalność, może tworzyć jednostkę gospodarczą. W przypadku

jednostek, których funkcjonowanie opiera się głównie na składnikach materialnych,

decydujące jest przejęcie zasobów materialnych, nawet gdy nie przejęto większości

zasobów pracy (dotyczyło to np. usług w zakresie wyżywienia pacjentów szpitala,

komunikacji miejskiej (zob. cyt. wyżej sprawę Abler i wyrok z dnia 25 stycznia

2001 r. w sprawie C-172/99 Oy Liikenne Ab v. Pekka Liskojärvi and Pentti

Juntunen).

Po trzecie, przejście następuje pod warunkiem, że przekazywana jednostka

gospodarcza zachowuje tożsamość. Pojęcie tożsamości zostało wprowadzone do

unijnej regulacji transferu zakładu pracy dopiero dyrektywą 98/50 WE. Jednakże

wcześniej zostało ono uznane za podstawowe kryterium skuteczności przejścia w

orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości. Podstawowe znaczenie miał w tym

względzie wyrok z dnia 18 marca 1986 r. w sprawie C-24/85 Jozef Maria Antonius

Spijkers v. Gebroeders Benedik Abattoir CV et Alfred Benedik en Zonen BV (pkt

11-14). W jego uzasadnieniu Trybunał wskazał, że decydujące dla uznania, czy

nastąpiło przejście zakładu jest zachowanie jego tożsamości. W konsekwencji,

przejście przedsiębiorstwa, zakładu pracy lub części zakładu pracy nie przejawia

się jedynie w przekazaniu jego majątku (assets), lecz konieczne jest przede

wszystkim rozważenie, czy został przekazany jako funkcjonująca jednostka, czy

jego działanie jest rzeczywiście kontynuowane lub podjęte ponownie przez nowego

pracodawcę. W celu oceny, czy przesłanki przejęcia zostały spełnione, należy

wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, które charakteryzują dane

zachowanie, do których zalicza się w szczególności rodzaj przedsiębiorstwa lub

zakładu, o który chodzi, przejęcie lub brak przejęcia składników majątkowych takich

jak budynki i ruchomości, wartość składników niematerialnych w chwili przejęcia,

przejęcie lub brak przejęcia większości pracowników przez nowego pracodawcę,

przejęcie lub brak przejęcia klientów, a także stopień podobieństwa działalności

prowadzonej przed i po przejęciu oraz czas ewentualnego zawieszenia tej

działalności. Elementy te muszą być zawsze oceniane całościowo w kontekście

konkretnej sprawy i żaden z nich nie może być samodzielnie podstawą przyjęcia,

że jednostka (przedsiębiorstwo, zakład lub część zakładu) zachowała tożsamość.

W kilku wcześniejszych orzeczeniach w sprawach dotyczących świadczenia usług,

w tym sprzątania, Trybunał Sprawiedliwości uznał, że przy uwzględnieniu kryteriów

z wyroku w sprawie Spijkers, decydujące o zachowaniu tożsamości przejętego

zakładu lub części zakładu pracy może być kontynuowanie lub podjęcie przez

nowego

pracodawcę

działalności

zaprzestanej

przez

dotychczasowego

pracodawcę, np. sprzątanie obiektu (Schmidt, pkt 17), sprzedaży samochodów

(Merckx, pkt 26-32), pomocy dla narkomanów (Redmond Stichting, pkt 23-31),

nawet gdy nie nastąpi przekazanie składników majątkowych lub pracowników. Od

sprawy Süzen Trybunał Sprawiedliwości przyjmuje jednak konsekwentnie, że

jednostka gospodarcza (a więc przedsiębiorstwo, zakład, część zakładu) będąca

przedmiotem transferu nie może być sprowadzona tylko do działalności, którą

prowadzi. Jej tożsamość wynika z wielości nierozłącznych elementów, jak

wchodzący w jej skład personel, kierownictwo, organizacja pracy, metody działania

czy ewentualnie jej środki trwałe (podobnie ww. wyroki w sprawach: Süzen, pkt 15;

Hernández Vidal i in., pkt 30; Hidalgo i in., pkt 30; CLECE, pkt 41).

3. Przedstawiona wyżej (w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości

zaskarżonego wyroku) charakterystyka pojęcia przejścia przedsiębiorstwa, zakładu

pracy lub części zakładu pracy na innego pracodawcę w dyrektywie 2001/23/WE

wyznacza, jak wskazano, treść pojęcia przejścia zakładu pracy lub części zakładu

pracy na innego pracodawcę w art. 231 § 1 k.p. Dla pełnej jasności należy jednak

zaznaczyć, mając na względzie szerszy zakres normowania przejścia zakładu

pracy w tym przepisie niż w dyrektywie 2001/23, że charakterystyka ta dotyczy

pojęcia przejścia zakładu pracy lub części zakładu pracy w zakresie regulowanym

przez prawo unijne, a więc w zakresie dotyczącym przejścia jednostek

gospodarczych. Poza zakresem obecnych rozważań pozostaje natomiast nieobjęta

dyrektywą (art. 1 ust. 1 lit. c) i niemająca znaczenia w niniejszej sprawie kwestia

stosowania regulacji przejścia zakładu pracy lub jego części w administracji

publicznej.

