I PK 18/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 18/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 sierpnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Romualda Spyt

w sprawie z powództwa T. K. i K. K.

przeciwko P. Zakładom Zbożowym Spółce Akcyjnej w B.

o ustalenie i sprostowanie protokołu powypadkowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 sierpnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w B.

z dnia 27 października 2008 r.,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. nie obciąża powodów kosztami zastępstwa procesowego

strony pozwanej w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Powodowie T. K. i K. K. po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa domagali

się sprostowania protokołu powypadkowego z 23 kwietnia 2002 r. i ustalenia w

trybie art. 189 k.p.c., że zdarzenie z 28 marca 2002 r. skutkujące zgonem H. K. było

wypadkiem przy pracy. Strona pozwana - Podlaskie Zakłady Zbożowe S. A. w B.

wniosła o oddalenie powództwa.

Sąd Rejonowy Sąd Pracy w B. wyrokiem z dnia 26 marca 2008 r. oddalił

powództwo

oraz

odstąpił

od

obciążania

powodów

kosztami

zastępstwa

procesowego strony przeciwnej.

Sąd Rejonowy ustalił, że H. K. był zatrudniony w Podlaskich Zakładach

Zbożowych S.A. w B. w okresie od 1 lipca 1971 r. do 29 marca 2002 r. (tj. do dnia

śmierci) w wymiarze pełnego etatu na stanowisku młynarza zmianowego robotnika. H. K. cierpiał na tzw. Zespół Marfana (Syndroma Marfani), który jest

chorobą wrodzoną uwarunkowaną genetycznie, cechującą się wrodzonymi

zmianami (defektami) w budowie tkanki łącznej. H. K. pozostawał pod opieką

poradni okulistycznej i przychodni przyzakładowej. Ze względu na rozpoznany

Zespół Marfana w zaświadczeniach lekarskich wpisywano mu przeciwwskazania i

zalecenia co do charakteru pracy. Ostatnie (aktualne na datę zgonu) zaświadczenie

lekarskie z 18 września 2001 r., ważne do 18 września 2002 r. wskazywało, że H.

K. jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku młynarza - robotnika w szkłach

korekcyjnych i może dźwigać ciężary do 10 kg. Przeciwwskazana była mu

natomiast praca na wysokości i przy maszynach w ruchu. 28 marca 2002 r. H. K. i

jego współpracownik przystąpili do pracy na II zmianie od godz. 15.00. Około godz.

16.00 H. K., odkurzający pomieszczenie urządzeń sterowniczych płatkami

odkurzaczem przemysłowym, nagle zasłabł skarżąc się na silne bóle w klatce

piersiowej. Po przewiezieniu do szpitala zmarł podczas zabiegu operacyjnego

następnego. Bezpośrednią przyczyną zgonu było ostre rozwarstwienie aorty, do

którego doszło wskutek rozpoznanego wcześniej Zespołu Marfana.

Powołany w zakładzie pracy zespół powypadkowy stwierdził, że powyższy

wypadek nie jest wypadkiem przy pracy, a inspektor pracy nie znalazł podstaw do

wystąpienia z wnioskiem o ponowne ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku. W

rezultacie przeprowadzonego po wypadku śledztwa, C. C. (kierownik działu

produkcji) został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia

25 października 2006 r. za to, że w okresie od 2000 r. do kwietnia 2002 r. pełniąc

funkcję kierownika działu produkcji i będąc przełożonym H. K. kierował go do

wykonywania wzbronionych mu prac wysiłkowych, w szczególności w postaci

załadunku produktów zbożowych, przy czym miał świadomość, że wykonywanie

tych prac z uwagi na stwierdzone orzeczeniem lekarskim schorzenie H. K. naraża

go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia.

Sąd Rejonowy wskazał, że z uwagi na datę przedmiotowego zdarzenia do

oceny powództwa należało stosować ustawę z dnia 12 czerwca 1975 r. o

świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, Dz. U. z 1983

r. Nr 30, poz. 144 ze zm. (powoływaną dalej, jako „ustawa wypadkowa z 1975 r.”),

w tym jej art. 6 ust. 1, który określa wypadek przy pracy jako zdarzenie nagłe,

wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z pracą.

Sąd ustalił także, że w zaświadczeniach lekarskich dotyczących H. K.,

wydawanych w trybie art. 229 § 4 k.p., zawarte były przeciwwskazania do

dźwigania ciężarów powyżej 10 kg, do pracy w pozycji pochylonej, przy maszynach

w ruchu i pracy na wysokości.

Na podstawie przeprowadzonych w sprawie dowodów (z uwzględnieniem

materiału dowodowego ze sprawy karnej III K …/05 oraz sprawy VI U …/07,

dotyczącej roszczeń K. K. i T.

K. wywodzonych z tego samego zdarzenia

(wypadku) zaszłego 28 marca 2002 r.), włączonego do niniejszej sprawy

postanowieniem z 12 marca 2008 r.), w tym zeznań świadków i opinii biegłych Sąd

Rejonowy uznał, że ani praca wykonywana w dniu zdarzenia, ani wcześniejsze,

określone w wyroku karnym prace, wykonywane w okresie od 2000 r. do kwietnia

2002 r. nie mogą być uznane za przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy w

rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej z 1975 r. Taką przyczyną nie jest

również dopuszczenie H. K. do pracy na podstawie zaświadczenia lekarskiego z 18

września 2001 r. ważnego do 18 września 2002 r.

Powyższy wyrok w pkt I apelacją zaskarżyli T. K. i K. K., zarzucając mu

niewyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących warunków pracy H. K. w PZZ

S. A. w B. i ich wpływu na jego zgon w dniu 28 marca 2002 r. Powodowie wnosili o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Rejonowemu w B. przy uwzględnieniu od PZZ S. A. w B. kosztów

postępowania i kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B., wyrokiem

zaskarżonym rozpoznawaną skargą kasacyjną, oddalił apelację powodów i odstąpił

od obciążania ich kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.

Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy

przeprowadził dokładne postępowanie dowodowe, wyciągnął z niego prawidłowe i

logiczne wnioski, a zaskarżony wyrok odpowiadał prawu. Wobec tego Sąd

Okręgowy przyjął ustalenia i wnioski Sądu pierwszej instancji za własne.

Sąd Okręgowy, zgodnie z wnioskiem powodów, dodatkowo dopuścił dowód z

opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. na okoliczność, czy zadziałał jakikolwiek

czynnik zewnętrzny na niesprawny organizm H. K. i czy pozostawał on w związku z

pracą i czy w efekcie tego zadziałania nastąpił wypadek śmiertelny w dniu 28

marca 2002 r. Biegły po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz dokonaniu analizy

dostępnej dokumentacji lekarskiej stwierdził, że nagłe zachorowanie H. K. w dniu

28 marca 2008 r. i w konsekwencji jego zgon wyniknęły z przyczyn chorobowych

tkwiących w jego organizmie, nie miały natomiast związku ze świadczoną przez

niego w tym dniu pracą. Biegły wskazał, że odkurzanie pomieszczenia przy użyciu

odkurzacza

przemysłowego

o

wadze

kg,

który

był

przesuwany

na

zamontowanych kółkach nie były przyczyną, bądź współprzyczyną ostrego tętniaka

rozwarstwiającego aorty u H. K. Tętniak ten był natomiast powikłaniem zespołu

Marfana, który rozpoznany był już w czerwcu 1971 r. Powyższe ciężkie, aczkolwiek

typowe dla zespołu Marfana powikłanie mogło zaistnieć w dowolnym miejscu i

czasie, także w zupełnym spoczynku oraz w czasie normalnej pozazawodowej

aktywności życiowej. Zachorowanie H. K. w dniu 28 marca 2008 r. w miejscu i

czasie wykonywania pracy nie miało żadnego związku z wykonywanymi wcześniej

przez niego wzbronionymi pracami wysiłkowymi. Biegły w pełni podzielił wnioski

opinii sądowo-lekarskich wydawanych wcześniej w toczących się sprawach.

Powodowie nie zgodzili się z biegłym. Wnieśli o uzupełnienie opinii przez

uwzględnienie w niej, czy przesuwanie kontenera o wadze 50 kg, praca w pozycji

schylonej i przemieszczanie się schodami na wysokości 10 pięter miały wpływ na

pogorszenie stanu zdrowia H. K. a także czy pozwany w okresie swojej pracy

winien być pod opieką lekarza z zakresu kardiologii. W ocenie Sądu wniosek ten

należało oddalić jako niezasadny, a zeznania świadka I. J., że od przywiezionego

karetką pogotowia H. K. usłyszała, że ten przed zasłabnięciem przesuwał kontener

o wadze 50 kg. nie znalazły potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym

zgromadzonym w sprawie. W rezultacie, opierając się na analizie materiału

dowodowego zgromadzonego w sprawie, Sąd Okręgowy uznał, że zdarzenie z 28

marca 2008 r. było wynikiem samoistnego schorzenia H. K. i nie jest wypadkiem

przy pracy rozumieniu art. 6. ust. 1 ustawy wypadkowej z 1975 r.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wniósł pełnomocnik powodów.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawach:

1) naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), przez błędną

wykładnię polegającą na błędnej interpretacji pojęcia wypadku przy pracy i nietrafne

przyjęcie, że zdarzenie z 28 marca 2002 r., które doprowadziło do śmierci H. K.,

było

jedynie

wynikiem

samoistnego

schorzenia

pracownika,

a

nie

było

spowodowane przyczyną zewnętrzną i nie jest wypadkiem przy pracy w rozumieniu

tego przepisu, podczas gdy dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy na

podstawie aktualnego okresowego zaświadczenia lekarskiego zawierającego

obiektywnie błędną ocenę jego zdolności do pracy stanowi zewnętrzną przyczynę

wypadku;

2) naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 11 k.p.c. przez

naruszenie zasady związania sądu cywilnego ustaleniami prawomocnego wyroku

skazującego, w tym przypadku wyroku Sądu Rejonowego w B. z 25 października

2006 r., w sprawie III K …/05, skazującego C. C. za to, że w okresie od 2000 r. do

kwietnia 2002 r. w B. kierował pracownika H. K. do wykonywania wzbronionych mu

prac wysiłkowych, w szczególności w postaci załadunku produktów zbożowych,

przy czym miał świadomość, że wykonywanie powyższej pracy z uwagi na

schorzenie pracownika narażało go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty

życia.

Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu oraz

zasądzenie

na

rzecz

skarżącego

kosztów

postępowania

według

norm

przepisanych.

W odpowiedzi na skargę strona pozwana wniosła o jej oddalenie w całości i

zasądzenie od powodów na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według

norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Należy wskazać, że w

wyroku z 5 czerwca 2009 r. w sprawie I UK 33/09 Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę

z odwołania K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.,

z udziałem zainteresowanych: P. Zakładów Zbożowych S.A. w B. i T.

K. o

jednorazowe odszkodowanie, oddalając skargę kasacyjną odwołującego się i

zainteresowanej od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w B. z 27 października 2008 r., opartą na takich samych podstawach i

odwołującą się do takiego samego stanu faktycznego i argumentacji sądów

pierwszej i drugiej instancji analogicznej do występujących w niniejszej sprawie.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podziela argumentację prawną

przedstawioną w uzasadnieniu tego wyroku, uznając za zasadne powtórzenie

zawartej w nim argumentacji.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 11 k.p.c. Zgodnie z treścią tego

przepisu, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku

skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.

