I PK 129/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 129/05

POSTANOWIENIE

Dnia 27 października 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza

w sprawie z powództwa Z. D.

przeciwko A. T&D Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością obecnie A. T & D Sp.

z o.o.

o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 października 2005 r.,

kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w K.

z dnia 9 listopada 2004 r.,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania nie obciążając

powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r. oddalił apelację

powoda Z. D. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w M. z dnia 27 marca

2003 r. którym to wyrokiem zasądzono od „A. T & D” Spółki Akcyjnej w Zakładu

Transformatorów

w

M. na

rzecz

powoda

odszkodowanie

w

wysokości

trzymiesięcznego wynagrodzenia za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o

pracę, nagrodę z zysku za 1999 r. oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop.

Sąd ten podzielił ustalenia dokonane przez Sąd pierwszej instancji i

wyciągnięte z nich wnioski. Sąd ten przyjął, iż podane przez stronę pozwaną w

piśmie rozwiązującym z powodem umowę o pracę nadużywanie świadczeń z

ubezpieczenia społecznego nie stanowi ciężkiego naruszenia podstawowych

obowiązków pracowniczych uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę w trybie

art. 52 § 1 k.p. Sąd Okręgowy nie uznał także za zasadne twierdzeń powoda, iż

złożone przez niego wypowiedzenie umowy o pracę było wymuszone przez zakład

pracy. Wypowiedzenie to dostarczyła w dniu 10 grudnia 1999 r. jego żona, a powód

potwierdził telegraficznie w dniu 12 grudnia 1999 r. Uzupełniając postępowanie

dowodowe o opinię biegłego Sąd ten wskazał, że schorzenia powoda nie mogły

wywołać jego zaburzeń świadomości. Z faktu zdenerwowania powoda propozycją

pracodawcy dotycząca rozwiązania umowy o pracę nie można wywodzić braku

możliwości świadomego i swobodnego podjęcia decyzji o rozwiązaniu stosunku

pracy za wypowiedzeniem, tym bardziej, że powód potwierdził wolę zakończenia

stosunku pracy już po złożeniu oświadczenia w tym przedmiocie w przesłanym

pozwanemu telegramie. Zasądzenie odszkodowania wobec skutecznego złożenia

przez powoda oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy było zatem

prawidłowe.

Powód wniósł kasację od tego wyroku.

Skarżonemu orzeczeniu zarzucał naruszenie prawa materialnego przez

niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 2 k.p., polegające na braku uzasadnienia

niemożności, względnie niecelowości przywrócenia powoda do pracy przy

jednoczesnym zasądzeniu na rzecz powoda odszkodowania, naruszenie art. 65 § 1

k.c. przez jego niezastosowanie, a tym samym przyjęcie skuteczności złożenia

przez powoda oświadczenia woli o wypowiedzeniu stosunku pracy. Podnosił

naruszenie przepisów postępowania art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c.,

art. 233 § 1 k.p.c. i 382 k.p.c. polegające na nieodniesieniu się przez Sąd drugiej

instancji do wszystkich wskazanych w apelacji zarzutów dotyczących wyroku Sądu

pierwszej instancji poprzez ocenę wiarygodności dowodów, która wykroczyła poza

ramy swobodnej oceny i nie została oparta na wszechstronnym rozważeniu

materiału dowodowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, w

szczególności

przez

prowadzenie

postępowania

wobec

nieistniejącego

przedsiębiorcy, reprezentowanego przez nieumocowanego pełnomocnika, a także

sporządzenie opinii biegłego bezpośrednio zainteresowanego rozstrzygnięciem

sprawy.

Skarżący

wskazywał,

że

„przedmiotem

kasacji

jest

instytucja

bezskuteczności wypowiedzenia w ujęciu szerokim, jako odpowiedź na pytanie

kiedy Sąd winien przywrócić pracownika do pracy, a w jakiej uznając

wypowiedzenie za bezskuteczne zasądzić odszkodowanie, czy okoliczności

niemożności i niecelowości powrotu do pracy pracownika stanowią kryterium

obiektywnej oceny, czy też winny wynikać z woli stron, a nadto czy Sąd orzekający

w tym zakresie z urzędu powinien ponosić określony ciężar dowodowy. Natomiast

w ujęciu węższym kasacja, zdaniem skarżącego, ma stanowić odpowiedź na

pytanie dotyczące sposobu wykładni oświadczenia woli, z uwagi na okoliczności i

zasady współżycia społecznego podlegające stałej deprecjacji. Co do wszystkich

powyższych kwestii pojawiają się wątpliwości, co uzasadnia złożenie wniosku o

przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.”

