I PK 149/05 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 7 kwietnia 2006 r.

I PK 149/05

Na podstawie art. 472 k.p.c. nie można skracać terminu trzech dni do zawiadomienia strony o posiedzeniu jawnym określonego w art. 149 § 2 in fine

k.p.c.

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie: SN Andrzej Wróbel,

SA Romualda Spyt (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia

2006 r. sprawy z powództwa Franciszka B. przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych

i Ogólnokształcących w N. o odszkodowanie i zadośćuczynienie, na skutek skargi

kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Olsztynie z dnia 22 lutego 2005 r., [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w

Olsztynie do ponownego rozpoznania, znosząc postępowanie apelacyjne w całości i

pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powód Franciszek B. wniósł o zasądzenie od Zespołu Szkół Zawodowych i

Ogólnokształcących w N. między innymi kwoty 16.380 zł tytułem odszkodowania za

spowodowanie zwłoki w jego awansie zawodowym. W uzasadnieniu pozwu podał, iż

w umowie wadliwie określono jego stopień awansu zawodowego. Zamiast przyznać

stopień nauczyciela kontraktowego, zatrudniono go jako stażystę. Ten stan rzeczy

pozbawił go możliwości zaliczenia rocznego stażu pracy do uzyskania kolejnego

awansu zawodowego.

Sąd pierwszej instancji ustalając, że pozwany dopiero w sierpniu 2004 r. określił wynagrodzenie powoda na poziomie wynagrodzenia nauczyciela kontraktowego i

dokonał wypłaty, zasądził na jego rzecz ustawowe odsetki za zwłokę, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił.

Wyrok ten został przez powoda zaskarżony w części dotyczącej oddalenia

powództwa i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie, rozpoznając apelację powoda w dniu 22 lutego 2005 r. oddalił apelację dotyczącą powyższego

żądania.

Wyrok powyższy zaskarżył skargą kasacyjną powód i zarzucił naruszenie

prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów dotyczących stopnia zawodowego i wynikających stąd uprawnień nauczyciela zatrudnionego w systemie

oświaty (art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela); naruszenie przepisów prawa procesowego

(art. 3983 § 1 pkt 2), co miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) przez powiadomienie

apelującego o terminie rozprawy telefonicznie, w dniu ją poprzedzającym, uniemożliwiającym przybycie na wyznaczony termin. Mimo że dotarło ono do adresata, to

uniemożliwiło mu wzięcie udziału w rozprawie ze względu na odległość od miejsca

jego pobytu do siedziby Sądu drugiej instancji (art. 3983 § 1 pkt 2 w związku z art.

149 i 472 k.p.c.); 2) przez niezastosowanie art. 149 § 2 k.p.c. i niepowiadomienie

apelującego o rozprawie na trzy dni przed jej terminem; 3) niepouczenie apelującego

o możliwości zgłoszenia wniosku o odroczenie rozprawy (art. 391 § 1 w związku z

art. 5 k.p.c.).

Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w części oddalającej apelację i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do Sądu Okręgowego w Olsztynie i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

za wszystkie instancje.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona w zakresie zarzutu sformułowanego przez

skarżącego jako naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik

sprawy, a polegającego na powiadomieniu skarżącego w przeddzień o terminie rozprawy apelacyjnej. Naruszenie to Sąd Najwyższy zakwalifikował jako pozbawienie

strony możliwości obrony swoich praw wskazane w art. 379 pkt 5 k.p.c., który to

zarzut brany jest pod uwagę z urzędu zgodnie z art. 398 13 § 1 k.p.c. W myśl art. 149

k.p.c. in fine wezwanie (zawiadomienie) o terminie rozprawy powinno być doręczone

co najmniej tydzień przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych termin ten może

być skrócony do trzech dni. Zagwarantowane tym przepisem terminy mają umożliwić

stronie przygotowanie się do posiedzenia, a termin trzech dni stanowi w tym przypadku absolutne minimum, którego dalsze skrócenie może narazić Sąd na zarzut

pozbawienia strony możliwości obrony swoich praw. Przepis szczególny art. 472

k.p.c. przewidujący uproszczone i odformalizowane formy zawiadomienia, obowiązujący w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, dotyczy wyłącznie sposobu doręczenia pisma procesowego - w tym zawiadomienia o terminie

posiedzenia - i stanowi odstępstwo od zasad wyrażonych w art. 131 - 137 k.p.c. Nie

można natomiast na tej podstawie prawnej skracać terminów wskazanych w przepisie art. 149 k.p.c. in fine.

Zgodnie z art. 214 k.p.c. rozprawa ulega odroczeniu, jeśli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana

nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można

przezwyciężyć. W przedmiotowej sprawie przeszkoda taka zaistniała, bowiem powód

został telefonicznie powiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej w dzień ją poprzedzający i biorąc pod uwagę odległość, jaka dzieliła go od siedziby Sądu Okręgowego w Olsztynie (500 km), nie miał możliwości uczestniczenia w rozprawie, co więcej nie miał możliwości złożenia wniosku o odroczenie rozprawy, ponieważ procedura cywilna nie przewiduje wniosków procesowych składanych drogą telefoniczną.

Stąd bez znaczenia dla oceny przedmiotowej kwestii pozostaje notatka urzędowa

pracownika Sądu Okręgowego z przeprowadzonej z powodem rozmowy telefonicznej, zawierająca informację, że zawiadomiony o terminie rozprawy nie wnosił o jej

odroczenie. Zapewnienie stronie, działającej bez pełnomocnika, możliwości uczestniczenia w rozprawie, z której strona zawiadomiona może a nie musi skorzystać,

gwarantuje ochronę jej interesów w procesie, a działanie przeciwne powoduje pozbawienie strony możności obrony tych interesów, co pociąga za sobą uchylenie zaskarżonego wyroku i zniesienie postępowania apelacyjnego.

Z tych względów Sąd Najwyższy na mocy art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art.

39821 k.p. i w związku z art. 386 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.