Z przebiegu dotychczasowego postępowania, zreferowanego we wstępnej części

niniejszego uzasadnienia, jednoznacznie wynika, że ani Sąd Rejonowy dokonując

zasadniczych ustaleń w rozpoznawanej sprawie, ani Sąd Okręgowy akceptując w

pełni te ustalenia i dodatkowo wzbogacając jedynie argumentację prawną, w żaden

sposób nie zanegowały związania sądu cywilnego (w tym przypadku sądu pracy)

prawomocnym wyrokiem skazującym wydanym w postępowaniu karnym. Wprost

przeciwnie - Sąd Rejonowy w swoich rozważaniach wyraźnie podkreślił, że jest

związany wyrokiem karnym Sądu Rejonowego w B. z 25 października 2006 r., w

sprawie III K …/05, skazującym C. C. (kierownika działu produkcji w PZZ S.A. i

przełożonego zmarłego męża i ojca skarżących) a to, że w okresie od 2000 r. do

kwietnia 2002 r. w B. kierował pracownika H. K. do wykonywania wzbronionych mu

prac wysiłkowych, w szczególności w postaci załadunku produktów zbożowych,

przy czym miał świadomość, że wykonywanie powyższej pracy z uwagi na

schorzenie pracownika narażało go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty

życia. Sąd Rejonowy przyjął jako ustalenie niepodlegające weryfikacji w procesie

cywilnym, ze względu na związanie sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem

karnym skazującym co do faktu popełnienia przestępstwa (art. 11 k.p.c.), że w

okresie od 2000 r. do kwietnia 2002 r. H. K. był kierowany przez przełożonego do

wykonywania wzbronionych mu prac wysiłkowych, w szczególności w postaci

załadunku produktów zbożowych. Sąd Rejonowy ustalił, między innymi, że z

uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie III K …/05 wynika, iż mimo

przeciwwskazań zdrowotnych H. K. wykonywał czynności nieodpowiadające

zaleceniom lekarskim. Znaczna część przesłuchanych postępowaniu karnym

świadków zeznała, że dźwigał on ciężary o wadze powyżej 10 kg, uczestnicząc w

załadunkach i rozładunkach produktów zbożowych. Te ustalenia Sądu Rejonowego

zaakceptował i przyjął za własne Sąd Okręgowy. Również biegli lekarze wydający

opinie w rozpoznawanej sprawie (kardiolog J. B.i angiolog A. P.), a także dr J. G.

wydający opinię w imieniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. na zlecenie Sądu

Okręgowego w B. w sprawie V Pa …/08, odnieśli się w swoich opiniach do ustaleń

sądu karnego przyjętych za podstawę przywołanego wyroku III K …/05, a biegły z

Instytutu Medycyny Pracy w Ł. miał nawet wyraźnie zlecone przez Sąd

uwzględnienie faktów stwierdzonych tym wyrokiem i do faktów tych się odniósł. Nie

można zatem w żaden sposób podzielić zarzutu naruszenia art. 11 k.p.c. Sąd

Okręgowy nie naruszył tego przepisu, a już z pewnością nie naruszył go w sposób

rażący, jak to przedstawił pełnomocnik skarżących.

Z przyjętych w podstawie faktycznej zaskarżonego wyroku, niepodlegających

weryfikacji w postępowaniu cywilnym, ustaleń sądu karnego wynikało, że zmarły H.

K. był od 2000 r. kierowany przez swojego przełożonego do wykonywania

wzbronionych

mu

prac

wysiłkowych,

w

tym

do

dźwigania

ciężarów

przekraczających 10 kg przy załadunku produktów zbożowych, co wiązało się z

dźwiganiem ciężarów o wadze przekraczającej 10 kg. Sąd Okręgowy nie

zakwestionował tych ustaleń, wprost przeciwnie - przyjął je jako niepodlegające

zakwestionowaniu. Należy jednak podkreślić, że z faktu skazania C. C.

prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo z art. 220 k.k. nie wynika

jeszcze, że śmierć H. K. była wypadkiem przy pracy, rozumianym jako nagłe

zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z pracą.

Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym

dotyczyły jedynie przesłanek odpowiedzialności karnej oskarżonego (a potem

prawomocnie skazanego) C. C. w związku z zarzuconym mu (a następnie

prawomocnie przypisanym) przestępstwem z art. 220 k.k., nie dotyczyły natomiast

ustalenia (stwierdzenia istnienia) przesłanek uznania zdarzenia z 28 marca 2002 r.

za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z 12 czerwca 1975 r. o

świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Nie ulega wątpliwości, że zmarły H. K. w czasie zatrudnienia w PZZ S.A.

dźwigał ciężary o wadze powyżej 10 kg, uczestnicząc w załadunkach i

rozładunkach

produktów

nieodpowiadające

zbożowych.

zaleceniom

zawartym

Wykonywał

w

zatem

czynności

zaświadczeniach

lekarskich

dopuszczających go do pracy, mimo wyraźnych przeciwwskazań zdrowotnych.

Jednak - jak ustalił Sąd Okręgowy na podstawie zgodnych w tej mierze opinii

wszystkich

biegłych

lekarzy

(kardiologa,

angiologa,

specjalisty

chorób

wewnętrznych i medycyny pracy) - nagłe zachorowanie H. K. w dniu 28 marca 2002

r., polegające na rozwarstwieniu aorty, nie miało związku z wykonywaniem przez

niego wcześniej prac wzbronionych, obejmujących dźwiganie ciężarów o wadze

przekraczającej 10 kg, a w każdym razie nie był to związek tego rodzaju, który

pozwalałby na uznanie wcześniejszego wykonywania przez ubezpieczonego prac

wzbronionych, związanych z nadmiernym wysiłkiem, za przyczynę zewnętrzną

zdarzenia z 28 marca 2002 r. Inaczej mówiąc, prawomocne skazanie C. C. za

narażenie pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo

ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w związku z kierowaniem go do wykonywania

wzbronionych mu prac wysiłkowych, nie może być traktowane jako równoznaczne

ze stwierdzeniem przez sąd karny, że śmierć H. K., będąca następstwem

rozwarstwienia aorty (pęknięcia tętniaka aorty), miała związek z dźwiganiem przez

niego w przeszłości niedozwolonych ciężarów. Postępowanie karne nie służyło

bowiem ustaleniu, co było przyczyną zgonu H. K., a C. C. nie został skazany za

doprowadzenie

lub

przyczynienie

się

w

jakikolwiek

sposób

do

zgonu

ubezpieczonego.

