I PK 128/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 128/11

POSTANOWIENIE

Dnia 26 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn

w sprawie z powództwa E. Ś.

przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Lecznictwa Ambulatoryjnego w

K. z udziałem interwenienta ubocznego Skarbu Państwa reprezentowanego przez

Prokuratorię Generalną

o zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 stycznia 2012 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 14 października 2010 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. odstępuje od obciążania powódki kosztami zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym,

3. przyznaje radcy prawnemu T. A. 900 (dziewięćset) zł od

Skarbu

Państwa

-

Sądu

Okręgowego,

tytułem

kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 14 października 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki

od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o zadośćuczynienie przeciwko

Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Lecznictwa Ambulatoryjnego.

Powódka zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną. Wnosząc o

przyjęcie jej do rozpoznania powódka wskazuje na występowanie w sprawie

istotnego

zagadnienia

prawnego,

potrzebę

wykładni

przepisów

prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów, nieważność postępowania, oczywistą zasadność skargi, naruszenie

podstawowych zasad porządku prawnego, naruszenie konstytucyjnych wolności

albo praw człowieka i obywatela, wyrządzenie szkody powódce przez wydanie

zaskarżonych

orzeczeń,

naruszenie

konstytucyjnych

i

międzynarodowych

standardów demokratycznego państwa prawa, konieczność przywrócenia powódce

prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia spawy przez właściwy, niezależny,

bezstronny i niezawisły sąd, potrzebę przywrócenia utraconego zaufania obywateli

do władzy sądowej, konieczność ujednolicenia orzecznictwa w podobnych

sprawach oraz wymóg przeprowadzenia kontroli przez Sąd Najwyższy sposobu

sprawowania

wymiaru

sprawiedliwości

przez

Sądy

Pracy

i

Ubezpieczeń

Społecznych.

Powódka podnosi, iż konieczne jest rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego:

„Czy prawomocne orzeczenie Sądu, zasądzające odszkodowanie lub rentę z tytułu

wypadku

przy pracy albo

choroby zawodowej od

Zakładu

Ubezpieczeń

Społecznych na rzecz ubezpieczonego (pracownika), wiąże Sąd Pracy i

Pracodawcę co do faktu i skutków zdarzenia – wypadku przy pracy bądź choroby

zawodowej?”.

Skarżąca wskazuje także, że potrzeba dokonania wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów odnosi się w szczególności do treści art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w

zw. z art. 300 k.p. na tle wątpliwości, „Czy wniesienie przez pracownika powództwa

o ustalenie (wypadku przy pracy) przerywa bieg przedawnienia dla dochodzenia

roszczeń związanych z tym wypadkiem? Zdaniem pełnomocnika powódki zachodzi

również potrzeba dokonania wykładni art. 466 w zw. z art. 468 § 2 k.p.c.: „czy Sąd

Pracy powinien wyjaśnić treść zgłoszonych przez pracownika żądań oraz wyjaśnić

istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.”

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarb Państwa reprezentowany przez

Samodzielny Publiczny Zakład Leczenia Ambulatoryjnego, zastępowany przez

Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o odmowę przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego przed

Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika z art.

3984 § 1 pkt 3 k.p.c., wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Wymóg ten wiąże się, jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu

Najwyższego, z przesłankami rozważanymi przez ten Sąd podczas tzw.

"przedsądu", którego przedmiotem jest przyjęcie lub odmowa przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki te określone są w art. 398 9 § 1 k.p.c. i tylko

one podlegają badaniu w tej fazie postępowania. W tym zakresie zachowuje

aktualność bogate dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego publikowane w

zbiorze urzędowym i powoływane w komentarzach do k.p.c. na tle art. 393 3 § 1 pkt

3 w zw. z art. 393 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji

wprowadzonej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98),

zgodnie z którym samo przedstawienie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia nie

wyczerpuje wymogu wskazania i umotywowania przyczyn mających przekonywać

do przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnienie wniosku polega na wyjaśnieniu,

a więc na wykazaniu, dlaczego, w ocenie strony skarżącej, zachodzi któraś z

przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Treść tego uzasadnienia nie może być

jednak dowolna i należy ją oprzeć na argumentacji jurydycznej. Jest tak z tej

przyczyny, że Sąd Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia,

działa w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując

wykładni

przepisów

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia

wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe.

Spełnienie wymagania określonego w art. 3989 § 1 k.p.c. wymaga zatem, poza

wyraźnym wskazaniem, które z okoliczności uzasadniających rozpoznanie

zachodzą w sprawie, także zaprezentowania szczegółowej argumentacji prawnej

uzasadniającej, dlaczego Sąd Najwyższy powinien rozpoznać skargę kasacyjną.

Odnosząc powyższe wymogi do wniosku o przyjęcie niniejszej skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia należy stwierdzić, iż wnoszący

skargę kasacyjną nie przedstawił profesjonalnego prawniczego uzasadnienia

wskazywanych przez siebie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi, nie

odpowiada ona zatem wymogowi z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pełnomocnik

wskazuje na nieważność postępowania, występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz

oczywistą zasadność skargi, jednak przesłanek tych należycie nie motywuje.