Kasacja

zawiera

wniosek o

uchylenie

zaskarżonego

wyroku

Sądu

Okręgowego w K. przez uwzględnienie powództwa, względnie o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

drugiej instancji.

Pozwany wniósł odpowiedź na kasację wnosząc o jej odrzucenie i

zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 393 §1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji

do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy kasacja jest

oczywiście bezzasadna. Odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania nie może

nastąpić wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo, albo gdy

zachodzi nieważność postępowania (art.393 § 2 k.p.c.).

Występujące w sprawie zagadnienia prawne, jako przesłanka przyjęcia

kasacji do rozpoznania, powinno mieć charakter istotny, odnosić się do

określonego przepisu prawa, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla

rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych

podobnych spraw. Nie może sprowadzać się do odpowiedzi na zarzuty skarżącego

skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia, ani też odpowiedzi na pytania

retoryczne i mieć charakteru abstrakcyjnego, oderwanego od przesłanek orzekania

w danej sprawie. Strona skarżąca powinna sformułować to zagadnienie i wskazać

argumenty,

które

prowadzą

do

rozbieżnych

ocen

(postanowienie

Sądu

Najwyższego z 10 maja 2001 r. II CZ 35/01 OSNC z 2002 r. Nr 1, poz. 11).

Sformułowane przez skarżącego zagadnienie nie może być

„istotne zagadnienie prawne”.

Ma ono

uznane za

abstrakcyjny charakter. Sąd Okręgowy

zasądził bowiem odszkodowanie nie na podstawie art. 45 § 2 k.p. (w odniesieniu

do którego skarżący formułuje zagadnienie), lecz na podstawie art. 60 k.p.

Odnośnie do pytania dotyczącego sposobu wykładni oświadczenia woli z

uwagi na okoliczności i zasady współżycia społecznego stwierdzić należy, że art.

65 § 1 k.c. stanowi, iż oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają

ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia

społecznego oraz ustalone zwyczaje. Zagadnienie wykładni oświadczeń woli

wymaga więc odniesienia się do indywidualnego przypadku i okoliczności w jakich

oświadczenie to zostało złożone. Odnoszenie się przez Sąd Najwyższy do „zasad

współżycia

społecznego

podlegających

stałej

deprecjacji”,

którego

to

sformułowania skarżący nie rozwija w kasacji, nie jest możliwe.

Problem ponoszenia przez sąd pracy „z urzędu określonego ciężaru

dowodowego” nie jest zrozumiały. W tym przedmiocie wskazać jedynie należy, iż

zmiany w k.p.c. dokonane ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu

postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo

upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania

administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz

niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189), polegające na skreśleniu § 2 w

art. 3 oraz zmiany treści art. 232 k.p.c. (usunięciu zasady odpowiedzialności sądu

za treść postępowania dowodowego) oznaczają, iż obecnie ciężar dowodu i

wskazanie środków dowodowych spoczywa na stronach. Możliwość dopuszczenia

przez sąd orzekający dowodu niewskazanego przez strony jest uprawnieniem sądu

a nie jego obowiązkiem (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października

1998 r. II UKN 244/98, OSNAPiUS 1999 r. nr 20, poz. 662).

Mając na uwadze powyższe, nie stwierdziwszy aby zaskarżony wyrok zapadł

w warunkach nieważności postępowania, bądź oczywiście naruszał prawo Sąd

Najwyższy uznał, że istnieją podstawy do odmowy przyjęcia do rozpoznania kasacji

wniesionej w niniejszej sprawie i na podstawie art. 3937 k.p.c. orzekł jak wyżej.

O kosztach Sąd Najwyższy orzekł stosownie do art. 102 k.p.c.