4. Wobec powyższego można stwierdzić, że dokonanie przez sąd oceny, czy

nastąpiło przejście zakładu pracy lub części zakładu pracy na innego pracodawcę,

polegającej w istocie na subsumcji danego stanu faktycznego do normy wynikającej

z art. 231 § 1 k.p., wymaga następujących działań.

W pierwszej kolejności sąd musi dokonać identyfikacji zakładu pracy lub

części zakładu pracy (jednostki gospodarczej) będących przedmiotem przejścia.

Chodzi tu o ustalenie, czy występuje dostatecznie wyodrębniona jednostka (część

zakładu pracy), którą można uznać za zorganizowane połączenie zasobów, którego

celem jest prowadzenie działalności gospodarczej. Np., czy w ramach szpitala lub

przedsiębiorstwa usługodawcy zapewniającego utrzymanie czystości w szpitalu

można

wyodrębnić

taką

jednostkę

gospodarczą

–

część

zakładu

pracy

(zorganizowane polaczenie zasobów), prowadzącą działalność w zakresie

utrzymania czystości w tym szpitalu. W tym celu należy odwołać się do

wypracowanych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Najwyższego

kryteriów ustalania istnienia takiej jednostki, jak przypisanie jej określonego

zadania, wyodrębnienie zespołu pracowników, ustalenie określonej struktury

kierownictwa, umożliwienie dysponowania środkami materialnymi, urządzeniami,

specjalistyczną wiedzą itp. Należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy w wielu

orzeczeniach przyjął odpowiadające unijnemu pojęciu jednostki gospodarczej

określenie części zakładu pracy, wskazując, że jest to pewna zorganizowana

całość, na którą składają się określone elementy materialne i majątkowe, system

organizacyjny i struktura zarządzania, które dają możliwość dalszego wykonywania

pracy przez zatrudnionych w niej pracowników (zob. wyrok SN z dnia 13 kwietnia

2010 r., I PK 210/09, LEX nr 794501 i tam powołane orzeczenia).

Kolejnym krokiem powinno być ustalenie, jakiego rodzaju jednostka jest

przedmiotem przejścia twierdzonego przez powoda w danej sprawie, a w

szczególności, czy jest to jednostka, którą konstytuuje zespół pracowników, czy też

o jej wyodrębnieniu przesądzają składniki materialne (zob. cyt. wyżej wyroki TS

kontynuujące linię Süzen, także wyrok SN z dnia 29 marca 2012 r., I PK 150/11 i

wyrok z tej samej daty w sprawie I PK 151/11).

Na koniec sąd powinien zbadać, czy jednostka ta zachowała tożsamość po

przejściu usługi. Jak wskazano, w przypadku jednostek, których zdolność do

działania opiera się na pracy ludzkiej, stwierdzenie tożsamości jednostki przed i po

przejęciu zależy w decydującej mierze od stwierdzenia przejęcia większości

pracowników (w wyżej określonym sensie). Nie oznacza to jednak, że inne kryteria

zachowania tożsamości nie mają znaczenia. Przeciwnie, zgodnie ze stanowiskiem

Trybunału Sprawiedliwości wyznaczonym sprawami Spijkers i Süzen sąd badający

zachowanie tożsamości przez przejętą jednostkę powinien zawsze dokonywać

całościowej oceny, a zachowanie jednego z jej elementów nie może być podstawą

przyjęcia, że przejmowana jednostka (np. część zakładu) zachowała tożsamość. Z

tego względu np. przejecie przez nowego pracodawcę składników majątkowych

służących

wykonywaniu

określonej

działalności

jest

istotnym

wskaźnikiem

zachowania tożsamości przez przejmowana część zakładu pracy także w

przypadkach usług opartych w zasadniczym stopniu na pracy ludzkiej. Może to

mieć szczególne znaczenie w sytuacji, gdy powstają wątpliwości, czy przejęta

część załogi jednostki jest wystarczająca do stwierdzenia przejścia jednostki.

Dotyczy to także innych wyznaczników tożsamości jednostki, w tym szczególnie

zachowania przez nią organizacyjnej samodzielności (zob. np. Hidalgo, pkt 26),

jakkolwiek również ten warunek nie może sam w sobie decydować o tożsamości

jednostki (zob. zwłaszcza Klarenberg pkt 43, 53 i sentencja).

