I PK 131/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 131/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Korzeniowski

w sprawie z powództwa Centrum Badania Jakości Spółki z o. o. przeciwko S. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 lutego 2012 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 14 kwietnia 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od pozwanego S. S. na rzecz powodowej Spółki

(dziewięćset)

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyrokiem z 14 kwietnia 2011 r. w niewielkim stopniu (tylko co

do odsetek) uwzględnił apelację pozwanego (skarżącego) i w pozostałej części

oddalił ją od wyroku zasądzającego od niego na rzecz powodowej Spółki

bezpodstawnie pobrane: premie w 2008 r. w kwocie 20.050 zł oraz wydatki na

samochód w kwocie 2.465,63 zł. Powód był prezesem zarządu Spółki i

jednocześnie był zatrudniony na tym stanowisku. Warunki wynagradzania określała

umowa o pracę. Premia była wypłacana od zysku spółki, jednak w 2008 r. powód

pobierał ją bezpodstawnie. Zasadniczą podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis

art. 405 k.c. Nienależnie pobranym świadczeniem była również kwota ryczałtu za

korzystanie z prywatnego samochodu osobowego.

We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na podstawę z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c., „albowiem skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona oraz

na podstawę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., albowiem w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne polegające na ustaleniu: - czy uzasadnione jest uwzględnienie

powództwa mimo braku uchwały wspólników powodowej spółki wynikającej z art.

228 pkt 2 k.s.h. w przypadku gdy odpowiedzialność pozwanego będącego

Członkiem Zarządu oraz jednocześnie pracownikiem powodowej Spółki wynika z

art. 198 k.s.h.; - czy uzasadnione jest rozpoznanie sprawy przez Sąd Pracy w

przypadku, gdy odpowiedzialność pozwanego będącego Członkiem Zarządu

powodowej Spółki oraz jednocześnie pracownikiem powodowej Spółki wynika z art.

198 k.s.h.”.

Powódka wniosła o nieprzyjęcie skargi do rozpoznania i zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wskazane we wniosku podstawy nie uzasadniają przyjęcia skargi do

rozpoznania.

Żadna z postawionych kwestii nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego

(które ma na uwadze przepis art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), gdyż jurydycznie nie

wykracza poza wykładnię prawa.

Poza tym istotne zagadnienie prawne musi występować w sprawie (warunek

z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), co nie spełnia się w odniesieniu do przepisu art. 198

k.s.h., na którym wniosek w istocie się koncentruje. Chodzi o to, że przepis ten nie

stanowił podstawy prawnej orzekania (wyroku objętego skargą). Odpowiedzialność

oparto na innej podstawie prawnej (art. 405 k.c.). Jeżeli skarżący twierdzi, że

przyjęta

w

zaskarżonym

wyroku

podstawa

odpowiedzialności

była

niedopuszczalna, gdyż była wyłączona przez odpowiedzialność z art. 198 k.s.h., to

twierdzenie to nie byłoby uprawnione, jako że odpowiedzialność na podstawie tego

przepisu nie miałaby zastosowania w sprawie. Przepis art. 198 k.s.h. określa

podstawę odpowiedzialność członka zarządu ale wtedy, gdy jej źródłem jest

otrzymanie wpierw nienależnej wypłaty przez wspólnika spółki. Dopiero wtedy

aktualizuje się odpowiedzialność członka zarządu za taką wypłatę na podstawie art.

293 k.s.h., jednak jest to inna sytuacja niż rozstrzygana w sprawie. Pozwany

otrzymał nienależną wypłatę nie jako wspólnik lecz jako pracownik. Konsekwentnie

nie miał zastosowania również przepis art. 228 pkt 2 k.sh., gdyż nie chodziło o

szkodę przy wykonywaniu zarządu (stosunku organizacyjnego w spółce) lecz przy

wykonywaniu

zatrudnienia

(stosunku

pracy).

Podstawą

odpowiedzialności

pozwanego było zatrudnienie pracownicze w powodowej spółce i brak podstawy

prawnej oraz faktycznej (zysku) do pobierania przez pozwanego premii w 2008 r. a

także

nienależne

pobranie

ryczałtu

na

samochód.

Nie

była

to

więc

odpowiedzialność pozwanego za to, że dopuścił do nienależnej wypłaty

wspólnikowi, stąd przepis art. 198 k.s.h. nie miał zastosowania i dlatego

odwoływanie się do przesłanki przedsądu z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. nie jest

dopuszczalne w tej sprawie, niezależnie od tego, że jurydycznie nie przedstawia się

jako istotne zagadnienie prawne. Jeżeli więc tylko na tym skarżący poprzestawał

we wniosku o przyjęcie skargi, to nie była zasadna też przesłanka przedsądu z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż powołana tylko hasłowo nie podważyła przyjętej

podstawy rozstrzygnięcia sprawy (co ocenia się odrębnie od podstaw kasacyjnych

– art. 3984 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c.).

Prezes zarządu spółki z o.o., ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę

wyrządzoną pracodawcy przez przyznanie sobie wypłaty nienależnego składnika

wynagrodzenia, chyba że wykaże, iż podejmując tę decyzję działał zgodnie z

prawem i zachował należytą staranność wyłączającą jego winę (wyrok Sądu

Najwyższego z 27 kwietnia 2010 r., II PK 315/09, LEX nr 603415).

Nie ma więc waloru również druga kwestia - czy sprawę rozpoznaje sąd

pracy - skoro pytanie o stosowanie art. 198 k.s.h. było bezprzedmiotowe.

Niezależnie skarżący nie twierdzi, że doszło do nieważności postępowania ze

względu na rozpoznanie sprawy przez Sąd Pracy. Właściwość tego Sądu nie była

w sprawie kwestionowana. Pozwany pozostawał w stosunku pracy i z niego

wynikały roszczenia pracodawcy (art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c.). Natomiast o podstawie

materialnej rozstrzygnięcia decyduje sąd (iura novit curia).

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 398 9 § 2 k.p.c.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 398 21

k.p.c. oraz § 6 pkt 5, § 12.1. pkt 2, § 13.4. pkt 2 (stosowanym odpowiednio do

odpowiedzi na skargę) rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie.