I PK 154/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 154/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko Młodzieżowemu Ośrodkowi Wychowawczemu w J.

o ustalenie, że strony wiąże umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 lutego 2012 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 20 stycznia 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy, w uwzględnieniu

apelacji A. K., zmienił wyrok z dnia 8 listopada 2010 r. Sądu Rejonowego w ten

sposób,

że

ustalił,

iż

powód

pozostaje

z

Młodzieżowym

Ośrodkiem

Wychowawczym w stosunku pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony od

dnia 1 września 2009 r.

W skardze kasacyjnej strona pozwana zarzuciła naruszenie prawa

materialnego, a to: 1) niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 4 ustawy - Karta

Nauczyciela, poprzez przyjęcie, że powód będąc nauczycielem kontraktowym

winien być zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony; 2)

błędną wykładnię art. 10 ust. 7 ustawy - Karta Nauczyciela i art. 6 k.c., poprzez

przyjęcie, że strona pozwana nie udowodniła istnienia przesłanek z art. 10 ust. 7

Karty Nauczyciela, uzasadniających zatrudnienie nauczyciela kontraktowego na

czas określony.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego

wyroku i „oddalenie roszczenia powoda”, ewentualnie uchylenie zaskarżonego

wyroku i „przekazanie sprawy Sądowi” do ponownego rozpoznania.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został jej

oczywistą zasadnością z uwagi na przyjęcie za udowodnione okoliczności do

zastosowania art. 10 ust. 4 ustawy - Karta Nauczyciela, co doprowadziło do

niewłaściwego zastosowania art. 10 ust. 4 tej ustawy i nieuwzględnienia

przytoczonych

przez

pozwanego

okoliczności

prawnych

uzasadniających

zastosowanie jej art. 10 ust. 7. W ocenie skarżącego, w sprawie doszło do

oczywistego naruszenia wymienionych przepisów oraz art. 6 k.c. wskutek przyjęcia,

że nie zostały udowodnione potrzeby wynikające z organizacji funkcjonowania

strony pozwanej, podczas gdy te „fakty prawne” wynikają bezpośrednio z

wymienionych przez skarżącego ustaw, tj. z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta

Nauczyciela, z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wraz z przepisami

wykonawczymi, z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z dnia 17

grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów

publicznych, z dnia 5 czerwca 1989 r. o samorządzie województwa i z dnia 26

października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich wraz z przepisami

wykonawczymi. Przepisy te wskazują - zdaniem skarżącego - na „prawną

powinność

zastosowania

przy

zatrudnieniu

nauczycieli

wychowawców

w

placówkach wychowawczych art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przepis art. 3984 § 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 398 4 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia

skargi do rozpoznania określonych w art. 398 9 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania z art. 398 4 § 2 k.p.c.

powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym

skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na

uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie

uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.

Poprzestanie w tym zakresie na sformułowaniu podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnieniu

jest

niewystarczające,

bo

chociaż

przy

konstruowaniu

obu

wymaganych elementów skargi argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy

bada je na różnych etapach postępowania kasacyjnego.

Z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na

okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również

wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi

wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz

podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób

oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu

(przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne „na pierwszy rzut oka”

(prima facie) i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za

błędny i jego wzruszenia (por. między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepublikowane i orzeczenia tam powołane).

Jest tak dlatego, że o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej

podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest

wykazanie kwalifikowanej podstawy naruszenia konkretnych i powołanych w

podstawach

kasacyjnych

przepisów prawa

materialnego

lub procesowego

widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez wdawania się w

pogłębioną analizę prawną.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie niniejszej skargi do rozpoznania

skarżący w ogóle nie ustosunkowuje się do tak rozumianej przesłanki oczywistej

zasadności skargi ani nie wykazuje jej istnienia, ograniczając się do powołania

przepisów wskazanych w ramach kasacyjnej podstawy obrazy prawa materialnego,

które - w jego ocenie - zostały naruszone przez Sąd drugiej instancji oraz

wymienienia aktów prawnych, stanowiących podstawę funkcjonowania pozwanego

Ośrodka. Podstawą wywodu skarżącego jest założenie, że z (nawet przez niego

niewskazanych) przepisów tych aktów miałaby wprost wynikać konieczność

zatrudniania przez pozwany Ośrodek nauczycieli na podstawie umów o pracę na

czas określony. Tymczasem żadnego z przepisów, z których obowiązek taki miałby

wynikać skarżący nie przywołuje, a prezentowane przez niego założenie pozostaje

w sprzeczności już tylko z poczynionym w sprawie ustaleniem co do zapewnienia w

arkuszu organizacyjnym odpowiedniego pensum nauczycielom zatrudnionym na

czas nieokreślony. Oznacza to, że skarżący zatrudnia nauczycieli na podstawie obu

rodzajów umów. Jest to oczywiste i nie narusza przepisów prawa, gdyż zgodnie z

art. 10 ust. 4 Karty Nauczyciela zasadą jest zatrudnianie nauczycieli kontraktowych

na czas nieokreślony, jedynie z wyjątkami przewidzianymi w ust. 7 tego artykułu,

zezwalającymi na zawarcie umowy o pracę na czas określony. Ponieważ ta

wyjątkowa podstawa zatrudnienia nie może być zależna od uznania pracodawcy,

ale musi wynikać z faktycznych potrzeb organizacyjnych danej placówki oświatowowychowawczej, przeto obowiązkiem skarżącego wynikającym z ustanowionej w art.

6 k.c. reguły rozkładu ciężaru dowodu było wykazanie, że zawarcie z powodem

umowy o pracę na czas określony było uzasadnione faktyczną potrzebą

organizacyjną wynikającą z okoliczności znanych pracodawcy już w dacie

zawierania umowy obejmującej okres roku szkolnego 2009/2010 i sięgających poza

ten okres (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., I PK

169/07, LEX nr 448147; z dnia 3 grudnia 2010 r., I PK 122/10, LEX nr 738392; z

dnia 19 maja 2011 r., I PK 267/10, LEX nr 896463).

Skarżący nie kwestionuje oceny Sądu drugiej instancji, że istnienia takich

okoliczności faktycznych nie udowodnił (chociaż powoływał się na nie w odpowiedzi

na pozew), nie wskazuje również przepisów prawa, z których okoliczności te - w

jego ocenie - miałyby wynikać, a tym samym nie może być mowy o wykazaniu

przez niego istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Wywody

skarżącego wskazują natomiast, że chodzi mu w istocie o zajęcie przez Sąd

Najwyższy stanowiska co do zarzutów przedstawionych zaskarżonemu wyrokowi w

ramach kasacyjnej podstawy naruszenia prawa materialnego. Taka okoliczność nie

stanowi jednak ustawowej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.