Rację ma pełnomocnik skarżących, że nadmierny wysiłek pracownika, także

wysiłek związany z dźwiganiem ciężarów, może być - co do zasady - uznany za

zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 19

czerwca 2001 r., II UKN 419/00, OSNAPiUS 2003 nr 5, poz. 136, z 29 stycznia

1997 r., II UKN 70/96 OSNAPiUS 1997 nr 18, poz. 357, z 21 czerwca 1977 r., III

PRN 17/77, LEX nr 14393, z 16 lutego 1977 r., III PRN 55/76, OSPiKA 1978 nr 12,

poz. 217, oraz postanowienie z 13 stycznia 1977 r., III PZP 15/76, LEX nr 14357).

Jednakże w stanie faktycznym sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem ustalonym w sposób niebudzący wątpliwości co do wyjątkowej staranności i

rzetelności Sądów obu instancji, a dodatkowo wiążącym w postępowaniu

kasacyjnym (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.) - nie miała miejsca sytuacja, która

pozwalałaby na przyjęcie, że do rozwarstwienia aorty (pęknięcia tętniaka) u

zmarłego H. K. doszło w związku z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, inaczej

mówiąc - że nadmierny wysiłek pracownika przy dźwiganiu ciężarów był

rzeczywiście zewnętrzną przyczyną wypadku przy pracy. Wszyscy biegli stwierdzili,

że do rozwarstwienia aorty nie doszło w czasie wykonywania prac związanych z

nadmiernym wysiłkiem ani w krótkim (liczonym w godzinach) czasie po ich

zakończeniu. Sądy ustaliły, że w dniach poprzedzających wypadek: 25 i 26 marca

2002 r. (poniedziałek i wtorek) H. K. nie świadczył pracy - korzystał z urlopu

wypoczynkowego, a w dniach 27 i 28 marca 2008 r. (środa i czwartek) nie

wykonywał

jakichkolwiek

prac

wzbronionych,

nie

podejmował

czynności

zawodowych nieodpowiadających zaleceniom zawartym w zaświadczeniach

lekarskich dopuszczających go do pracy, w szczególności nie dźwigał ciężarów

zabronionych ze względu na wyraźne przeciwwskazania zdrowotne. Biegli

składający opinie w rozpoznawanej sprawie oraz biegły z Instytutu Medycyny Pracy

w Ł. w opinii wydanej w sprawie V Pa …/08 zgodnie stwierdzili, że w ustalonych

szczegółowo

okolicznościach

dotyczących

świadczenia

pracy

przez

ubezpieczonego nie można przyjąć, aby wykonywanie przez niego w przeszłości

(wcześniej niż kilka dni przed ocenianym zdarzeniem z 28 marca 2002 r.) prac

wzbronionych, polegających na dźwiganiu ciężarów o wadze przekraczającej 10 kg,

mogło być uznane za przyczynę zewnętrzną zdarzenia, w wyniku którego H. K.

zmarł.

Pełnomocnik skarżących nie podniósł w skardze kasacyjnej jakichkolwiek

zarzutów, które mogłyby podważać rzetelność, fachowość, zgodność z wiedzą

medyczną i doświadczeniem zawodowym biegłych wydanych przez nich opinii. Sąd

Okręgowy oparł swoje ustalenia przede wszystkim na wioskach opinii biegłych,

ponieważ ustalenie, czy współprzyczyną zgonu H. K. był (poza chorobą samoistną)

jakikolwiek czynnik zewnętrzny związany z pracą, wymagało wiadomości

specjalnych (art. 278 k.p.c.). Wszyscy biegli zgodnie przyjęli, że wyłączną

przyczyną śmierci H. K. była choroba samoistna w postaci zespołu Marfana, że nie

było innych współprzyczyn jego zgonu w postaci czynników zewnętrznych

związanych z pracą, zewnętrznych, że brak jest merytorycznych podstaw do

przyjęcia, że nagłe rozwarstwienie aorty, które przypadkowo wystąpiło u H. K. w

miejscu i czasie pracy, miało związek z tą praca lub warunkami, w których byłą ona

wykonywana. Podkreślili, że ciężkie, choć typowe dla zespołu Marfana powikłanie,

mogło nastąpić w dowolnym miejscu i czasie, podczas wykonywania jakichkolwiek

czynności fizjologicznych (np. kaszel, kichnięcie), a także w zupełnym spoczynku,

w czasie zwykłej pozazawodowej aktywności życiowej.

Oparcie zaskarżonego wyroku na wnioskach opinii biegłych lekarzy nie zostało

w skardze kasacyjnej skutecznie podważone.