Przechodząc do poszczególnych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania wskazać należy, że wnoszący skargę powołuje się na nieważność

postępowania polegającą na odmowie przyznania powódce zadośćuczynienia

pomimo zaistniałej szkody (rozstrój zdrowia) i związku przyczynowego. W ocenie

pełnomocnika powódki, rozpoznając niniejszą sprawę Sądy obu instancji nie

uwzględniły faktu, że szkodę i jej rozmiar ustalił sąd ubezpieczeń społecznych w

innym postępowaniu, zatem oba sądy pozbawiły powódkę możliwości ochrony jej

interesów i praw wynikających ze stosunku pracy. Ustosunkowując się do

powyższego zarzutu wskazać należy, że Kodeks postępowania cywilnego w

sposób wyczerpujący wymienia przyczyny powodujące nieważność postępowania.

Sąd Najwyższy, dokonując z urzędu oceny skargi kasacyjnej w oparciu o art. 398 13

§ 1 k.p.c., nie dostrzega podstaw do stwierdzenia w niniejszej sprawie nieważności

postępowania, zwłaszcza, że skarżący formułując ten zarzut nie powołał się na

żadną z przesłanek wymienionych w art. 379 k.p.c. Wskazywane przez skarżącego

pozbawienie możliwości ochrony interesów i praw wynikających ze stosunku pracy

wykracza poza przyczyny wymienione w art. 397 k.p.c. i nie stanowi wystarczającej

postawy do skutecznego podniesienia zarzutu nieważności postępowania, nie

uzasadnia zatem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989

§ 1 pkt 3 k.p.c. Wskazać nadto należy, że ustalenie szkody oraz związku

przyczynowego, na które powołuje się skarżący, dotyczyło postępowania w sprawie

z ubezpieczeń społecznych, wytoczonego przeciwko innemu podmiotowi, w oparciu

o całkiem inną postawę prawną.

Jako kolejną przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

wnoszący skargę wskazał na jej oczywistą zasadność. Oparcie skargi kasacyjnej

na przesłance wynikającej z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. jest możliwe tylko wtedy, gdy

już na pierwszy rzut oka podstawy wskazane w skardze zasługują na

uwzględnienie, to jest, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z

zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo zostało wydane w

wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez głębszej analizy prawniczej wykładni lub

niewłaściwego zastosowania prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 4

października 2007 r. I UK 164/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 25 września

2007 r. I PK 136/07). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika oczywista

zasadność w przedstawionym powyżej znaczeniu. Wnoszący skargę nie zawarł w

uzasadnieniu wniosku wywodu prawnego wskazującego, w czym miałaby wyrażać

się ta „oczywistość”, nie przedstawił zatem wystarczających argumentów

wskazujących, że skarga jest „oczywiście uzasadniona”.

Natomiast powołanie się w skardze kasacyjnej na potrzebę wykładni

przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że na podstawie tych samych przepisów prawnych w różnych sprawach

tego samego rodzaju podejmowane są rozbieżne rozstrzygnięcia sądowe, które nie

znajdują przekonującego uzasadnienia w różnicach wynikających z ustaleń sądu

dotyczących okoliczności faktycznych lub prawnych w tych sprawach. Konieczne

jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które

prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a nadto przedstawienie przez

skarżącego własnej propozycji interpretacyjnej (zob. np. postanowienie SN z dnia 3

listopada 2003 r., II UK 184/03, niepubl.; postanowienie SN z dnia 22 czerwca 2004

r., III UK 103/04, niepubl.; postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2003 r., I PZ

124/02, niepubl.; postanowienie SN z dnia 22 czerwca 2004 r., III UK 103/04,

niepubl.; postanowienie SN z dnia 28 grudnia 2004 r., I PK 181/04, niepubl.;

postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07 OSNP 2009 nr 3-4,

poz.43). W skardze kasacyjnej brak prawniczego wywodu, z którego wynikałoby, że

w

orzecznictwie

Sądu

Najwyższego

zachodzi

jakakolwiek

rozbieżność.

Pełnomocnik powódki nie wykazał, aby art. 123 § 1 k.c. czy art. 466 k.p.c. w

związku z art. 468 § 2 k.p.c. był interpretowany odmiennie przez Sąd Okręgowy w

niniejszej sprawie oraz sądy orzekające w analogicznych sprawach. Brak zatem

podstaw do uznania, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie przedmiotowej skargi do rozpoznania

nie wykazano także, by w sprawie występowało istotne zagadnienie prawne w

rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że

jeżeli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera się na

przesłance wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., pełnomocnik skarżącego ma

obowiązek przedstawienia wywodu uwzględniającego zarówno dotychczasowe

orzecznictwo (lub wskazującego jego brak) z zakresu objętego przedstawionym

zagadnieniem prawnym, jak i ewentualne poglądy doktryny. Sformułowanie

zagadnienia prawnego powinno bowiem zawierać wywód zbliżony do tego, jaki jest

przyjęty przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na

podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r.,

V

CSK

75/06,

niepublikowane).

Wskazanie

zagadnienia

prawnego

uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez

określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i

wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen /postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 10 marca 2011 r., sygn. III UK 171/10/, czego w skardze

kasacyjnej brak. Pełnomocnik

w istocie nie formułuje żadnego zagadnienia

prawnego, ograniczając się do wyartykułowania pytania, które nie zostało poparte

wystarczającym uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Powyższe powoduje, że na etapie przedsądu nie jest możliwe

stwierdzenie występowania w sprawie zagadnienia prawnego wymagającego

wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy.

Pozostałe zarzuty podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania wykraczają poza wskazane w art. 398 9 k.p.c. przesłanki, a przepis ten

nie podlega wykładni rozszerzającej.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398 9 k.p.c. O kosztach

orzeczono na podst. art. 102 k.p.c.