I PK 109/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 109/07

POSTANOWIENIE

Dnia 18 lipca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa S. K.

przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej "R." G.

Centrum Rehabilitacji im. […]

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 lipca 2007 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w G.

z dnia 9 listopada 2006 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego –

Sądu Pracy z dnia 14 czerwca 2006 r. oddalającego powództwo S.K. o

przywrócenie do pracy w pozwanym Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki

Zdrowotnej „R.” i o zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.

Powód wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i zarzucając „pominięcie

faktu sytuacji finansowej powoda, która to sytuacja winna być brana pod uwagę

przy zwolnieniu, mimo że sytuacja finansowa i życiowa na takie zwolnienie nie

pozwalała”, a ponadto, że „Sąd nie dokonał analizy zasadności rozwiązania z

powodem stosunku pracy przez pryzmat art. 8 k.p.”, wniósł o uchylenie i zmianę

zaskarżonego wyroku lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania przy jednoczesnym zasądzeniu od pozwanego kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania,

„albowiem koniecznym

jest

odpowiedź na

pytanie

dotyczące

zasadności

rozwiązania stosunku pracy, albowiem Sąd nie zbadał, czy postępowanie

pracodawcy spełniało warunki określone w art. 8 k.p.” Nadto w części

poprzedzającej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania znajduje się następujące

sformułowanie: „Wskazując na podstawy skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy winien

ustosunkować się do zagadnienia prawnego, a mianowicie, czy w przypadku

zwolnień z mocy art. 30 k.p. Sąd winien badać zasadność ich przeprowadzania

przez pryzmat kondycji finansowej pracodawcy oraz sytuacji życiowej i materialnej

pracownika, a także pod kątem art. 8 k.p”.

Rozważając, czy tak zredagowana skarga spełnia wymagania stawiane przez

art. 3984 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Zgodnie z art. 3984 k.p.c. skarga kasacyjna - oprócz wymagań stawianych

pismom procesowym - powinna także spełniać wymagania stawiane jej jako

środkowi odwoławczemu, kierowanemu do Sądu Najwyższego. Wymagania, o

jakich mowa, to oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona (ze wskazaniem,

czy jest ono zaskarżone w całości czy w części), przytoczenie podstaw kasacyjnych

i ich uzasadnienie, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie

oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia w całości lub w części.

Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c., braki skargi kasacyjnej w zakresie wskazanych

wymagań nie podlegają naprawieniu w trybie właściwym dla usuwania braków

formalnych pisma procesowego, a skarga kasacyjna, dotknięta tymi brakami,

podlega odrzuceniu a limine.

W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowczo i jednoznacznie

wyjaśniono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych wymaga wskazania konkretnych

przepisów,

których

naruszenie

skarżący

zarzuca.

W

wypadku

podstawy

wymienionej w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., konieczne jest oznaczenie naruszonych

norm prawa materialnego oraz postaci ich naruszenia, w wypadku podstawy z art.

3983 § 1 pkt 2 k.p.c., nieodzowne jest wskazanie konkretnych przepisów

postępowania, które miały ulec naruszeniu i istotnego wpływu, jaki mogło to

wywrzeć na wynik sprawy. Brak właściwego określenia podstawy kasacyjnej

stanowi nieusuwalną wadę skargi kasacyjnej i prowadzi do jej odrzucenia, jako

niedopuszczalnej (spośród licznych orzeczeń Sadu Najwyższego w tej kwestii por.

m.in. orzeczenia z dnia 11 lutego 1997 r., II CKN 65/97 i z dnia 7 kwietnia 1997 r.,

III CKN 29/97, odpowiednio OSNC 1997, nr 6-7, poz. 93 i 97).

Skarga kasacyjna powoda nie zawiera właściwego oznaczenia jej podstawy.