W orzecznictwie przyjmuje się, między innymi, że zewnętrzną przyczyną

sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza

organizmu poszkodowanego, zdolny - w istniejących warunkach - wywołać

szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już

schorzeniem samoistnym (wyrok Sądu Najwyższego z 18 sierpnia 1999 r., II UKN

87/99, OSNAPiUS 2000 nr 20, poz. 760), podniesienie przez pracownika w czasie

pracy znacznego ciężaru, które doprowadziło do nagłego uszkodzenia organizmu w

takim stopniu, że pracownik stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej

pracy, ma charakter wypadku przy pracy, choćby nawet pracownik przed

wypadkiem był dotknięty schorzeniem samoistnym, które jednak pozwalało na

wykonywanie codziennej pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 16 lutego 1997 r., III

PRN 55/76, OSPiKA 1978 nr 12, poz. 217 z glosą G.Bieńka); nadmierny wysiłek

podczas pracy, który z największym prawdopodobieństwem, wespół z samoistnym

nadciśnieniem tętniczym, wywołał u pracownika udar mózgu, stanowi przyczynę

zewnętrzną wypadku w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z 12 czerwca 1975 r. o

świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (wyrok Sądu

Najwyższego z 29 stycznia 1997 r., II UKN 70/96, OSNAPiUS 1997 nr 18, poz.

357); nadmierny wysiłek fizyczny w czasie pracy pracownika cierpiącego na

samoistne schorzenia serca może uzasadniać uznanie tego zdarzenia za wypadek

przy pracy, jeżeli wysiłek ten był choćby tylko jedną z zasadniczych przyczyn

wystąpienia zawału serca, bądź też wpłynął istotnie na przyspieszenie zawału

(wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 1977 r., III PRN 17/77, LEX nr 14393);

czynnikiem o charakterze przyczyny zewnętrznej może być nadmierny - przy

uwzględnieniu stanu zdrowia pracownika - wysiłek, podejmowany przezeń przy

wykonywaniu pracy i zdeterminowany szczególnymi jej warunkami i rodzajem,

jeżeli stał się istotną i współdecydującą przyczyną w powstaniu sytuacji

prowadzącej do zawału serca (postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia

1977 r., III PZP 15/76, LEX nr 14357).

Sąd Okręgowy nie odstąpił od linii orzeczniczej przyjętej w powołanych wyżej

orzeczeniach Sądu Najwyższego. Przyjął jedynie - za wnioskami opinii wszystkich

biegłych lekarzy wydających opinie w sprawach dotyczących zdarzenia z 28 marca

2002 r. - że nadmierny wysiłek fizyczny towarzyszący wykonywaniu przez H. K. w

przeszłości (nie bezpośrednio przed rozwarstwieniem aorty ani nie w ciągu kilku dni

poprzedzających to zdarzenie) praz wzbronionych, polegających na dźwiganiu

ciężarów o wadze ponad 10 kg, nie był czynnikiem zewnętrznym, który spowodował

nagłe zachorowanie.

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z 12

czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych (zwanej dalej ustawą wypadkową). Zgodnie z tym przepisem, za

wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną,

które nastąpiło w związku z pracą: 1) podczas lub w związku z wykonywaniem

przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych, 2) podczas lub w

związku z wykonywaniem przez pracownika czynności w interesie zakładu pracy,

nawet bez polecenia, 3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji zakładu

pracy w drodze między siedzibą zakładu pracy a miejscem wykonywania

obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. Oznacza to, że na istotę wypadku przy

pracy składa się nagłość zdarzenia, przyczyna zewnętrzna i związek zdarzenia z

pracą.

W rozpoznawanej sprawie ustalono, że zostały spełnione dwie z trzech

przesłanek uznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Było to zdarzenie

niewątpliwie nagłe i nastąpiło w związku z pracą - podczas wykonywania przez

pracownika zwykłych czynności w miejscu i czasie pracy. Nie została natomiast

potwierdzona (w postępowaniu dowodowym) przesłanka wywołania nagłego

zdarzenia przyczyną zewnętrzną; Sądy obu instancji - w oparciu o zgodne,

jednoznaczne i stanowcze wnioski opinii biegłych - przyjęły, że zdarzenie z 28

marca 2002 r., które doprowadziło do śmierci H. K., było następstwem samoistnej

choroby pracownika (zespołu Marfana, w którego przebiegu rozwarstwienie aorty

jest typowym objawem) i nie było spowodowane przyczyną zewnętrzną.

Pełnomocnik skarżących upatruje naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 6 ust. 1

ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych w błędnej wykładni tego przepisu, polegającej na błędnej

interpretacji pojęcia wypadku przy pracy i w związku z tym w nietrafnym przyjęciu,

że zdarzenie z 28 marca 2002 r., które doprowadziło do śmierci H. K., było

następstwem jedynie samoistnego schorzenia pracownika, nie było natomiast

spowodowane przyczyną zewnętrzną i w związku z tym nie jest wypadkiem przy

pracy w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy dopuszczenie pracownika do

wykonywania pracy na podstawie aktualnego okresowego orzeczenia lekarskiego,

zawierającego obiektywnie błędną ocenę jego zdolności do pracy, stanowi

zewnętrzną przyczynę wypadku. Pełnomocnik skarżących powołał się przy tym na

wyroki Sądu Najwyższego z 23 listopada 1999 r., II UKN 208/99, OSNAPiUS 2001

nr 5, poz. 172 oraz z 18 sierpnia 1999 r., II UKN 89/99, OSNAPiUS 2000 nr 20,

poz. 762, w których przyjęto, że dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy

na określonym stanowisku na podstawie aktualnego okresowego orzeczenia

lekarskiego, które zawierało obiektywnie błędną ocenę jego zdolności do pracy

(było oczywiście błędne), może stanowić zewnętrzną przyczynę wypadku przy

pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących powołał się również

obszernie na argumenty przedstawione w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego

z 18 sierpnia 1999 r., II UKN 89/99. W pisemnych motywach tego orzeczenia Sąd

Najwyższy stwierdził, między innymi, że wypadkiem przy pracy jest zdarzenie

wywołane

działaniem

przyczyny

lub

choćby

współprzyczyny

zewnętrznej,

pozostającej w związku z pracą, która mogła mieć wpływ na powstanie lub

pogłębienie się stanu chorobowego pracownika. W sytuacji, gdy stan zdrowia

pracownika

stanowi przeciwwskazanie

do

wykonywania

powierzonych

mu

czynności, Sąd Najwyższy stwierdzenie wypadku przy pracy wiąże z koniecznością

wystąpienia dodatkowych zdarzeń lub okoliczności nietypowych dla normalnych

stosunków pracy - nadzwyczajnych sytuacji, wiążących się z zakłóceniem

przebiegu pracy, jak np. nieodpowiednie warunki pracy, nieprawidłowości w

sposobie wykonywania pracy, nadmierne przeciążenie pracą, stres itp. (por.