5. Jak

wcześniej

wskazano,

w

sektorach,

w

których

działalność

przedsiębiorstw opiera się głównie na sile roboczej, zespół pracowników, który

prowadzi trwale wspólną działalność, może tworzyć jednostkę gospodarczą, a

jednostka taka może zachować tożsamość po dokonaniu jej przejęcia, jeśli nowy

pracodawca nie tylko kontynuuje dotychczasową działalność, lecz gdy ponadto

przejmie zasadniczą część, w znaczeniu liczebności i kompetencji, personelu, który

jego poprzednik specjalnie przydzielił do tego zadania. Nieprzejęcie tak rozumianej

większości pracowników w sektorach opartych głównie na sile roboczej, jak np.

sprzątanie, uniemożliwia uznanie, że nastąpił transfer jednostki gospodarczej

(zakładu pracy lub jego części), nawet wtedy, gdy wykonanie tej usługi zostało

przekazane innemu podmiotowi. Dlatego np. w sprawie CLECE Trybunał

Sprawiedliwości orzekł, że art. 1 ust. 1 lit. a) i b) dyrektywy 2001/23/WE należy

interpretować w ten sposób, że dyrektywa ta nie znajduje zastosowania w sytuacji,

gdy gmina, która do tej pory zlecała sprzątanie należących do niej pomieszczeń

przedsiębiorstwu

prywatnemu,

postanowiła

rozwiązać

umowę

z

tym

przedsiębiorstwem i samodzielnie zapewniać ich sprzątanie, zatrudniając w tym

celu nowych pracowników.

6. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że ocena przez sąd, czy nastąpiło

przejście części zakładu pracy (jednostki gospodarczej) na nowego pracodawcę, w

sytuacji, w której nowy usługodawca przejął usługi utrzymania czystości i

dezynfekcji w szpitalu od poprzedniego usługodawcy wykonującego je na rzecz

szpitala, wymaga ustalenia, czy przejmowana część zakładu pracy (jednostka

gospodarcza) zachowała tożsamość, a w szczególności, czy nowy usługodawca

przejął decydującą o jej zachowaniu część pracowników przejmowanej jednostki

(art. 231 § 1 k.p.).

Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Sąd

drugiej instancji dokonał oceny przejścia części zakładu pracy ze spółki A. na

spółdzielnię N. w sposób naruszający art. 231 § 1 k.p. Sąd trafnie stwierdził, że

pojęcie części zakładu pracy w tym przepisie nie może być sprowadzone do

samych tylko zadań (zob. cyt. wyżej wyroki SN z: 13 kwietnia 2010 r., I PK 210/09 i

29 marca 2012 r., I PK 150/11). Jednocześnie jednak Sąd błędnie przyjął, że o

istnieniu części zakładu pracy (jako jednostki gospodarczej) zawsze decyduje jej

wyposażenie w środki materialne umożliwiające wykonywanie jej zadań, a w

rezultacie, że nieprzejęcie tych środków uniemożliwia uznanie zaistnienia transferu

części zakładu pracy. Pogląd ten nie uwzględnia przedstawionej wyżej wykładni art.

231 § 1 k.p., a szczególnie jej podstawowej tezy, zgodnie z którą stwierdzenie

tożsamości przejętej części zakładu pracy (jednostki gospodarczej) musi zawsze

opierać się na całościowej ocenie kryteriów zachowania tożsamości. Pogląd ten nie

uwzględnia także powołanego wcześniej orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości

oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazującego, że pojęcia zakładu pracy i

części zakładu pracy nie można sprowadzać do elementów materialnych (zob. np.

cyt. wyżej wyroki SN z dnia 29 marca 2012 r., I PK 150/11 i 13 kwietnia 2010 r., I

PK 210/09 i przytoczone w nich orzecznictwo). Sąd Okręgowy nie dokonał także

oceny

charakteru

części

zakładu

pracy

będącej

przedmiotem

przejęcia

twierdzonego przez powódek w niniejszej sprawie. W szczególności Sąd nie

rozważył, czy jednostkę tę konstytuują głownie pracownicy i ich umiejętności i

kwalifikacje, czy też jej działalność opiera się głównie na wyposażeniu materialnym.

Sąd Okręgowy, co trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej interwenienta

ubocznego, w ogóle nie dokonał ustaleń w kwestii przejęcia przez spółdzielnię N.

pracowników zatrudnianych wcześniej przez A. Plus przy realizacji usługi

utrzymania czystości i dezynfekcji dla Szpitala. Tym samym Sąd zastosował art.

231 § 1 k.p. do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego, co oznacza błędne

zastosowanie tego przepisu (zob. np. wyroki SN z dnia: 7 sierpnia 1997 r., I CKN

261/97, niepublikowany; 26 czerwca 2001 r., III CKN 400/00, LEX nr 52360; 9

grudnia 2004 r., I UK 119/04, niepublikowany; 9 maja 2008 r., II PK 316/07, OSNP

2009 nr 19-20, poz. 250). Trafnie też podniesiono w tej skardze, że Sąd naruszył

art. 381 i 382 w związku z art. 230 i 391 § 1 k.p.c., nie odnosząc się do

wskazanego przez A.Plus w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2011 r. (k. 236) i

niezaprzeczonego przez stronę pozwaną faktu zatrudnienia przez Spółdzielnię N.

większości pracowników świadczących wcześniej pracę w spółce A. Plus przy

utrzymywaniu czystości i dezynfekcji w Szpitalu.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w

zakresie określonym w pkt 2 wyroku na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., orzekając o

kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w związku z

39821 k.p.c.