Wskazanie na

„pominięcie faktu sytuacji finansowej powoda, która to sytuacja

winna być brana pod uwagę przy zwolnieniu, mimo że sytuacja finansowa i życiowa

na takie zwolnienie nie pozwalała” takiej podstawy bowiem w ogóle nie stanowi, zaś

stwierdzenie, że „Sąd nie dokonał analizy zasadności rozwiązania z powodem

stosunku pracy przez pryzmat art. 8 k.p” może co najwyżej sugerować zarzut

naruszenia

prawa

materialnego

przez niezastosowanie

tego

przepisu

do

rozstrzygnięcia sprawy, ale Sąd Najwyższy działając jako sąd kasacyjny nie jest

uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez

co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej. Działanie takie

byłoby nieuprawnione, a nawet mogłoby być niezgodne z intencją i interesem

skarżącego.

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., do istotnych wymagań skargi kasacyjnej

należy także obowiązek skarżącego złożenia wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania i uzasadnienia tego wniosku. Wymóg ten wiąże się z tzw.

przedsądem, polegającym m.in. na możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Właśnie ze

względu na ten sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, kolidujący z

intencją strony skarżącej, nadano obowiązkowi z art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c. walor

zrównany z obowiązkiem przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art.

3984 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie są to jednak obowiązki tożsame, zatem nie jest

spełnieniem wymagania z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. jedynie wskazanie podstaw

kasacyjnych

lub

odwołanie

się

przez

skarżącego

do

ich

uzasadnienia.

Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinna nawiązywać do wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c. przesłanek

„przedsądu” oraz wykazywać, że okoliczności te w sprawie zachodzą. Pozostaje to

w ścisłym związku z modelem skargi kasacyjnej, w którym rozpoznanie skargi

następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c., tj.

wówczas, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, bądź istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, czy też zachodzi nieważność

postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Za

prawidłową motywację wniosku nie można przy tym uznać powtórzenia ogólnych

sformułowań ustawy przewidujących okoliczności uzasadniające przyjęcie przez

Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej do rozpoznania. Tym bardziej nie spełnia

obowiązku określonego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. powołanie się przez skarżącego

na jakiekolwiek okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11

kwietnia 2006 r., II CSK 65/06, LEX nr 189753).

Skarga kasacyjna powoda nie zawiera uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej

do rozpoznania w powyższym rozumieniu. Stwierdzenie, że „koniecznym jest

odpowiedź na pytanie dotyczące zasadności rozwiązania stosunku pracy, albowiem

Sąd nie zbadał, czy postępowanie pracodawcy spełniało warunki określone w art. 8

k.p.” nie nawiązuje bowiem do żadnej z okoliczności określonych w art. 3989 § 1

k.p.c., zaś zawarte w innej części skargi sformułowanie o potrzebie ustosunkowania

się przez Sąd Najwyższy „do zagadnienia prawnego, a mianowicie, czy w

przypadku zwolnień z mocy art. 30 k.p. Sąd winien badać zasadność ich

przeprowadzania przez pryzmat kondycji finansowej pracodawcy oraz sytuacji

życiowej i materialnej pracownika, a także pod kątem art. 8 k.p” tylko pozornie

wskazuje na jedną z przesłanek „przedsądu”. Wykazanie okoliczności, które

uzasadniałyby rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w

sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3984 § 1 pkt 3 i art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.),

polega bowiem na przedstawieniu tego zagadnienia przez jego sformułowanie z

przytoczeniem argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen

prawnych. Wypełnienie tego obowiązku - nałożonego na osoby uprawnione do

sporządzenia skargi kasacyjnej, którymi są profesjonalni pełnomocnicy procesowi

lub podmioty o kwalifikacjach wskazanych w ustawie - nie może być zastąpione

przez powołanie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia, czy też

sformułowanie pytania o to, czy decyzja pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę

może być zakwestionowana ze względu na zasady współżycia społecznego, bądź

potraktowana jako nadużycie prawa, jak uczynił to autor skargi kasacyjnej w

niniejszej sprawie, nawet bez próby wyjaśnienia, jakiego rodzaju problem prawny

wymaga w związku z tym rozstrzygnięcia.

Skarga kasacyjna powoda nie odpowiada więc ustawowym wymaganiom

konstrukcyjnym, bowiem nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych oraz

uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania (art. 398 4 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.),

wobec czego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c., postanowił jak w

sentencji.