uchwałę składu siedmiu sędziów z 11 lutego 1963 r., III PO 15/63, OSNCP 1965 nr

1, poz. 8, wyrok z 12 grudnia 1974 r., II PR 262/74, OSNCP 1975 nr 7-8, poz. 122

oraz wyrok z 9 grudnia 1977 r., III PRN 49/77, OSPiKA 1979 nr 3 poz. 48). Wśród

czynników świadczących o nietypowym, odbiegającym od pracowniczej normy

sposobie wykonywania pracy Sąd Najwyższy przyjmował również dopuszczenie do

pracy pracownika - z naruszeniem art. 229 § 4 k.p. - bez przeprowadzenia badań

kontrolnych lub na podstawie nieaktualnego orzeczenia lekarskiego, po upływie

terminu obowiązującego do przeprowadzenia takich badań (por. wyroki z 16

kwietnia 1997 r., II UKN 66/97,OSNAPiUS 1998 nr 2, poz. 53 oraz z 20 listopada

1997 r. II UKN 347/97, OSNAPiUS 1998 nr 17, poz. 525, z 5 września 1996 r., II

PRN 9/96, OSNAPiUS 1997 nr 5, poz. 70). Wypada jednak podkreślić, że w wyroku

z 23 kwietnia 1997 r., II UKN 76/97, OSNAPiUS 1998 nr 3, poz. 99, Sąd Najwyższy

przyjął obowiązek pracodawcy dopuszczenia do pracy pracownika legitymującego

się aktualnym orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań do jej wykonywania,

stwierdzając, że wykonanie tego obowiązku nie może być oceniane jako

zewnętrzna współprzyczyna wypadku przy pracy. Obowiązek dopuszczenia do

pracy pracownika legitymującego się aktualnym wynikiem badania profilaktycznego

nie jest jednak bezwzględny, w związku z czym pracodawca może wynik badania

uznać za niewystarczający. Nie chodzi bowiem o uzyskanie jakiegokolwiek

zaświadczenia, ale takiego, które stanowi efekt właściwej oceny zdolności

pracownika do pracy na danym stanowisku, dokonanej po przeprowadzeniu

wszystkich badań wymaganych od pracownika przez art. 211 pkt 5 k.p. w związku z

przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja

1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu

profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich

wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332

ze zm.). Zaświadczenie lekarskie zawierające błędną ocenę zdolności do

wykonywania pracy nie zapewnia właściwej ochrony przed szkodliwymi - w

konkretnym stanie zdrowia pracownika - warunkami pracy (art. 207 § 1 k.p. w

związku z art. 212 pkt 1 i 3 k.p.). Zakaz dopuszczenia do pracy pracownika bez

aktualnego zaświadczenia lekarskiego implikuje obowiązek pracownika poddania

się badaniu profilaktycznemu, którego wynikiem jest orzeczenie lekarskie o braku

przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku. Badający lekarz

dokonuje oceny, czy dana praca nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, a więc należy

przyjmować, że badania te mają zabezpieczyć pracownika przed wykonywaniem

pracy, która może okazać się dla niego szkodliwa, a także zabezpieczyć

pracodawcę przed ryzykiem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Jeżeli

ocena ta jest błędna i zezwala na dopuszczenie pracownika do wykonywania

czynności w jego stanie zdrowia przeciwwskazanych, to wypadek zaistniały przy

takiej pracy ma cechy wypadku chronionego przez art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej,

bowiem szkoda na osobie pracownika jest wówczas wywołana przyczyną

zewnętrzną, pozostającą w związku z pracą. Dopuszczenie pracownika do

wykonywania pracy przeciwwskazanej w konkretnym stanie zdrowia stanowi dla

niego zagrożenie takiego samego stopnia, jak zadziałanie szczególnych czynników,

które judykatura uznaje za zewnętrzne przyczyny wypadku. W wykonywaniu pracy

zachodzi nadzwyczajna dla pracownika sytuacja, wytworzona obiektywnymi

okolicznościami od niego niezależnymi, dlatego analizowany stan faktyczny

wypełnia znamiona zewnętrznej przyczyny wypadku, pozostającej w związku z

pracą, wymienionej jako jeden z tych elementów, które obejmuje ryzyko

pracodawcy. Dlatego dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy na

określonym

stanowisku

na

podstawie

aktualnego

okresowego

orzeczenia

lekarskiego, które było oczywiście błędne, stanowi zewnętrzną przyczynę wypadku,

o jakim mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej.

Mając na uwadze wnioski płynące z przytoczonego powyższej orzeczenia Sądu

Najwyższego - a także innych, w których uznano za zewnętrzną przyczynę

wypadku dopuszczenie pracownika do pracy na podstawie orzeczenia lekarskiego

zawierającego obiektywnie błędną ocenę jego zdolności do pracy (np. wyrok z 7

lutego 2006 r., I UK 192/05, Monitor Prawa Pracy 2006 nr 5, s. 269) - Sąd

Rejonowy stwierdził - przede wszystkim w oparciu o wnioski opinii biegłych lekarzy,

którzy wydali opinie w niniejszej sprawie - że w realiach tej sprawy nie można

przyjąć, aby doszło do wydania przez lekarza badającego ubezpieczonego

orzeczenia lekarskiego zawierającego obiektywnie błędną, a tym bardziej

oczywiście błędną, ocenę jego zdolności do pracy. Sąd Rejonowy ustalił, a

ustalenia te podzielił Sąd Okręgowy, że zawarta w orzeczeniach lekarskich

stwierdzających brak przeciwwskazań do pracy ubezpieczonego na określonym

stanowisku ocena jego zdolności do świadczenia pracy, uwzględniająca pewne

ograniczenia w jej wykonywaniu podyktowane względami zdrowotnymi pracownika,

mieściła się - co potwierdził biegły - w granicach „dopuszczalnej merytorycznej

oceny zastrzeżonej dla lekarza przeprowadzającego badania okresowe”. W tych

okolicznościach Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do uznania dopuszczenia

Henryka K. do pracy na podstawie orzeczenia lekarskiego z 18 września 2001 r.,

ważnego do 18 września 2002 r., aktualnego na datę jego śmierci, za zewnętrzną

przyczynę wypadku zaistniałego 28 marca 2002 r.

W wyroku z 7 lutego 2006 r., I UK 192/05, na który powołał się Sąd

Rejonowy, Sąd Najwyższy przyjął, że w związku z ustanowionym w art. 229 § 4 k.p.

zakazem

dopuszczenia

do

pracy pracownika

bez aktualnego

orzeczenia

lekarskiego, za zewnętrzną przyczynę wypadku można uznać dopuszczenie do

pracy bez przeprowadzenia badań kontrolnych lub na podstawie orzeczenia

lekarskiego wydanego po upływie terminu obowiązującego do przeprowadzenia

tych badań albo w przypadku oczywistej błędności tego orzeczenia. O oczywistej

błędności zaświadczenia lekarskiego można mówić tylko wówczas, gdy łatwo

dostrzec jego wady lub braki, bez wnikania w zawartą w nim, zastrzeżoną dla

lekarzy, ocenę merytoryczną. W razie dopuszczenia do pracy pracownika, wobec

którego w kontrolnych badaniach lekarskich nie ujęto przeciwwskazania do jej

wykonywania, a błędu tej oceny nie można było ustalić bez wiadomości

medycznych, stwierdzenie wypadku przy pracy wymaga ustalenia istnienia innej

przyczyny zewnętrznej.

Stwierdzenie, że nagłe zdarzenie było wypadkiem przy pracy, wymaga

ustalenia powiązań między tym zdarzeniem a przyczyną zewnętrzną, pochodzącą

spoza organizmu poszkodowanego pracownika.

Za zewnętrzną przyczynę

wypadku może być uznane dopuszczenie pracownika do pracy na podstawie

zaświadczenia lekarskiego zawierającego oczywiście błędną ocenę jego zdrowia

(por. wyroki Sądu Najwyższego z 9 grudnia 1977 r., III PRN 49/77, OSPiKA 1979 nr

3, poz. 48, z glosą W. Masewicza; z 18 sierpnia 1999 r., II UKN 89/99, OSNAPiUS

2000 nr 20, poz. 762; z 23 listopada 1999 r., II UKN 208/99, OSNAPiUS 2001 nr 5,

poz. 172 i z 17 listopada 2000 r., II UKN 49/00, OSNAPiUS 2002 nr 11, poz. 275).

W powołanych orzeczeniach Sąd Najwyższy dopatruje się istnienia zewnętrznej

przyczyny

zgonu

przeprowadzeniu

w

błędzie

lekarza

wystawiającego

kontrolnego

badania

lekarskiego

poszkodowanego do pracy na podstawie

oraz

zaświadczenie

w

po

dopuszczeniu

zaświadczenia niezawierającego

stosownych przeciwwskazań do zatrudnienia mimo obiektywnego istnienia takich

przeciwwskazań. W żadnym z tych orzeczeń Sąd Najwyższy nie zaprezentował

jednak stanowiska sprowadzającego się do wnioskowania w kierunku od skutku do

przyczyny. Nie traktował sekwencji przyczynowo-skutkowej w taki sposób, że jeżeli

stan chorobowy pracownika pogorszył się w czasie pracy (łącznie z jego zgonem z

powodu schorzeń samoistnych), to orzeczenie lekarskie stwierdzające jego

zdolność do wykonywania pracy było oczywiście błędne. Taki wniosek być może

nasuwa doświadczenie życiowe przeciętnego człowieka, lecz nie jest to wynik

logicznej konstrukcji adekwatnego związku przyczynowego. W przytoczonych

orzeczeniach Sąd Najwyższy dawał wyraz poglądowi, że wynikający z art. 229 § 4

k.p. zakaz dopuszczenia pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia

lekarskiego o jego zdolności do pracy oznacza, że pracodawca musi wiedzieć, iż

pracownik jest osobą niezdolną do pracy, przy czym to na pracowniku ciąży

obowiązek dostarczenia pracodawcy zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego

istnienie lub brak przeciwwskazań do zatrudnienia na danym stanowisku.

Dopuszczenie pracownika do pracy na podstawie aktualnego orzeczenia

lekarskiego może zyskać charakter przyczyny zewnętrznej jako elementu definicji

wypadku przy pracy w zasadzie tylko w sytuacji, w której pracodawca nakazuje

daną pracę, nie uwzględniając treści zaświadczenia obejmującej przeciwwskazania

do jej wykonywania (por. wyroki Sądu Najwyższego z 2 października 1997 r., II

UKN 281/97, OSNAPiUS 1998 nr 5, poz. 456 oraz z 16 kwietnia 1997 r., II UKN

66/97, OSNAPiUS 1998 nr 2, poz. 53). W związku z ustanowionym w art. 229 § 4

k.p. zakazem dopuszczenia pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia

lekarskiego za zewnętrzną przyczynę wypadku można więc także potraktować

dopuszczenie do pracy bez przeprowadzenia badań kontrolnych lub na podstawie

nieaktualnego zaświadczenia albo w przypadku oczywistej błędności tego

orzeczenia, czyli możliwości potraktowania go w taki sposób, jakby nie istniało.

Dopuszczenie do pracy w takich warunkach wiąże się przyczynowo z zaistniałym

wypadkiem, ponieważ pracownik nie ma wówczas właściwej ochrony przed

szkodliwymi przy stanie jego zdrowia warunkami pracy (art. 207 § 1 k.p. w związku

z art. 212 pkt 1 i 3 k.p.) i wykonuje pracę, która sama w sobie stanowi dla niego

zagrożenie takiego samego rodzaju, jak zadziałanie szczególnych czynników, które

orzecznictwo uznaje za zewnętrzne przyczyny wypadku - pod warunkiem jednak,

że pracodawca ma świadomość takiej sytuacji. W konsekwencji za zewnętrzną

przyczynę może być uznane dopuszczenie do pracy tylko wtedy, gdy aktualnego

zaświadczenia lekarskiego nie było albo zawierało ono oczywiście błędną ocenę

zdolności do wykonywania pracy i gdy błąd ten mógł być łatwo dostrzeżony przez

pracodawcę (por. wyroki Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 1997 r., II UKN 66/97,

OSNAPiUS 1998 nr 2, poz. 53; z 20 listopada 1997 r., II UKN 347/97, OSNAPiUS

1998 nr 17, poz. 525; z 5 września 1996 r., II PRN 9/96, OSNAPiUS 1997 nr 5, poz.

70 oraz z 18 sierpnia 1999 r., II UKN 89/99, OSNAPiUS 2000 nr 20, poz. 762). Gdy

wynik aktualnego okresowego badania lekarskiego nie zawiera danych o rodzaju

pracy szkodliwej dla określonego pracownika, to o oczywistej błędności

zaświadczenia lekarskiego można mówić tylko wówczas, gdy łatwo dostrzec jego

wady lub braki, bez wnikania w zawartą w nim - zastrzeżoną dla lekarzy - ocenę

merytoryczną; oczywiste jest bowiem, że sam fakt dopuszczenia do pracy

pracownika niezdolnego do jej wykonywania, bez naruszenia art. 229 § 4 k.p., nie

jest objęty definicją wypadku przy pracy, ponieważ przyczyną taką (samodzielną

lub współistniejącą z wewnętrznymi schorzeniami) może być tylko zadziałanie

jakiegokolwiek

związanego

z pracą

czynnika

zewnętrznego

na

organizm

pracownika dopuszczonego do pracy dla niego przeciwwskazanej (por. wyrok Sądu

Najwyższego z 2 grudnia 2003 r., II UK 175/03, OSNP 2004 nr 18, poz. 318).

Z przytoczonego wywodu Sądu Najwyższego w uzasadnieniu wyroku z 7 lutego

2006 r., I UK 192/05, wynika zatem, że jeżeli pracodawca dopuścił pracownika do

pracy

zgodnej

z

treścią

orzeczenia

lekarskiego

stwierdzającego

brak

przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, a jednocześnie w orzeczeniu

tym były ujęte precyzyjnie określone przeciwwskazania do wykonywania pewnych

czynności, uwzględniające stwierdzone schorzenia samoistne pracownika, to nie

można mówić ani o oczywiście błędnym orzeczeniu lekarskim, ani o przyczynie

zewnętrznej zdarzenia w postaci dopuszczenia pracownika do pracy na podstawie

oczywiście błędnego orzeczenia lekarskiego. Jeżeli natomiast ewentualnego błędu

orzeczenia lekarskiego co do oceny o braku przeciwwskazań do wykonywania

pracy na określonym stanowisku nie można było ustalić bez wiadomości

medycznych, to stwierdzenie wypadku przy pracy wymaga ustalenia istnienia innej

zewnętrznej przyczyny pochodzącej z zadziałania czynnika pozostającego w

związku z pracą, o charakterze zdarzenia nagłego.

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy rozważył w wystarczającym stopniu, czy

przyczyną zewnętrzną zdarzenia, które doprowadziło do śmierci ubezpieczonego,

było dopuszczenie go do pracy na podstawie aktualnego orzeczenia lekarskiego o

braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku

(rozważania te zaakceptował następnie Sąd Okręgowy) i doszedł do wniosku, że za

zewnętrzną przyczynę wypadku z 28 marca 2002 r. - w rozumieniu art. 6 ust. 1

ustawy wypadkowej - nie może być w okolicznościach rozpoznawanej sprawy

uznane dopuszczenie H. K. do pracy na podstawie orzeczenia z 18 września 2001

r., aktualnego na datę jego śmierci. Rozważania Sądu Rejonowego są w tej części

zgodne z poglądami dominującymi w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Prowadzi

to do wniosku, że nie można było podzielić zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1

ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych przez błędną interpretację pojęcia wypadku przy pracy i

nieuwzględnienie tego, że dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy na

podstawie okresowego zaświadczenia lekarskiego zawierającego obiektywnie

błędną ocenę jego zdolności do pracy może stanowić zewnętrzną przyczynę

wypadku.

Dalsze argumenty podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie mogły być

wzięte pod uwagę, ponieważ sprowadzają się one do kwestionowania ustaleń

faktycznych (przez pominięcie pewnych faktów) albo oceny materiały dowodowego

(np. zeznań niektórych świadków). Są to zarzuty nieskuteczne, którym Sąd

Najwyższy nie mógł poświęcić swoich rozważań. Podstawą skargi kasacyjnej nie

mogą być bowiem zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art.

3983 § 3 k.p.c.).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną na

podstawie art. 39814 k.p.c. Ze względu na szczególne okoliczności sprawy Sąd

Najwyższy nie obciążył powodów kosztami postępowania kasacyjnego (art. 102

k.p.c.)

/tp/